Τα WikiLeaks έδωσαν στη δημοσιότητα ένα απόρρητο τηλεγράφημα της πρεσβείας των ΗΠΑ στα Σκόπια, που αποκαλύπτει ότι η ΠΓΔΜ ήταν διατεθειμένη να δεχτεί το όνομα «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» ήδη από το 2008.
Συγκεκριμένα, θα το δεχόταν αυτό υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασφάλιζε την αναγνώριση της «μακεδονικής» ταυτότητας και γλώσσας.
Tο εμπιστευτικό έγγραφο της πρέσβειρας των ΗΠΑ στα Σκόπια Τζίλιαν Μιλοβάνοβιτς, φέρει ημερομηνία 29 Ιουλίου 2008 και έχει τίτλο «Μακεδονία/Ελλάδα: Τι χρειάζονται οι Μακεδόνες για την επίλυση της διαφωνίας για το ονοματολογικό».
Σε αυτό παρουσιάζονται τα συμπεράσματα της Μιλοβάνοβιτς από τις επαφές με τη σκοπιανή ηγεσία, καθώς και λεπτομέρειες για τις συζητήσεις που είχε με τον τότε πρωθυπουργό Γκρουέφσκι και τον πρόεδρο Τσερβενκόφσκι.
Στην εισαγωγή του τηλεγραφήματος αναφέρονται τα «Στοιχεία της Συμφωνίας».
Συγκεκριμένα σημειώνεται ότι «η πρεσβεία στα Σκόπια εκτιμά ότι στο πλαίσιο μιας συμφωνίας που ανοίγει το δρόμο για συμμετοχή στο ΝΑΤΟ και έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην ΕΕ η "μακεδονική" κυβέρνηση θα αποδεχόταν τελικά τους ακόλουθους όρους:
»»Όνομα: Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας
»»Εύρος εφαρμογής: σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς, συν διμερώς με κάθε χώρα που δεν θέλει να κάνει χρήση του συνταγματικού ονόματος. (Αν και δεν το έχουμε συζητήσει ρητώς, πιθανώς διεθνείς συμφωνίες να ακολουθούσαν το ίδιο μοτίβο, με τις πολυμερείς να χρησιμοποιούν το νέο όνομα και στις διμερείς να αφήνεται η επιλογή). Η Μακεδονία θα χρησιμοποιούσε το συνταγματικό της όνομα αναφερόμενη στον εαυτό της, σε διαβατήρια, ετικέτες προϊόντων, στα ΜΜΕ, κτλ.
»»Ταυτότητα: Η γλώσσα και η εθνικότητα θα αποκαλούνταν μακεδονική, αλλά αυτό θα μπορούσε να γίνει με σιωπηρούς χειρισμούς, ίσως ως ένα συμπληρωματικό παράρτημα σε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ή σε κάποιο εσωτερικό έγγραφο των Ηνωμένων Εθνών που δεν θα χρειάζεται ελληνική έγκριση. Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι η Μακεδονία χρειάζεται διαβεβαίωση ότι η γλώσσα και η εθνικότητά τους θα εξακολουθούσαν να ονομάζονται μακεδονική και όχι βορειομακεδονική».
Mητσοτάκης: Η κυβέρνηση έδωσε όσα διαχρονικά ζητούσαν τα Σκόπια και απέρριπταν οι προηγούμενες κυβερνήσεις
Η αποκάλυψη προκάλεσε την έντονη αντίδραση της ΝΔ, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να δεσμεύεται ότι η Νέα Δημοκρατία δεν πρόκειται να κυρώσει τη συμφωνία για το Σκοπιανό.
«Η σημερινή αποκάλυψη από τα Wikileaks ότι τα Σκόπια ζητούσαν ήδη από το 2008 να ονομαστεί η χώρα τους "Βόρεια Μακεδονία" και οι κάτοικοί τους "Μακεδόνες" που μιλούν τη δήθεν "Μακεδονική" γλώσσα, επιβεβαιώνει με τον πιο τραγικό τρόπο αυτό που επισημαίνω όλους αυτούς τους μήνες. Ότι οι κ. Τσίπρας, Καμμένος και Κοτζιάς θέλησαν να εμφανίσουν ως τάχα επιτυχία τους μία άκρως επιζήμια συμφωνία για την Ελλάδα, καθώς ικανοποίησαν όσα διαχρονικά ζητούσαν τα Σκόπια και απέρριπταν όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Επαναλαμβάνω τη δέσμευσή μου: η ΝΔ δεν πρόκειται να κυρώσει αυτή τη συμφωνία», επισήμανε χαρακτηριστικά.
Κοτζιάς κατά ΝΔ: Ο Γκρούεφσκι παρίστανε ότι αποδέχεται έναν συμβιβασμό
Ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, εξαπέλυσε επίθεση στη ΝΔ με αφορμή τη δήλωση του κ. Μητσοτάκη, τονίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι «ο κ. Γκρουέφσκι παρίστανε ότι αποδεχόταν έναν συμβιβασμό κοροϊδεύοντας τον διεθνή παράγοντα», «παράσταση την οποία επιβραβεύει η ΝΔ». Κατηγορεί μάλιστα τη ΝΔ ότι «υιοθετώντας τις απατηλές διαβεβαιώσεις του κυρίου Γκρούεφσκι δείχνει το πως συμπορεύεται με τον άνθρωπο που διεκδικούσε ότι ο Μέγας Αλέξανδρος είναι Σκοπιανός».
Ακολουθεί ολόκληρη η δήλωση του κ. Κοτζιά:
«Είναι γνωστό ότι ο κύριος Γκρούεφσκι δεν ήθελε οποιαδήποτε λύση του ονοματολογικού ζητήματος. Προκειμένου να κοροϊδεύει τον διεθνή παράγοντα παρίστανε ως να αποδεχόταν αναγκαστικά έναν συμβιβασμό. Ουδείς τον πίστευε. Εκτός, εκ των υστέρων, από τον κ. Μητσοτάκη.
»»Αυτή την παράσταση του κ. Γκρουέφσκι την επιβραβεύει με την σημερινή της ανακοίνωση η Νέα Δημοκρατία. Η οποία μάλιστα, μέσα στη βιασύνη της, παραβλέπει ότι σύμφωνα με τα διαρρεύσαντα στο WikiLeaks αμερικανικά αρχεία, η σκοπιανή πλευρά ήθελε να χρησιμοποιεί το συνταγματικό της όνομα νέτο-σκέτο «Μακεδονία» για εσωτερική χρήση, κάτι που η Νέα Δημοκρατία είχε αποδεχτεί.
»»Το γεγονός ότι η Νέα Δημοκρατία ακόμα και σήμερα υιοθετεί τις απατηλές διαβεβαιώσεις του κυρίου Γκρούεφσκι δείχνει το πως συμπορεύεται με τον άνθρωπο που διεκδικούσε ότι ο Μέγας Αλέξανδρος είναι σκοπιανός.
»»Στην πραγματικότητα, ο κύριος Γκρούεφσκι απέρριψε πολλαπλώς την πρόταση «Βόρεια Μακεδονία» την οποία κατέθεσε στις καλύτερες στιγμές της η ίδια η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας τότε, όταν δεν προωθούσε νέτο-σκέτο το «Μακεδονία». Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, διά της τότε υπουργού της, υποστήριζε ότι η καλύτερη λύση στο γνωστό πρόβλημα είναι η ονομασία «Βόρεια Μακεδονία», την οποία πολλαπλώς απέρριπτε το 2007-09 ο Ν. Γκρούεφσκι. Η μνήμη της Νέας Δημοκρατίας είναι, για μικροπολιτικούς λόγους, κοντή. Δεν ενθυμείται τις πολλαπλές απορρίψεις της ονομασίας αυτής στις διαπραγματεύσεις και θυμάται μόνο την προσπάθεια εξαπάτησης του διεθνή παράγοντα που έκανε ο Ν. Γκρούεφσκι.
»»Φαίνεται ότι ο κύριος Μητσοτάκης θέλει να ξεχάσει ότι αυτός ο τόπος κυβερνήθηκε και από τη Νέα Δημοκρατία. Του σημειώνω: η απόρριψη εκ μέρους του της πολιτικής του Κων. Μητσοτάκη και του Κ. Καραμανλή στο μακεδονικό είναι πρόβλημα δικό του, ίσως της Νέας Δημοκρατίας. Αλλά δεν θα γίνει πρόβλημα για τη χώρα».
