Νέα έκθεση του ΟΗΕ υποστηρίζει ότι τα τρία τέταρτα των γυναικών στη Λιβερία έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής βίας και ζητά να τερματιστεί το καθεστώς «ευρείας ατιμωρησίας» που επικρατεί στη χώρα.
Σύμφωνα με την έκθεση, ακόμη και παιδιά κάτω των 5 ετών ήταν μεταξύ των θυμάτων βιασμού πέρυσι στη Λιβερία, όπου η μεγάλη πλειονότητα των καταγεγραμμένων θυμάτων είναι ανήλικα.
Παρά το γεγονός ότι το 2015 καταγγέλθηκαν 800 υποθέσεις βιασμού, υπήρξαν μόλις 34 καταδίκες, με τους αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι πολύ μικρός αριθμός των σεξουαλικών υποθέσεων καταγγέλλεται εξαιτίας του στίγματος που βαραίνει μετά τα θύματα και των διακρίσεων εις βάρος τους.
Μια έκθεση της Αποστολής του ΟΗΕ στη Λιβερία και του γραφείου του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα αναφέρει ότι ο βιασμός είναι πλέον το δεύτερο πιο σοβαρό έγκλημα στη χώρα που δεν καταγγέλλεται.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι προσπάθειες της δικαιοσύνης να τιμωρηθούν οι δράστες δυσχεραίνονται από την αδυναμία των θεσμών, τη διαφθορά, αλλά και το γεγονός ότι η κυβέρνηση της Λιβερίας δεν καταβάλλει επαρκείς προσπάθειες για την αντιμετώπιση των σεξουαλικών εγκλημάτων και οικονομικούς λόγους.
«Όλοι αυτοί οι λόγοι έχουν οδηγήσει σε μια διαδεδομένη κουλτούρα ατιμωρησίας για τη σεξουαλική βία και τη βία βάσει του φύλου, κυρίως για τους βιασμούς», επισημαίνει η έκθεση.
«Στη Λιβερία τα θύματα είναι αντιμέτωπα με προκλήσεις σε κάθε βήμα της διαδικασίας, αν τολμήσουν να φέρουν τους δράστες αντιμέτωπους με τη δικαιοσύνη», προσθέτει.
Συχνά οι οικογένειες δέχονται πιέσεις να ρυθμιστούν οι υποθέσεις εξωδικαστικά, ενώ οι περισσότεροι δράστες είναι άνδρες γνωστοί στα θύματα, είτε μέλη της ίδιας κοινότητας είτε συγγενείς, γεγονός που σημαίνει ότι οι γυναίκες διστάζουν να καταγγείλουν τον βιασμό εξαιτίας του φόβου για αντίποινα ή εξαιτίας της κοινωνικής ντροπής.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της έρευνας, τα υψηλά ποσοστά σεξουαλικής βίας στη Λιβερία είναι μέρος της κληρονομιάς των δύο εμφυλίων πολέμων, από το 1989 ως το 2003.
Συνολικά το 61% με 77% των γυναικών και κοριτσιών στη χώρα έπεσαν θύματα βιασμού στη διάρκεια της σύγκρουσης, σύμφωνα με προηγούμενη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Όμως οι δράστες εγκλημάτων πολέμου στη Λιβερία δεν έχουν λογοδοτήσει στη δικαιοσύνη, επισημαίνει ο ΟΗΕ, ενώ και η πατριαρχική νοοτροπία που κυριαρχεί στη χώρα θέτει ένα επιπλέον εμπόδιο στην αντιμετώπιση των σεξουαλικών εγκλημάτων.
Σχεδόν το 80% των θυμάτων των βιασμών που κατέγραψε ο ΟΗΕ στη Λιβερία το 2015 ήταν ανήλικα, περιλαμβανομένων τουλάχιστον πέντε κοριτσιών μικρότερων των 5 ετών.
Πάντως οι συντάκτες της έρευνας επισημαίνουν ότι τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν ότι τα σεξουαλικά εγκλήματα έχουν θύματα κυρίως ανήλικους. «Οι καταγγελίες για βιασμούς ανηλίκων ενδέχεται να είναι περισσότερες διότι σοκάρουν πιο πολύ», ενώ παράλληλα τα θύματά τους δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο απαξιωτικό τρόπο όπως οι γυναίκες που υπέστησαν βιασμό.
Παρόλο που η κυβέρνηση της Λιβερίας έχει ζητήσει βοήθεια για την αντιμετώπιση της σεξουαλικής βίας σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της βάσει των διεθνών συνθηκών για τα ανθρώπινα δικαιώματα που έχει υπογράψει, ο ΟΗΕ τονίζει ότι οι επιθέσεις εξακολουθούν να σημειώνονται «με ανησυχητική συχνότητα».
Ο οργανισμός συστήνει την αναθεώρηση του ποινικού κώδικα της Λιβερίας με την υιοθέτηση νόμων για την αντιμετώπιση των βιασμών, αντίστοιχων με αυτών που ισχύουν σε διεθνές επίπεδο, τη θέσπιση ενός νόμου για την προστασία των γυναικών από την ενδοοικογενειακή βία και τη δημιουργία ειδικού τμήματος στα δικαστήρια που θα ασχολείται με τα σεξουαλικά εγκλήματα.
Παράλληλα ο ΟΗΕ ζήτησε τη δημιουργία ενός κεντρικού συστήματος για την καταγραφή των επιθέσεων και την προστασία των μαρτύρων και των θυμάτων, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα νιώθουν προστατευμένοι όταν καταγγέλλουν ένα έγκλημα, καθώς και την εφαρμογή προγραμμάτων αφύπνισης του κοινού αλλά και ειδική εκπαίδευση για τους αστυνομικούς και τους δικαστές.
