H Sofie Gråbøl:, η ηθοποιός από τη Δανία που έγινε πολύ γνωστή στη χώρα μας μέσα από την τηλεοπτική σειρά «The Killing» μίλησε στη Guardian και τη δημοσιογράφο Emma Cook για την απόφαση της χώρας της να εφαρμόσει το διαβόητο νόμο που επιτρέπει στις δανέζικες αρχές να κατάσχουν τα τιμαλφή των προσφύγων.
Ο εν λόγω νόμος που έχει προκαλέσει σάλο και σωρεία αντιδράσεων από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, διακρατικούς θεσμούς, οργανώσεις που ασχολούνται με τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και απλούς πολίτες, φαίνεται πως συναντά αντιδράσεις ακόμη και από τους ίδιους τους Δανούς.
«Θέλω να αισθάνομαι υπερήφανη για τη χώρα μου, αλλά δεν είναι εύκολο. Βρίσκομαι στο Λονδίνο αυτή την περίοδο και όταν βλέπω στις ειδήσεις ότι η Δανία επιτρέπει στην αστυνομία να κατάσχει τα τιμαλφή των προσφύγων, με πληγώνει. Σκέφτομαι, "να, έτσι μας βλέπουν". Δεν συνειδητοποιούμε πως μας βλέπουν στο εξωτερικό και νομίζω πως αυτό έχει ζημιώσει ανεπανόρθωτα την εικόνα της χώρας. Θα πρέπει να κάνουμε πολλά τηλεοπτικά σήριαλ για να αντιστρέψουμε την κατάσταση, έτσι δεν είναι;
Είναι κρίμα. Η Δανία έχει τόσους πολλούς πόρους. Είμαστε μια από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου και παρόλα αυτά θέλουμε να σταθούμε μπροστά σε ανθρώπους που βρίσκονται στην πιο ευάλωτη κατάσταση και έχουν ταξιδέψει για εβδομάδες, με σκοπό να τσακωθούμε μαζί τους για το αν η χρυσή αλυσίδα που φορούν στο λαιμό έχει συναισθηματική αξία ή όχι. Δεν είναι άθλιο; Μιλάμε για ανθρώπους που έχουν χάσει τα πάντα.
Αυτό που μπορεί να φαίνεται παράξενο ή περίεργο στους λαούς με άλλες κουλτούρες είναι το γεγονός πως έχουμε μία δυνατή και περήφανη παράδοση συζήτησης και ανταλλαγής διαφορετικών απόψεων. Αυτό έχει πλεονεκτήματα, όμως ενέχει και κινδύνους. Έχουμε συνηθίζει στην ακροδεξιά ρητορική του DPP (σ.σ. «Κόμμα του λαού της Δανίας») που εδώ και χρόνια προτείνει τα πιο εξοργιστικά πράγματα, υποθέτοντας πως δεν πρέπει να τους φοβόμαστε, πως βρίσκονται στο περιθώριο.
Κάναμε λάθος. Το DPP έχει μεγαλώσει πολύ, από ένα κόμμα που κανείς δεν έπαιρνε στα σοβαρά, μετατράπηκε στον μεγαλύτερο ακροδεξιό σχηματισμό των εκλογών της περασμένης χρονιάς. Τώρα ο πρωθυπουργός μας κυβερνά τη χώρα χάρη στην υποστήριξη τους. Κατά τη δική μου άποψη, αυτός ο νόμος είναι ένας τρόπος για να τους ευχαριστήσει, να τους πετάξει ένα κόκκαλο ώστε να παραμείνει στην εξουσία. Με απογοητεύει που το «Venstre», το κυβερνών κόμμα, έχει πέσει τόσο χαμηλά. Πολλοί πολιτικοί διαμαρτύρονται και ορισμένοι έχουν αποχωρήσει από το κόμμα σοκαρισμένοι από την ακροδεξιά στροφή που έχει πάρει.
Επειδή ο εθνικισμός δεν είναι κάτι καινούργιο, με σοκάρει που το DPP ξαφνικά απέκτησε τέτοια επιρροή. Συγκλονίστηκα όταν υπερψηφίστηκε ο νόμος. Οι σφοδρές αντιδράσεις από το εξωτερικό θα έπρεπε να προσδώσουν κάποιου είδους αντικειμενικότητα, αλλά δεν το έκαναν.
Είναι τρομακτικό να τους βλέπω να προσπαθούν να το εξηγήσουν ορθολογικά. Είναι ένας καθαρά συμβολικός νόμος που δεν θα έχει κανένα αποτέλεσμα σε κανένα προϋπολογισμό. Δεν έχει ρίζες στην οικονομία. Είναι θυμικός. Η αστυνομία ήδη λέει ότι δεν πρόκειται να εφαρμοστεί - Δεν είναι ειδικοί δημοπρασιών και δεν διαθέτουν τις γνώσεις ή τα προσόντα να κρίνουν τι είναι πολύτιμο και τι όχι.
Το μόνο που ελπίζω, κατά κάποιο παράλογο τρόπο, είναι πως θα αποτύχει τόσο οικτρά που θα αναγκάσει την αντιπολίτευση να αντιδράσει πιο δυναμικά. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η μετακίνηση των ορίων. Εάν αυτός ο νόμος θεωρηθεί επιτρεπτός, τότε ο επόμενος νόμος τι μπορεί να λέει;
Αισθάνομαι ακόμη υπερήφανη για τη Δανία. Μετά τη Σουηδία είναι η δεύτερη ευρωπαϊκή χώρα που ξοδεύει τόσα πολλά χρήματα στην υποδοχή των προσφύγων. Πιστεύω πως, τώρα περισσότερο από ποτέ, πρέπει να ζήσουμε με τις ανθρωπιστικές αξίες πάνω στις οποίες χτίστηκε η κοινωνία μας. Η φιλελεύθερη και ανοιχτόμυαλη Δανία που βλέπω ακόμη, ελπίζει πως οι μέρες του εθνικισμού είναι μετρημένες».
