Ο υπόγειος κήπος της αυτοκράτειρας Λιβίας

Ο υπόγειος κήπος της αυτοκράτειρας Λιβίας Facebook Twitter
5

 

Δώδεκα χιλιόμετρα βόρεια της Ρώμης, στην περιοχή Prima Porta του Lazzio, βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες επαύλεις της πρώιμης αυτοκρατορικής περιόδου, η έπαυλη της Λιβίας Δρουσίλλας, συζύγου του αυτοκράτορα Αυγούστου. Η έπαυλη εκτείνεται στην πλαγιά ενός λόφου με θέα προς τη Ρώμη και την κοιλάδα του Τίβερη και καταλαμβάνει 14.000 μ2.

Το περιστύλιο της έπαυλης


H έπαυλη της Λιβίας αναφέρεται από τον Πλίνιο, τον Σουητώνιο και τον Δίωνα τον Κάσσιο. Φαίνεται ότι ανήκε στην προίκα της Λιβίας, ήταν δηλαδή ιδιοκτησία της οικογενείας των Ιουλιο-Κλαυδίων.


Προτομή της Λιβίας Δρουσίλλας, Έπαυλη των Μυστηρίων, Πομπηία

Tο λατινικό όνομα της έπαυλης ήταν Gallinas Albas, «Λευκές Όρνιθες» και αναφέρεται σε μια ράτσα λευκών ορνίθων που εκτρέφονταν εκεί. Η Λιβία υποτίθεται ότι είχε δει ένα εοίωνο όνειρο ότι ένας αετός έριξε στην ποδιά της μια λευκή κότα, κι έκτοτε εκτρέφονταν εκεί μόνον λευκές όρνιθες. Η έπαυλη ήταν επίσης διάσημη για το άλσος με τις δάφνες. Έχει μάλιστα ενδιαφέρον ότι η έπαυλη εντάχθηκε με κάποιο τρόπο με τη μυθολογία που ακολούθησε το θάνατο του Νέρωνα: λέγεται ότι λίγες μέρες πριν το θάνατό του οι όρνιθες πέθαναν και οι δάφνες έριξαν τα φύλλα τους. Ο Νέρων ήταν εγγονός της Λιβίας, ο τελευταίος της Ιουλιο-Κλαυδιανής δυναστείας.


Η οικοδομική ιστορία του συγκροτήματος είναι περίπλοκη και αντιστοιχεί σε τουλάχιστον τέσσερις μεγάλες οικοδομικές τροποποιήσεις. Η κύρια αρχιτεκτονική φάση χρονολογείται στη δεκαετία του 30 π.Χ. και η τελευταία την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Το 19ο αιώνα η έπαυλη ανήκε στη Μονή της Santa Maria in Via Lata. 

Οι ανασκαφές στο συγκρότημα ξεκινούν το 1863 αν και η θέση είχε διερευνηθεί ήδη από το 1596. Το 1867 βρέθηκε εκεί το διάσημο άγαλμα του Αυγούστου της Prima Porta που εκτίθεται σήμερα στο Βατικανό.


Ήδη στις παλιές ανασκαφές είχαν εντοπιστεί και ανασκαφεί τρία υπόγεια δωμάτια με θολωτή οροφή, ένα εκ των οποίων ήταν διακοσμημένο ολόκληρο με μια εντυπωσιακή συνεχόμενη σύνθεση που καλύπτει όλους τους τοίχους.

Εδώ απεικονίζεται ένας θαυμάσιος κήπος σε γαλάζιο βάθος. Ένας κήπος υπόγειος και μαγικός: όλα τα δέντρα συγχρόνως είναι σε καρποφορία κι όλα τα λουλούδια είναι ανθισμένα. Ανάμεσα στη βλάστηση πετούν πουλιά. Άνθρωποι δεν διακρίνονται πουθενά.

Ο ζωγράφος του υπόγειου κήπου της Λιβίας αποδίδει τη φύση σε μια μαγική ώρα. Προκειμένου να επιτύχει την αίσθηση του βάθους χρησιμοποιεί την λεγόμενη ατμοσφαιρική τεχνική, δηλαδή τα αντικείμενα που βρίσκονται πιο μακριά από το θεατή εικονίζονται λιγότερο ευκρινή. 

Η ποικιλία της χλωρίδας που απεικονίζεται είναι αξιοπρόσεκτη: σε πρώτο επίπεδο ένα μεγάλο πεύκο, μια βελανιδιά, μια ερυθρή ελάτη.

Πίσω από έναν χαμηλό μαρμάρινο φράχτη φυτρώνουν μυρτιές, πικροδάφνες, δάφνες, αγιόκλημα, πρίνοι, πύξοι, κυπαρίσσια, κισσοί και άκανθες. 

Ο κήπος είναι γεμάτος μηλοκύδωνα, ρόδια, χουρμάδες, φράουλες και ρόδια.

Στο έδαφος κάτω από τα δέντρα ανθίζουν παπαρούνες, τριαντάφυλλα, χρυσάνθεμα και χαμομήλι. Στα μονοπάτια ανάμεσα στις φτέρες φυτρώνουν βιολέτες και ίριδες.

Μόνοι κάτοικοι αυτού του κήπου είναι τα πουλιά. 

Αυτό το υπέροχο τοπίο διακοσμούσε ένα δωμάτιο που βρισκόταν πάνω από τρία μέτρα κάτω από τη γη και προοριζόταν ως δροσερό καταφύγιο, ίσως και τραπεζαρία, για τις ώρες της μεγάλης ζέστης το καλοκαίρι. Σύντομα όμως αυτό και τα άλλα δύο υπόγεια θολωτά δωμάτια καταργήθηκαν, γέμισαν με χώμα, προκειμένου να οικοδομηθεί επάνω τους άλλο κτίσμα κι έτσι διατηρήθηκε μέχρι σήμερα αυτός ο θαυμάσιος κήπος σε τόσο καλή κατάσταση.


Οι τοιχογραφίες ανήκουν τεχνοτροπικά στο λεγόμενο Δεύτερο Αυτοκρατορικό στυλ και σήμερα εκτίθενται στη Ρώμη στο Palazzo Massimo. Οι ανασκαφές στην έπαυλη συνεχίζονται και σήμερα με έμφαση στην περιοχή των κήπων.

Μια ωραία παρουσίαση αυτου του θαυμάσιου ευρήματος μπορείτε να δείτε στο ακόλουθο βίντεο 

Αρχαιολογία & Ιστορία
5

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ελλάδα, Κύπρος, Τουρκία: Το άβολο παρελθόν που δεν θέλουμε να θυμόμαστε

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ελλάδα, Κύπρος, Τουρκία: Το άβολο παρελθόν που δεν θέλουμε να θυμόμαστε

Από τη Γυάρο και τη Σπιναλόγκα μέχρι την Αμμόχωστο, τα προσφυγικά της Αθήνας και τα οθωμανικά μνημεία, η έκθεση «Δύσκολες Κληρονομιές» επιχειρεί να φωτίσει άβολες πλευρές της Ιστορίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Θησαυροί ενός χαμένου βασιλείου: Η αρχαία Αρμενία στο Μουσείο της Ακρόπολης

Αρχαιολογία & Ιστορία / Θησαυροί ενός χαμένου βασιλείου: Η αρχαία Αρμενία στο Μουσείο της Ακρόπολης

Μια νέα έκθεση για έναν σπουδαίο πολιτισμό, με στενούς δεσμούς με τον δικό μας, για τον οποίο όμως ελάχιστα γνωρίζουμε. Ένα ταξίδι στην προχριστιανική Αρμενία, από την Παλαιολιθική Εποχή και το περίφημο Βασίλειο της Ουραρτού μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ερωτικά και άλλα μυστήρια στη Σπηλιά του Νταβέλη

Ιστορία μιας πόλης / Ερωτικά και άλλα μυστήρια στη Σπηλιά του Νταβέλη

Πού τελειώνει ο θρύλος και πού αρχίζει η αλήθεια γύρω από το σπήλαιο που συνδέθηκε με τον διαβόητο λήσταρχο; Η αρχαιολόγος και σπηλαιολόγος Αλεξάνδρα Μαρή αποκαλύπτει την πραγματική ιστορία πίσω από μία από τις πιο μυστηριώδεις τοποθεσίες της Αττικής.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Μαρί Κιουρί: Η γυναίκα που άλλαξε την επιστήμη και πλήρωσε το τίμημα

Σαν σήμερα / Μαρί Κιουρί: Η γυναίκα που άλλαξε την επιστήμη και πλήρωσε το τίμημα

Από τη φτωχή φοιτήτρια της Σορβόννης στην πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με Νόμπελ και στον πρώτο άνθρωπο που απέκτησε δύο βραβεία Νόμπελ. Η συναρπαστική ζωή της Μαρί Κιουρί ήταν γεμάτη ανακαλύψεις, έρωτα, απώλειες, κοινωνικές προκαταλήψεις και προσωπικές θυσίες. Στις 7 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 159 χρόνια από τη γέννησή της.
THE LIFO TEAM
Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής: Ο σουλτάνος που κατέκτησε τον κόσμο, αλλά δεν μπόρεσε να νικήσει τους δαίμονές του

Σαν σήμερα / Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής: Ο σουλτάνος που κατέκτησε τον κόσμο, αλλά δεν μπόρεσε να νικήσει τους δαίμονές του

Ο άνθρωπος που κυβέρνησε την Οθωμανική Αυτοκρατορία επί 46 χρόνια υπήρξε κατακτητής, νομοθέτης, ποιητής και προστάτης των τεχνών. Αγάπησε τη Χιουρέμ, διέταξε την εκτέλεση δύο γιων του και άφησε πίσω του μια αυτοκρατορία στο απόγειο της ισχύος της. Με αφορμή την επέτειο της γέννησής του, η συναρπαστική και αντιφατική ιστορία ενός από τους ισχυρότερους μονάρχες του 16ου αιώνα.
THE LIFO TEAM
Πώς ήξερες ότι δεν σε έκλεβαν στην αρχαία Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Πώς ήξερες ότι δεν σε έκλεβαν στην αρχαία Αθήνα;

Ένα μικρό χάλκινο σταθμίο, με ένα δελφίνι, μάς ταξιδεύει στην αρχαία αγορά. Πώς ζύγιζαν τα προϊόντα; Και τι γινόταν αν κάποιος προσπαθούσε να εξαπατήσει; Με τον Παναγιώτη Ιωσήφ, κλασικό αρχαιολόγο και καθηγητή Αρχαίας Νομισματικής, συζητάμε για το εμπόριο, τους θεσμούς και την εμπιστοσύνη στην Αρχαία Αθήνα.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η άνοιξη των επαναστάσεων: Το 1848 και η Ευρώπη που δεν έγινε ποτέ

Βιβλίο / «Η Άνοιξη των επαναστάσεων»: Η Ιστορία γράφεται και από τους ηττημένους

Ο διακεκριμένος ιστορικός του Κέμπριτζ, Κρίστοφερ Κλαρκ, καταθέτει μια φιλόδοξη σύνθεση, προσεγγίζοντας τις εξεγέρσεις του 1848 στην Ευρώπη ως ένα ενιαίο, αν και βαθιά ανομοιογενές, φαινόμενο, που αναδιαμόρφωσε τη σχέση κοινωνίας, κράτους και πολιτικής εξουσίας.
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΚΗΣ
«Αδερφές», αρρενωποί και «τραβεστί» στη «Χαβάη» του 1960: Η κουίρ Αθήνα μιας άλλης εποχής

Ιστορία μιας πόλης / Αδερφές και τραβεστί στη «Χαβάη» του 1960: Η κουίρ Αθήνα μιας άλλης εποχής

Ποια ήταν η τρανς και κουίρ Αθήνα των δεκαετιών του 1960 και του 1970, πολύ πριν μάθουμε τους όρους; Με τον Κώστα Γιαννακόπουλο, καθηγητή Κοινωνικής και Ιστορικής Ανθρωπολογίας του Φύλου, συζητάμε το πώς αλλάζουν μέσα στον χρόνο οι έννοιες του φύλου και της ορατότητας.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«Είναι χονδρότερον εις το ένα άκρον και λεπτότερον εις το άλλο άκρον»

Μεσοπόλεμος / «Είναι χονδρότερον εις το ένα άκρον και λεπτότερον εις το άλλο άκρον»

Ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Ακρόπολις» και εξηγεί τη χρήση των κλομπ, των ειδικών πιστολιών και των δακρυγόνων ως μέσων καταστολής κατά τον Μεσοπόλεμο, αλλά και αργότερα.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ

σχόλια

4 σχόλια
Είδα από περιέργεια το ατμοσφαιρικό βίντεο, το οποίο παρεμπιπτόντως έχει εκπληκτικό σπικάζ.Σπάνια έχω νιώσει τέτοια αγαλλίαση με ένα έργο τέχνης! Η τελευταία φορά που ένιωσα έτσι ήταν όταν είδα "τον ερχομό της Άνοιξης" του Μποτιτσέλι. Λουλούδια, χρώμα και ομορφιά, σκέτη μαγεία...σαν άνθη.