«Οδηγίες πώς θα κάψετε τους Εβραίους» ξεκίνησε να δώσει μια καμπάνια και το Facebook επέτρεψε, χωρίς να φέρει εμπόδια, στους εμπνευστές της να «στοχεύσουν» ομάδα χρηστών που είχαν αυτοπροσδιοριστεί ως «άτομα που μισούν τους Εβραίους». Μόνο που η καμπάνια αυτή ήταν σκόπιμα σχεδιασμένη από το Probublica, μια αμερικανική ΜΚΟ, που είχε στόχο να εκθέσει το Facebook. Και τα κατάφερε.

 

Όλοι εμείς που ανεβάζουμε διαρκώς φωτό από τις διακοπές, τα εστιατόρια, το εξοχικό κ.λπ. στα κοινωνικά δίκτυα θα υποχρεωθούμε σταδιακά να δώσουμε λίγη προσοχή σε δύο ζωηρά μέτωπα. Οι περισσότεροι στην αρχή θα το θεωρήσουμε υπερβολικό, μπορεί και να ενοχληθούμε επειδή «χαλάει» μια ευχάριστη προσωπική απασχόληση, όπως δυσαρέστησε αρκετούς Λονδρέζους η απαγόρευση λειτουργίας του Uber. Παρότι αρκετοί αναγνωρίζουν τη βασιμότητα των λόγων που ο δήμος του Λονδίνου έβαλε στοπ στο Uber, εντούτοις ξεβολεύονται, καθώς είχαν βρει έναν φθηνό, άνετο τρόπο μετακίνησης.

 

Το ένα μέτωπο έχει ξεκινήσει από την Αμερική, ενώ πάντα ήταν αρκετά «από πάνω» η διαρκώς προσεκτική Γερμανία. Πρόκειται για ένα κύμα αντίδρασης ενάντια στις ψηφιακές πλατφόρμες που επιτρέπουν είτε να επηρεάζονται οι εκλογές είτε να πωλούνται τα στοιχεία μας, χωρίς κανέναν φραγμό, για εμπορικούς λόγους. Η δεύτερη «χαλάστρα» θα έλθει από έναν κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα εφαρμοστεί αναγκαστικά από τον Μάιο του ’18 και θα βάζει φραγμούς στη χρήση των προσωπικών δεδομένων. Οι δύο αυτές αλλαγές δεν συνδέονται ευθέως, αλλά το ωστικό κύμα που θα προκαλέσουν θα φτάσει στον δικό σου υπολογιστή και στο κινητό σου, λειτουργώντας συνδυαστικά.

 

Πίεση προς Facebook, Google και λοιπούς

Τα μεγάλα παγκόσμια media έχουν σοβαρούς λόγους να χτυπάνε το Facebook, την Google, το Amazon. Τα «πυροβολούν» ασταμάτητα, από τον Μέρντοχ μέχρι τους «New York Times» και όποιον μπορείς να φανταστείς. Τα media έχασαν εξουσία, επιρροή και έσοδα. Το κύμα των αντιδράσεων επεκτείνεται και πέρα από τον κόσμο των δημοσιογράφων. Ακαδημαϊκοί, πολιτικοί, επιχειρηματίες, συνδικάτα, διανοούμενοι, ακτιβιστές, επιτίθενται στις ψηφιακές πλατφόρμες με το επιχείρημα ότι είναι στην ουσία μονοπώλια, άσχετα με το αν δεν μπαίνουν στον κλασικό ορισμό που έχει ως κύριο κριτήριο την τιμή του προϊόντος.

 

Οι κυβερνήσεις αργούν να προσαρμοστούν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, πάντως, με το βαρύτατο πρόστιμο των 2,7 δισ. ευρώ έχει δείξει στην Google ότι το «ψάχνει», έστω και αν κατηγορείται ότι το κάνει για να χτυπήσει ένα κλάδο όπου κυρίαρχοι είναι οι Αμερικανοί. Οι κρότοι που ακούγονται από παντού δείχνουν ότι αργά ή γρήγορα ο κλοιός θα σφίξει κι άλλο. Και μάλλον θα προχωρήσει με αργό βήμα, ίσως πολύ αργό.

 

Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν ακριβώς ποια θα είναι η χρήση των δεδομένων τους και ανά πάσα στιγμή μπορούν να ζητήσουν τη διαγραφή τους. Μπορούν να δίνουν τη συγκατάθεσή τους για την επεξεργασία και τη χρήση, την επόμενη στιγμή μπορούν να την αναιρούν.

 

Όπως εξηγεί ο (μάλλον ομογενής) James Pethokoukis, οι πλατφόρμες (Facebook κ.λπ.) είναι πολύ δημοφιλείς κι αυτός είναι άλλος ένα λόγος για να αργήσει η όποια ρύθμιση. Όπως σημειώνει, δεν έγινε κάτι σπουδαίο ούτε καν για τις αντιδημοφιλείς τράπεζες μετά την οικονομική κρίση που ξεκίνησε από την κατάρρευση της Lehman Brothers. Η χρησιμοποίηση του Facebook από Ρώσους ως μέσο επιρροής στις αμερικανικές εκλογές είναι ένα γεγονός που οι Αμερικανοί πολιτικοί δεν μπορούν να αγνοήσουν. Οι παρεμβάσεις γερουσιαστών με το κύρος του John McCain για τον έλεγχο των διαφημίσεων τέτοιου τύπου δείχνει ότι ο κλοιός θα σφίγγει σιγά-σιγά, έστω και αν ξεκινά με πολύ αργό βήμα και πολλά μπρος-πίσω.

 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αγριεύει όσον αφορά τα προσωπικά δεδομένα

Η 25η Μαΐου του 2018 είναι η προθεσμία για τη συμμόρφωση με το GDPR (General Data Protection Regulation) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για μια πολύ σκληρή ρύθμιση, σύμφωνα με την οποία οι εταιρείες δεν θα μπορούν να κάνουν τόσο εύκολα χρήση των προσωπικών δεδομένων των πολιτών. Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν ακριβώς ποια θα είναι η χρήση των δεδομένων τους και ανά πάσα στιγμή μπορούν να ζητήσουν τη διαγραφή τους. Μπορούν να δίνουν τη συγκατάθεσή τους για την επεξεργασία και τη χρήση, την επόμενη στιγμή μπορούν να την αναιρούν. Οι εταιρείες μπορούν να κάνουν χρήση των προσωπικών στοιχείων μόνο για τον συγκεκριμένο λόγο για τον οποίο έχουν πάρει συγκατάθεση από τον πολίτη.

 

Ο κανονισμός αυτός της Ε.Ε. θα φέρει μεγάλες αλλαγές στη διαφήμιση αλλά και στον τρόπο που λειτουργούν τα media. Τεχνολογίες και διαφημιστικές λύσεις που χρησιμοποιούν δεδομένα χρηστών χωρίς σαφή συγκατάθεση θα υποστούν τις πιο σημαντικές αλλαγές προκειμένου να συμβαδίσουν με όσα απαιτεί η Ε.Ε. Από την άλλη, θα είναι πιο εύκολο για την Google, το Facebook και το Amazon να παίρνουν τη συγκατάθεση από αρκετούς, αλλά η δουλειά τους θα γίνει πιο δύσκολη. Δεν θα εκπλαγούμε αν ο κανονισμός της Ε.Ε. γίνει πιο «απαλός» ή αν πάρει κάποια παράταση, καθώς πάρα πολλές εταιρείες έχουν αργήσει να προσαρμοστούν. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα θα συνεχίσουν μέσα στο κλίμα της αθωότητας και της αφέλειας των τελευταίων χρόνων.

 

Σε άλλα νέα, ο άνθρωπος που έκανε την εφεύρεση του like για λογαριασμό του Facebook πριν από 10 χρόνια αυτή την εποχή αναζητά κάτι μεταξύ αποστασιοποίησης και αποτοξίνωσης από τα κοινωνικά δίκτυα και το κινητό του.