Διάβαζα χτες στην παραλία την εφημερίδα Μακεδονία. (Την πήρα γιατί έκλεινε τα 100 χρόνια και είχε το πρώτο πρωτοσέλιδό της έβερ.) Καμία είδηση δε μου φαινόταν σημαντική καθώς η θάλασσα δίπλα μου άφριζε και ο ήλιος με νύσταζε ηδονικά.

 

Μετά όμως διάβασα κάτι (εκ των υστέρων έμαθα ότι είχε γραφτεί αλλού), κάτι που το θεώρησα γελοίο και ιδιοφυές ταυτόχρονα. Αναδημοσιεύω ένα απόσπασμα - με την ελπίδα να κυκλοφορήσει αυτή η εφαρμογή το συντομότερο:

 

«Ηπιόνη»… για λιγότερο πόνο χωρίς χάπια

 

Η Ηπιόνη ήταν η σύζυγος του Ασκληπιού, που λατρευόταν ως θεότητα, γιατί απάλυνε τον πόνο. Η «ψηφιακή Ηπιόνη» αντιμετωπίζει τον πόνο όχι με χάπια, αλλά μέσω του υπολογιστή. Η ομάδα φοιτητών του ΑΠΘ που ανέπτυξε την πρωτοποριακή εφαρμογή διεκδικεί σε λίγες μέρες το «παγκόσμιο κύπελλο» του διαγωνισμού της Microsoft.

 

«Δεν θα αντικαταστήσουμε το φάρμακο, η Ηπιόνη είναι απλώς ένας νέος τρόπος διαχείρισης του πόνου για ανθρώπους που πρέπει να ζουν με χρόνιους πόνους και χρειάζονται ανακούφιση, χωρίς να παίρνουν συνέχεια χάπια» εξηγεί ο Λεόντιος Χατζηλεοντιάδης, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΑΠΘ.


Το σύστημα λειτουργεί με έναν υπολογιστή με ενσωματωμένη κάμερα, μια συσκευή Emotiv, που μοιάζει µε στεφάνι και αναλύει την εγκεφαλική δραστηριότητα, και ηλεκτροδιεγέρτες (T.E.N.S.) που μοιάζουν με πατς. Το κόστος των παραπάνω, εκτός του υπολογιστή, δεν ξεπερνά τα 400 ευρώ.

 

Ψηφιακή αγκαλιά

«Σκεφτείτε ένα τρισδιάστατο facebook όπου μπορείτε να μοιραστείτε τον πόνο με τους φίλους σας ή να ξεχαστείτε μέσα από την κουβέντα» λέει ο κ. Χατζηλεοντιάδης για τη λειτουργία «ψηφιακή αγκαλιά» της Ηπιόνης, παραπέμποντας στη μελέτη του καθηγητή του Χάρβαρντ Ν. Χρηστάκη, που καταδεικνύει ότι όταν οι φίλοι μας (ή και οι φίλοι των φίλων μας) νιώθουν χαρούμενοι, αυτό μπορεί να έχει θετική επίδραση και σε μας. Η Ηπιόνη, λοιπόν, δημιουργεί ένα τρισδιάστατο εικονικό περιβάλλον (ένα τοπίο στη θάλασσα, στα σύννεφα κτλ.) στο οποίο μεταφέρεται ο χρήστης φορώντας γυαλιά 3D και όπου οι φωτογραφίες των φίλων βρίσκονται στο χώρο. Το σύστημα «βαθμολογεί» τους φίλους που έχουν την πιο θετική επιρροή βάσει των σημάτων που καταγράφονται στο εγκεφαλογράφημα του χρήστη και τους φέρνει πιο κοντά στο οπτικό του πεδίο.

 

Επιπλέον, όταν ο χρονίως πάσχων είναι εκτός facebook, αλλά το σώμα του στείλει «αλάρμ» σωματικού ή ψυχολογικού πόνου, η Ηπιόνη ειδοποιεί μέσω sms ή skype τους φίλους με τη θετικότερη «βαθμολογία», ώστε να επικοινωνήσουν μαζί του. Φυσικά στο θόλο των «φίλων» μπορεί να βρίσκεται και ο γιατρός του ασθενούς, ώστε να έχει μια συνεχή παρακολούθηση, να δίνει οδηγίες, να βλέπει αν το θεραπευτικό σενάριο έχει λειτουργήσει κτλ.

 

Η απόσπαση της προσοχής αυτού που πονάει από το αίσθημα του πόνου έχει πολύ καλά αποτελέσματα διαχείρισης του πόνου. Η Ηπιόνη το επιτυγχάνει αυτό μέσα τρεις τρόπους: 

α) Μεταφορά σε έναν εικονικό τρισδιάστατο χώρο (3D θόλος) που δημιουργεί ευχάριστα συναισθήματα.

β) Βιωματική αλληλεπίδραση (μέσω του αισθητήρα Kinect της Microsoft που χρησιμοποιείται σε κονσόλες παιχνιδιών) που αντιστοιχίζει τις κινήσεις των μελών του σώματος με ήχους. Αυτή η «μουσική» του σώματος προκαλεί αισθήματα χαλάρωσης και ενθουσιασμού. 

γ) Κατάλληλη μουσική, που, μέσω του binaural effect, επάγει χαμηλές συχνότητες (1-8 Hz) χαλάρωσης στον εγκέφαλο του χρήστη.

 

 

Τρόπος λειτουργίας

1. Ο υπολογιστής «χαρτογραφεί» τον πόνο που αισθάνεται ο χρήστης, λαμβάνοντας πληροφορίες από το εγκεφαλογράφημα (παράγεται μέσω μιας συσκευή που τοποθετείται στο κεφάλι) και από τις εκφράσεις του προσώπου, που καταγράφονται από τη webcam. Έτσι μπορεί να καταγραφεί τόσο ο σωματικός όσο και ο ψυχολογικός πόνος.

2. Το σύστημα της Ηπιόνης αξιολογεί την ένταση του πόνου που αισθάνεται κάποιος σε μια κλίμακα 1-16.

3. Ο χρήστης έχει τοποθετήσει στο σημείο που πονάει τη φορητή συσκευή ηλεκτροδιέγερσης (T.E.N.S.), η οποία μπορεί να είναι ραμμένη πάνω σε ύφασμα.

4. Όταν η Ηπιόνη καταγράφει «συναγερμό πόνου», ενεργοποιεί με σήμα bluetooth το T.E.N.S. να ξεκινήσει την ηλεκτροδιέγερση, ώστε είτε να εμποδίσει τα ερεθίσματα του πόνου να φτάσουν μέχρι τον εγκέφαλό είτε να στείλει στον εγκέφαλο μήνυμα για την παραγωγή μιας «φυσικής μορφίνης», της ενδορφίνης β’.

5. Όταν ο πάσχων νιώσει ανακούφιση, αυτό θα εμφανιστεί και στις εκφράσεις του και η Ηπιόνη θα «καταλάβει» ότι πρέπει να σταματήσει την ηλεκτροδιέγερση.

 

...................................................................................................................

 

[+]

 

Οι παραπάνω εφαρμογές προέκυψαν από τη δουλειά των φοιτητών του ΑΠΘ Δηµήτρη Τζιώνα, Κώστα Βρένα, Στέφανου Eλευθεριάδη και Σταµάτη Γεωργούλη. Η ομάδα δεν είχε χρηματοδότηση από κάποιο ερευνητικό πρόγραμμα. Έφτασε ένας χώρος τρία επί τρία και πολλή δουλειά σε καθημερινή βάση, επί ένα χρόνο. Η Ηπιόνη δοκιμάστηκε πειραματικά σε τριάντα εθελοντές και σήμερα η ομάδα επιδιώκει να κατοχυρώσει την πατέντα. Αφού κατάφεραν να κερδίσουν το 1ο βραβείο στον πανελλήνιο διαγωνισμό Imagine Cup της Microsoft, οι φοιτητές του ΑΠΘ διαγωνίζονται την επόμενη βδομάδα με τις εκατό κορυφαίες ερευνητικές εφαρμογές στον κόσμο.

 

Η υποστήριξη που μπορούμε να τούς δώσουμε είναι να ψηφίσουμε το βίντεό τους για το «βραβείο κοινού» στο site  http://www.projectepione.com.