"Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος"

"Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος" Facebook Twitter
0
"Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος" Facebook Twitter
Με συγκινεί αυτός ο ήρωας, ο Αίας, που πραγματικά καίγεται στην κόψη του γυρίσματος του καιρού... Φωτο: Γκέλυ Καλαμπάκα

Μετά τον θάνατο του Αχιλλέα, τα όπλα του έπρεπε να αποδοθούν τιμητικά στον δεύτερο καλύτερο πολεμιστή, κι αυτός ήταν ο Αίας. Οι αρχηγοί των Αχαιών, ωστόσο, ο Αγαμέμνων και ο Μενέλαος, κρίνοντας με «πολιτικούς» όρους, τα δίνουν στον Οδυσσέα. Ο Αίας, θέλοντας να εκδικηθεί την αδικία, θα πέσει θύμα θεϊκής συμπαιγνίας και, ντροπιασμένος, τελικά θα αυτοκτονήσει. «Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος» λέει η Σύλβια Λιούλιου με αφορμή τον Αίαντα του Σοφοκλή που θα παρουσιάσει στις 31 Ιουλίου στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου.


«Moιραία, μετά τον Λάμπρο του Διονυσίου Σολωμού (που παρουσίασα στο Φεστιβάλ Αθηνών 2012), άνοιξε μέσα μου η επιθυμία να δοκιμαστώ στην αρχαία τραγωδία. Διάλεξα να ξεκινήσω την έρευνά μου με το πρώτο έργο (που έχει διασωθεί) του Σοφοκλή, τον Αίαντα, και όχι κάποιο του παλαιότερου Αισχύλου, γιατί η διάσταση που έχουν πρόσωπα και καταστάσεις στις τραγωδίες του Σοφοκλή είναι πιο κοντά στα ανθρώπινα, όπως τα καταλαβαίνω αυτή την περίοδο. Επιπλέον, είναι και κάτι άλλο: με συγκινεί αυτός ο ήρωας, ο Αίας, που πραγματικά καίγεται στην κόψη του γυρίσματος του καιρού» λέει η Σύλβια Λιούλιου.

Ο άνθρωπος που ζει ηρωικά δεν μπορεί να είναι νικητής, γιατί, για να κάνει την ηρωική υπέρβαση, έχει ήδη θυσιάσει πολλά σημαντικά. Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος – αλλά και δεν πειράζει.

Ανέθεσε τον ρόλο στον Χάρη Φραγκούλη με τη βεβαιότητα ότι μπορεί να δώσει μια σημαντική ερμηνεία. «Είναι ένας πολύ ιδιαίτερος ηθοποιός, με μεγάλη ευφυΐα, σκηνική ευαισθησία και διάθεση να διακινδυνεύσει πάνω στη σκηνή. Και οι υπόλοιποι ηθοποιοί που συμμετέχουν (ο Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, η Σοφία Κόκκαλη, ο Μιχάλης Σαράντης, ο Θάνος Τοκάκης, ο Άγγελος Τριανταφύλλου και ο Νικόλας Χανακούλας) έχουν μεγάλη σκηνική εντιμότητα, ομορφιά και, κυρίως, συγκροτούν ομάδα – όχι μόνο ως προς τη συλλογικότητα της εργασίας τους και τη διαθεσιμότητά τους αλλά και ως προς το σκηνικό τους αποτύπωμα. Αυτό για μένα αποτελεί παραστασιακή αξία. Έχω δουλέψει πολύ ως βοηθός σκηνοθέτη και ως υπεύθυνη παραγωγής με φτασμένους καλλιτέχνες κι ένιωθα την ανάγκη να ισοσταθμίσω εντός μου τις δυνατότητες των συνομηλίκων μου. Ήθελα να βαδίσω με το αίσθημα ότι μοιράζομαι κοινές αναφορές, αγωνίες και αγάπη για την τέχνη του θεάτρου με ανθρώπους του χώρου που βρισκόμαστε σε κοντινές ηλικίες» εξηγεί η σκηνοθέτις.

"Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος" Facebook Twitter
Είναι θαυμάσιος ο ρόλος του Χορού σ' αυτή την τραγωδία γιατί είναι "προσωπικός", δεν έχει μεγάλη απόσταση από τους ήρωες και δεν καταφεύγει σε αφηγήσεις που είναι δύσκολο να συνδεθούν με την κύρια δράση... Φωτο: Γκέλυ Καλαμπάκα


Αν και στο δεύτερο μέρος του έργου λείπει ο Αίας, που αυτοκτονεί, εμφανίζεται ο «αντίποδάς» του, ο αδελφός του ο Τεύκρος. «Δεν έχει το ανάστημά του αδελφού του αλλά είναι το πιο τρυφερό πρόσωπο στο θέατρο του Σοφοκλή. Ο Τεύκρος θα αποκαταστήσει την τάξη, θα αναλάβει την ταφή, άρα και την αποκατάσταση του ήρωα αυτόχειρα και θα φροντίσει την οικογένειά του. Απ' αυτόν καταλαβαίνουμε την έννοια της σοφόκλειας γλυκύτητας».


Η Σύλβια Λιούλιου επέλεξε μια ιδιαίτερη μετάφραση, του Παναγή Λορεντζάτου (πατέρα του Ζήσιμου Λορεντζάτου), που, αν και είναι του 1932, «είναι εκπληκτικής διαύγειας ως προς τη σχέση του αρχαίου λόγου με τη δημοτική γλώσσα. Για την παραστασιακή γλώσσα ο ποιητής Νίκος Παναγιωτόπουλος χρειάστηκε να ξεσκονίσει κάποια σημεία με το δικό του, ποιητικό κριτήριο και κάποια άλλα να τα μεταφράσει ο ίδιος».

"Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος" Facebook Twitter
Πολύ βαθιά μέσα στο πένθος η ίδια, συναντήθηκα μ' ένα έργο που μιλάει για έναν θάνατο που έχει προαναγγελθεί, για την απώλεια που δεν μπορεί να αποφευχθεί... Φωτο: Γκέλυ Καλαμπάκα


Τη μουσική έγραψε ο Άγγελος Τριανταφύλλου και την κίνηση διαμόρφωσε η Χαρά Κότσαλη. «Όλοι μαζί φτιάξαμε μια σύνθεση η οποία έχει εκφώνηση, σημεία μελοποιημένα και άλλα που τραγουδιούνται, με αποκορύφωμα το Β' στάσιμο (που μιλάει για τον έρωτα και ενθέτει ο Σοφοκλής πριν από τον χαμό του Αίαντα), όπου ο Χορός, σε κατάσταση πανικού, τραγουδά και χορεύει» λέει, διευκρινίζοντας ότι στην παράστασή της τον Χορό αποτελούν όλοι οι ηθοποιοί, όταν δεν ερμηνεύουν ρόλους. «Εισέρχονται όλοι μαζί στην ορχήστρα και καθένας γίνεται ο ρόλος του μέσα από την ερμηνεία του λόγου – όταν τελειώσει το μέρος του ήρωα, επιστρέφει και πάλι στο σύνολο του Χορού. Είναι θαυμάσιος ο ρόλος του Χορού σ' αυτή την τραγωδία γιατί είναι "προσωπικός", δεν έχει μεγάλη απόσταση από τους ήρωες και δεν καταφεύγει σε αφηγήσεις που είναι δύσκολο να συνδεθούν με την κύρια δράση. Είναι σαν θεατές που δεν μπορούν να παρέμβουν και να μετακινήσουν τα πράγματα προς μία ή άλλη κατεύθυνση – γι' αυτό και διαρκώς μιλούν για τον χρόνο που τους βαραίνει όλο και πιο πολύ».

 
«Δούλεψα τον Αίαντα σε μια φάση της ζωή μου που βίωνα την επικείμενη απώλεια ενός πολύ αγαπημένου μου προσώπου. Πολύ βαθιά μέσα στο πένθος η ίδια, συναντήθηκα μ' ένα έργο που μιλάει για έναν θάνατο που έχει προαναγγελθεί, για την απώλεια που δεν μπορεί να αποφευχθεί. Κάτι ακόμα που με συγκίνησε βαθιά σ' αυτή την ιστορία είναι που εκθέτει την άλλη όψη, την ανάποδη, του Ήρωα. Ο άνθρωπος που ζει ηρωικά δεν μπορεί να είναι νικητής, γιατί, για να κάνει την ηρωική υπέρβαση, έχει ήδη θυσιάσει πολλά σημαντικά. Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος – αλλά και δεν πειράζει» καταλήγει η σκηνοθέτις.

"Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος" Facebook Twitter
Φωτο: Γκέλυ Καλαμπάκα
"Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος" Facebook Twitter
Φωτο: Γκέλυ Καλαμπάκα
"Ο Ήρωας είναι πάντοτε χαμένος" Facebook Twitter
Φωτο: Γκέλυ Καλαμπάκα


Σύλβια Λιούλιου
«Αίας» του Σοφοκλή
31 Ιουλίου-1 Αυγούστου 2015
Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου
21:30

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Δάφνις Κόκκινος

Οι Αθηναίοι / Δάφνις Κόκκινος: «Όταν είδα την Πίνα Μπάους, είπα “αυτό είναι το σπίτι μου”»

Έφυγε από την Κρήτη με ένα όνειρο: να χορεύει. Η πρώτη επαφή με την Πίνα Μπάους ήταν «σαν γροθιά στο στομάχι». Ύστερα από ένα ταξίδι-οδύσσεια έφτασε στο Βούπερταλ όπου η Πίνα και η τέχνη του χορού τον αγκάλιασαν. Ο καταξιωμένος χορευτής και χορογράφος αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
M. HULOT
Στεφανία Γουλιώτη: «Εδώ μαζί μας κάθεται κι η θλίψη μου. Αυτή είναι το φάντασμά μου»

Θέατρο / Στεφανία Γουλιώτη: «Εδώ μαζί μας κάθεται κι η θλίψη μου. Αυτή είναι το φάντασμά μου»

Σε μια εποχή ρευστή και ολισθηρή, που ο κόσμος απομακρύνεται επικίνδυνα από τον ανθρωπισμό, ο Άμλετ, ο στοχαστής πρίγκιπας του Σαίξπηρ, ξαναβρίσκει τη φωνή του στη Στεφανία Γουλιώτη, στην παράσταση που ετοιμάζει ο Δημήτρης Καραντζάς.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Τα φώτα ανάβουν ξανά στο Άθενς Μπρόντγουαιη: Πώς θα είναι ο νέος χώρος;

Θέατρο / Τα φώτα ανάβουν ξανά στο Άθενς Μπρόντγουαιη: Πώς θα είναι ο νέος χώρος;

Ο ιστορικός κινηματογράφος Μπρόντγουαιη μετατρέπεται σε σύγχρονο θέατρο, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για την ομώνυμη στοά. Ο Θάνος Ιωαννίδης της αρχιτεκτονικής ομάδας της Erion Workshop μιλά στη LiFO για το πώς έφεραν ένα σχεδόν ξεχασμένο κτίριο στο 2026. 
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Ιονέσκο, πιο επίκαιρος από ποτέ, στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος

Θέατρο / Ιονέσκο, πιο επίκαιρος από ποτέ, στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος

Ποιος είναι πιο παράλογος: αυτός που ζει με ένα πτώμα ή αυτός που προσποιείται ότι δεν υπάρχει; Το «Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε)», αιχμηρή αλληγορία κι ένα από τα σημαντικότερα έργα του θεάτρου του παραλόγου, ανεβαίνει σε νέα μετάφραση από το ΚΘΒΕ.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Θουκυδίδης της Άννας Κοκκίνου επιστρέφει στη σκηνή

Θέατρο / Ο Θουκυδίδης της Άννας Κοκκίνου επιστρέφει στη σκηνή

Ο μεγάλος ιστορικός της αρχαιότητας σκιαγραφεί ένα πανόραμα της ανθρώπινης φύσης, απέναντι στην οποία τα δικά μας αισθήματα θαυμασμού και φρίκης ταυτίζονται. Η Άννα Κοκκίνου γράφει για την συγκλονιστική αναπαράσταση της Ιστορίας του, που ανεβαίνει ξανά στο θέατρο Σφενδόνη.
THE LIFO TEAM
Αφιέρωμα Θέατρο

Θέατρο / Ραντεβού στο θέατρο: Όλες οι παραστάσεις που αξίζει να δεις φέτος

Το ελληνικό θέατρο εξελίσσεται, τολμά και συνομιλεί με το σήμερα. Με έμφαση στην ελληνική θεματολογία, αλλά και με κλασικά έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου, η φετινή θεατρική σεζόν είναι πιο δυναμική από ποτέ.
THE LIFO TEAM
Ρένη Πιττακή

Οι Αθηναίοι / Ρένη Πιττακή: «Το ταλέντο δεν είναι διαμέρισμα να σ’ το γράψει κάποιος»

Στην οντισιόν του Θεάτρου Τέχνης πήγε σχεδόν απροετοίμαστη. Αυτό δεν στάθηκε εμπόδιο για να γίνει η αγαπημένη του Κουν και ένα από τα κομβικά πρόσωπα αυτής της ιστορίας. Κάνει θέατρο για να μπορεί να κάνει στη σκηνή όσα διστάζει στην αληθινή ζωή και αποφεύγει τους απολογισμούς. Η σπουδαία ηθοποιός αφηγείται τη ζωή της στη LifO.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Ντμίτρι Κρίμοφ: «Χωρίς πολιτισμό, το μόνο που απομένει είναι η αγριότητα»

Θέατρο / Ντμίτρι Κρίμοφ: «Χωρίς πολιτισμό, το μόνο που απομένει είναι η αγριότητα»

Ο διάσημος Ρώσος σκηνοθέτης, που ζει πλέον αυτοεξόριστος στη Νέα Υόρκη, μιλάει στη LiFO για τον Σαίξπηρ, την αθέατη πλευρά των παραμυθιών και για το θέατρο ως θεραπευτική μορφή έκφρασης σε μια εποχή αγριότητας και πολέμου. Τον Απρίλιο του 2027, θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε τη δουλειά του μέσα από μια διασκευή εμπνευσμένη από την «Τρικυμία» του Σαίξπηρ, που θα ανέβει στο Εθνικό Θέατρο.
ΛΟΥΙΖΑ ΑΡΚΟΥΜΑΝΕΑ
ΤΒΑΡΚΌΦΣΚΙ

Λούκας Τβαρκόφσκι / Λούκας Τβαρκόφσκι: «Η λογική δεν αρκεί για να εξηγήσεις τον κόσμο»

Ένας από τους πιο καινοτόμους και σημαντικούς σκηνοθέτες του ευρωπαϊκού θεάτρου, με μια υβριδική φόρμα μεταξύ σινεμά και θεάτρου, μιλά στη LiFO για την επιστροφή του στη Στέγη με το «ORACLE», το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας που εστιάζει σε επιστημονικές τομές του 20ού και 21ου αιώνα, εξετάζοντας την περίπτωση του Άλαν Τούρινγκ και την εξέλιξη της τεχνολογίας έως την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
ΛΟΥΙΖΑ ΑΡΚΟΥΜΑΝΕΑ
Θέμης Πάνου: «Δεν είχα ξανακάνει μονόλογο, χρειάζεται πολύ θάρρος»

Θέατρο / Θέμης Πάνου: «Πόσοι δεν ζουν σε κλειστά σπίτια με πιεσμένους γονείς;»

Επιστρέφει για τρεις βραδιές στην Πειραιώς 260 η παράσταση «Η μάνα μου με πέταξε στη θάλασσα» της Βίλιας Χατζοπούλου και του Θέμη Πάνου, με τον βραβευμένο ηθοποιό να υποδύεται μια νεαρή δασκάλα από τη δεκαετία του ’50.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ