Όλα ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 1944: Στη μάχη της θάλασσας των Φιλιππίνων, τα γιαπωνέζικα παλαιωμένα αεροπλάνα ηττήθηκαν από τα πιο σύγχρονα και εξοπλισμένα με ραντάρ αμερικανικά τα οποία χειρίζονταν πολύ πιο έμπειροι πιλότοι από αυτούς της χώρας του ανατέλλοντος ηλίου. Σε λίγο, οι σύμμαχοι θα καταλάμβαναν τις Φιλιππίνες, αποκόβοντας της Ιαπωνία από τα απολύτως πολύτιμα κοιτάσματα πετρελαίου της Νοτιοανατολικής Ασίας. Το τέλος ήταν κοντά, ο πόλεμος είχε πια οριστικά χαθεί και η παράδοση φαινόταν η λογική επιλογή. Όχι όμως για το λαό που έχει μάθει να αγαπά δύο πράγματα όσο τίποτα άλλο, την πατρίδα του και τις ανθισμένες κερασιές.
Φόβος για να με σταματήσει δεν υπάρχει.
Θυμός για να με σταματήσει δεν υπάρχει.
Αγάπη για να με σταματήσει δεν υπάρχει.
Θάνατος δεν υπάρχει.
Δεν είναι σαφές πότε έγινε πραγματικά η πρώτη εμφάνιση του «θεϊκού ανέμου» ή kamikaze όπως είναι η γιαπωνέζική λέξη για τις επιθέσεις αυτοκτονίας που έκαναν οι νεαροί - κάποιοι ούτε 18 ετών – πιλότοι, ούτε ποιος πραγματικά ήταν ο εμπνευστής αυτής της τακτικής(ο πρώτος καμικάζι θεωρείται πως ήταν ο υποναύαρχος Μασαφούνι Αρίμα). Συμβατικά αεροπλάνα μετατρέπονταν στην ουσία σε αυτοκινούμενες βόμβες με την προσθήκη εκρηκτικών, ρουκετών, ακόμα και πρόσθετων δεξαμενών πετρελαίου. Ο νεαρός πιλότος είχε ένα στόχο, να ρίξει το αεροπλάνο του πάνω στα συμμαχικά πλοία, κυρίως αεροπλανοφόρα, τα οποία πλησίαζαν όλο και περισσότερο προς τα σύμπλεγμα των νησιών στα οποία κατοικούσε ο λατρεμένος αυτοκράτορας. Θα έδιναν τη ζωή τους, αλλά θα έπαιρναν πολύ περισσότερες ζωές των εχθρών μαζί και θα επέφεραν ζωτικό χτύπημα στο στόλο των Αμερικανών, κάποιες φορές βυθίζοντας το πλοίο πάνω στο οποίο έπεφταν. Υπολογίζεται ότι σημειώθηκαν πάνω από 2.800 επιθέσεις Καμικάζι, οι οποίες βύθισαν 34 πλοία, έκαναν σημαντικές ζημιές σε σχεδόν 370, σκότωσαν 4.900 ναύτες και τραυμάτισαν άλλους τόσους. Το 8,5% των πλοίων που χτυπήθηκαν από τους Καμικάζι, τελικά βυθίστηκαν.
Πώς έβρισκαν το θάρρος για μια τέτοια πράξη που ακόμα και σήμερα φαίνεται αδιανόητη για το Δυτικό πολιτισμό; Δεν είχε καμιά σχέση με τις άνανδρες επιθέσεις που σημειώνονται στις μέρες μας εναντίον αθώων πολιτών που απλώς έτυχε να περιμένουν στην ουρά του check-in ή βρέθηκαν στο λάθος βαγόνι του μετρό τη λάθος ώρα. Σκόπευαν ενάντια σε στρατιωτικές δυνάμεις που επιτίθεντο στη πατρίδα τους και κυρίως δεν είχαν ως κίνητρο το θρησκευτικό φανατισμό αλλά υψηλά ιδεώδη.
Τι ήταν αυτό όμως που έκανε νεαρά παιδιά να μη διστάσουν να δώσουν τη ζωή τους σε ένα τέτοιο βίαιο και παράτολμο εγχείρημα; Πώς έβρισκαν το θάρρος για μια τέτοια πράξη που ακόμα και σήμερα φαίνεται αδιανόητη για το Δυτικό πολιτισμό; Δεν είχε καμιά σχέση με τις άνανδρες επιθέσεις που σημειώνονται στις μέρες μας εναντίον αθώων πολιτών που απλώς έτυχε να περιμένουν στην ουρά του check-in ή βρέθηκαν στο λάθος βαγόνι του μετρό τη λάθος ώρα. Σκόπευαν ενάντια σε στρατιωτικές δυνάμεις που επιτίθεντο στη πατρίδα τους και κυρίως δεν είχαν ως κίνητρο το θρησκευτικό φανατισμό αλλά υψηλά ιδεώδη. Ή μήπως όχι;
Όπως γράφει ο Δημήτρης Χουλιαράκης στην έξοχη εισαγωγή του στο βιβλίο «Η Εκδίκηση Των Ανέμων» από τις εκδόσεις Ροδακιό, στη βάση της νοοτροπίας αυτής βρίσκονται δύο έννοιες κλειδιά για να γίνει κατανοητή όχι μόνο η νοοτροπία των Καμικάζι, αλλά και η γενικότερη αντίληψη του μέσου γιαπωνέζου για τη ζωή: Η κατήχηση του Shinto, δηλαδή η προσήλωση στο καθήκον, ο σεβασμός των νόμων και των κανόνων χωρίς να αναγνωρίζεται στο άτομο το δικαίωμα να τους κρίνει και να τους παραβαίνει, ο σχολαστικός σεβασμός της ιεραρχίας και ο ιδιότυπος πατριωτισμός. Αλλά και το Bushido, ό κώδικας τιμής των Σαμουράι που διδάσκει την τόλμη, την καρτερία, την αυτοθυσία, την εντιμότητα, την δικαιοσύνη, την ευγένεια. Αυτή άλλωστε την παράδοση των Σαμουράι να γράφουν ένα σύντομο ποίημα, συχνά με τη μορφή χαϊκού, πριν εκτελέσουν το Seppuku, την τελετουργική τους αυτοκτονία, ακολούθησαν και οι νεαροί Kamikaze και αυτά ακριβώς τα ποιήματα συγκεντρώνονται στο βιβλίο. Μικρά αριστουργήματα λυρισμού που γράφτηκαν ώρες ή ακόμα και λεπτά πριν η σάρκα συντριβεί μαζί με το μέταλλο σε μια πράξη υπέρτατης αυτοθυσίας που στο βιβλίο μετατρέπεται σε μια πράξη υπέρτατης τέχνης.
«Τη μέρα οι αγροί δεν είναι πράσινοι πολύ
το φως του ήλιου μονορούφι κατεβάζουν.
Τη νύχτα γίνονται κορίτσια ντροπαλά
Τη φούστα τους σηκώνουν και τρέχουν μακριά»
Αυτό που εντυπωσιάζει δεν είναι μόνο το πώς έφηβοι στρατιώτες έχουν τέτοια ικανότητα στη γραφή και στην έκφραση και μάλιστα ώρες πριν συναντήσουν οικειοθελώς το θάνατο. Ούτε η λεπτότητα και η ευγένεια. Αυτό που συγκλονίζει είναι η θεματολογία: Ελάχιστα ποιήματα αναφέρονται στον πόλεμο, στη βία, στον ίδιο το θάνατο με τον οποίο έχουν ραντεβού. Αντίθετα, ξεχειλίζει η αγάπη για τη ζωή, για το φως, για τη φύση την ίδια.
«Είναι τριών μονάχα
Και τον λιγώνουνε τ' ανθόφυλλα
που πέφτουν απ' τα δέντρα.
Ρωτάει αν γίνεται να τα μαζέψει από χάμω –
του γνέφω ναι.»
Κάποιοι απευθύνονται στην αγαπημένη τους, στην υπαρκτή ή σε αυτή που δεν πρόφτασαν να αποκτήσουν, κάποιοι στα αδέρφια τους και πολλοί στη μητέρα τους. Είναι ήρωες, σε λίγο θα πεθάνουν για την πατρίδα, είναι όμως και παιδιά. Στο βιβλίο διαβάζουμε αυτά που επέλεξαν να είναι τα τελευταία τους λόγια.
«Μες στην κουζίνα κλεισμένη ετοιμάζει
τουλίπες και κρέας κόκκινο
γι' αυτόν που έξω στο κηπάκι της κοπιάζει.»
_______
"Η Εκδίκηση των Ανέμων" (επιλογή και μετάφραση του Δημήτρη Χουλιαράκη) κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ροδακιό.
Στοιχεία αντλήθηκαν από την U.S.Air Force
