ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ της «Haaretz», τα οποία επιβεβαιώθηκαν και αναπτύχθηκαν από ρεπορτάζ των «New York Times», «Wall Street Journal» και «The Atlantic», το Ισραήλ και, προπαντός, ο ίδιος ο Νετανιάχου είχε λάβει επανειλημμένα προειδοποιήσεις για μια επικείμενη επίθεση της Χαμάς τις εβδομάδες πριν από την 7η Οκτώβριου.
Στις 15 Σεπτέμβρη αρχικά, ο Παλαιστίνιος Αμπού Ζάιντα ανέφερε τα σχέδια για μια τέτοια επίθεση στις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες κατόπιν παραγγελίας του ίδιου του Σινουάρ της Χαμάς, ο οποίος προσπαθούσε να πιέσει την ισραηλινή κυβέρνηση για να πετύχει μια ευνοϊκή συμφωνία για τη Γάζα. Οι μυστικές υπηρεσίες μετέφεραν το μήνυμα στον Νετανιάχου και συναντήθηκαν με τη στρατιωτική ηγεσία στις 17 Σεπτέμβρη ώστε να αξιολογήσουν την απειλή, χωρίς να καταλήξουν σε κάποια απόφαση.
Έπειτα, δέκα μέρες πριν από τις 7/10, ο Νετανιάχου έλαβε μια προσωπική προειδοποίηση απ’ τον Εμίρη του Άμπου Ντάμπι, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ (MBZ), ο οποίος είχε πληροφορηθεί για τις απειλές της Χαμάς και ανησυχούσε για τη σταθερότητα στην περιοχή. Σε ένα 45λεπτο τηλεφώνημα, ο MBZ δήλωσε πως ο Σινουάρ ετοίμαζε «ένα μεγάλο γεγονός», για το οποίο «το Ισραήλ έπρεπε να είναι έτοιμο». Αυτό που δεν περίμενε ο Εμίρης, «αλλά και κατά τα φαινόμενα κανείς άλλος, είναι πως ο Νετανιάχου δεν θα έκανε απολύτως τίποτα. Δεν ενημέρωσε ούτε τη Σιν Μπετ, ούτε τη Μοσάντ, ούτε την ηγεσία του IDF».
Πέρα από συνειδητά ακροδεξιά αφηγήματα που ζητούν τον αφανισμό των «βάρβαρων Αράβων» και τον θρίαμβο των «δυτικότροπων λευκών», οι τελευταίοι υποστηρικτές του Ισραήλ χρησιμοποιούν μια λογική «ναι μεν… αλλά».
Τέλος, μια τρίτη προειδοποίηση ήρθε απ’ τον επικεφαλής των αιγυπτιακών υπηρεσιών πληροφοριών, Αμπάς Καμέλ, ο οποίος πήγε στο Ισραήλ στα τέλη του Σεπτέμβρη και ενθάρρυνε τους ομολόγους του να δράσουν για να αποτρέψουν μια «τρομακτική επίθεση» από τη Γάζα. Αφού οι εκκλήσεις του αγνοήθηκαν, ο Καμέλ κάλεσε τον Νετανιάχου προσωπικά, χωρίς αποτέλεσμα, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου έως και 48 ώρες πριν από τις σφαγές που εξαπέλυσε η Χαμάς.
Τα ρεπορτάζ της «Haaretz» αποκαλύπτουν, επίσης, νέα στοιχεία όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ χειρίστηκε το ζήτημα των ομήρων. Συγκεκριμένα, δείχνουν ότι τις πρώτες μέρες μετά την 7η Οκτώβρη η Χαμάς πρότεινε την άμεση απελευθέρωση όλων των ομήρων κάτω των 18 και άνω των 50 ετών, ύστερα από πιέσεις του Εμίρη του Κατάρ, Αλ Θανί, ο οποίος απείλησε να διώξει τα μέλη της οργάνωσης απ’ την Ντόχα. Η πρόταση της Χαμάς δεν ζητούσε κάποιο πολιτικό αντάλλαγμα ή την απελευθέρωση Παλαιστινίων ομήρων, αλλά την αποστολή ενός μεσάζοντα έτσι ώστε να ξεκινήσουν συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών.
Η κυβέρνηση Νετανιάχου αρνήθηκε επανειλημμένα την πρόταση, δηλώντας ότι «δεν είναι έτοιμη να μιλήσει με τη Χαμάς» και αγνοώντας τις προσπάθειες του Αλ Θανί και του Αμερικανού ΥΠ.ΕΞ. Μπλίνκεν. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, επέλεξε να παραμείνουν Ισραηλινοί πολίτες στα χέρια της Χαμάς, παρατείνοντας την ομηρία τους, με τραγικές συνέπειες για αρκετούς εξ αυτών, οι οποίοι σκοτώθηκαν μες στους επόμενους μήνες τόσο απ’ τη Χαμάς όσο και από ισραηλινά πυρά και βομβαρδισμούς στη Γάζα.
Οι παραπάνω αποκαλύψεις –σε συνδυασμό με στοιχεία που δείχνουν ότι το Ισραήλ έθεσε σε ισχύ την «οδηγία Χάνιμπαλ» στις 7/10, επιτιθέμενο σε πολίτες του ώστε να μην καταλήξουν όμηροι της Χαμάς– έχουν ανανεώσει την πίεση οικογενειών των θυμάτων στην κυβέρνηση Νετανιάχου. Στις 7 Οκτώβρη φέτος, διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από τα σπίτια πολιτικών και μπροστά από τη Βουλή, ζητώντας τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης εξεταστικής επιτροπής για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η κυβέρνηση χειρίστηκε την επίθεση. Ο Νετανιάχου αντιστέκεται στη δημιουργία μιας τέτοιας επιτροπής, ακόμα κι αν η πλειονότητα των Ισραηλινών τίθεται υπέρ της, και βλέπει την 7η/10 ως βασικό ζήτημα στις επερχόμενες εκλογές.
Ωστόσο, η σημασία των παραπάνω αποκαλύψεων ανάγεται σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από την εκλογική αναμέτρηση στο Ισραήλ και την πολιτική επιβίωση του Νετανιάχου. Ακόμα κι αν εκλάβουμε την αρχική αδράνεια μπροστά στις προειδοποιήσεις για την επικείμενη θηριωδία ως απλή ανικανότητα και όχι ως κάτι πιο υπολογισμένο, η απόφαση να αγνοηθεί η πρόταση της Χαμάς για απελευθέρωση ομήρων υποδηλώνει μια οπτική που, ακόμα, θεωρείται ταμπού: το γεγονός ότι, σε αντίθεση με τη ρητορική του Ισραήλ κατά τις πρώτες μέρες της γενοκτονίας, φαίνεται πως προτεραιότητά του δεν ήταν η απελευθέρωση των ομήρων, αλλά η εθνοκάθαρση της Γάζας και η εδαφική επέκταση.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τα πιο πρόσφατα στοιχεία υπονομεύουν μία από τις τελευταίες υπερασπιστικές γραμμές του Ισραήλ. Πέρα από συνειδητά ακροδεξιά αφηγήματα που ζητούν τον αφανισμό των «βάρβαρων Αράβων» και τον θρίαμβο των «δυτικότροπων λευκών», οι τελευταίοι υποστηρικτές του Ισραήλ χρησιμοποιούν μια λογική «ναι μεν… αλλά»· αναγνωρίζουν, με άλλα λόγια, μια υπερβολή ή αδικία στην απάντηση του Ισραήλ, αλλά εστιάζουν στην ανάγκη για αυτοάμυνα, στις κτηνωδίες που διέπραξε η Χαμάς –οι οποίες δεν πρέπει να ξεχνιούνται ή να εξωραΐζονται– και στην κατάσταση στην οποία περιήλθαν οι όμηροι.
Αυτή η λογική υπεράσπισης δεν μπορεί να σταθεί αν λάβουμε υπόψη τις τελευταίες αποκαλύψεις, σύμφωνα με τις οποίες το Ισραήλ όχι μόνο είχε λάβει προειδοποιήσεις για την επίθεση εναντίον των πολιτών του και αποφάσισε να τις αγνοήσει, αλλά και επέλεξε να μην επιστραφούν οι όμηροι άνω των 50 και κάτω των 18 τις πρώτες μέρες μετά το χτύπημα.
Ίσως γι’ αυτό βλέπουμε τέτοια σιωπή γύρω από τις αποκαλύψεις – η είδηση περνάει απαρατήρητη ή αγνοείται, μέσα από έναν κυνισμό που ρωτάει «ακόμα ασχολείστε με αυτά;», που θεωρεί την Παλαιστίνη «old news» ή που απαντάει αυτάρεσκα ότι «όλοι ξέρουν» πως τα κράτη και οι ηγέτες ψεύδονται. Ενάντια σε αυτόν τον κυνισμό, ο οποίος υπονομεύει κάθε πιθανότητα συλλογικής δράσης και δικαιοσύνης, οφείλουμε να επιμείνουμε στην προσπάθεια να καταλάβουμε τι πραγματικά συμβαίνει, αναγνωρίζοντας ότι η στιγμή αντιμετώπισης της αλήθειας, αξιολόγησης και απόφασης είναι πάντα τώρα.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.