ADVERTORIAL
«Οι προκαταλήψεις είναι μεγάλη εξοικονόμηση χρόνου. Μπορείς να σχηματίσεις μια γνώμη χωρίς να έχεις όλα τα δεδομένα», έλεγε ένας Αμερικανός συγγραφέας. Κι όμως, σε μια εποχή που ο εύκολος δρόμος των στερεοτύπων οδηγεί στην άγνοια, η βιοφαρμακευτική εταιρεία Gilead Sciences, με το αιχμηρό μήνυμα «Δυστυχώς, γι’ αυτούς που δείχνουν δεν υπάρχει θεραπεία. Ευτυχώς, για τον HIV υπάρχει θεραπεία», παρουσίασε μια αντισυμβατική καμπάνια μακριά από τετριμμένα διδάγματα και συμβουλές.
Μέσα από επιστημονικές έρευνες, μελέτες και συμπεράσματα έρχεται να φωτίσει την αναγκαιότητα της σωστής ενημέρωσης και ταυτόχρονα να αποδομήσει όλους τους μύθους που συνοδεύουν τον HIV. Μέσα από πρωτότυπες δράσεις και εναλλακτικές εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης εστιάζει στην καταπολέμηση του κοινωνικού στιγματισμού που βιώνουν τα άτομα που ζουν με τον ιό HIV. Ουσιαστικά, αξιοποιώντας τις δυνατότητες και τα εργαλεία της σύγχρονης επιστήμης φιλοδοξεί να σπάσει τον φαύλο κύκλο των προκαταλήψεων.
Όλα αυτά τα χρόνια, χρησιμοποιώντας μια διαφορετική γλώσσα επικοινωνίας και έκφρασης, όπως εκείνη της τέχνης του δρόμου (graffiti), με κεντρικό μήνυμα #ZeroStigma, είτε προσκαλώντας εκπροσώπους της πολιτικής ζωής, του δημοσιογραφικού, καλλιτεχνικού και ιατρικού χώρου προκειμένου να υποστηρίξουν τη δράση και να κάνουν το τεστ για τον HIV, στέλνει μήνυμα πως ο ιός μάς αφορά όλους ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, φυλετικής καταγωγής και σεξουαλικού προσανατολισμού. Έχοντας υιοθετήσει μια τολμηρή και προκλητική προσέγγιση με ανατρεπτικά συνθήματα όπως «Αν θες να μάθεις, βάζεις δάχτυλο», προσπαθούν να πετύχουν το μεγάλο ζητούμενο που είναι να τραβήξουν την προσοχή όσο το δυνατό περισσότερων ανθρώπων.
Όταν το 41% του ελληνικού πληθυσμού πιστεύει ότι ο HIV μεταδίδεται από την κοινή χρήση τουαλέτας, το 36% μέσω της αγκαλιάς ή του φιλιού και το 24% από τσιμπήματα κουνουπιού, η Gilead Sciences Ελλάδας παίρνει ξεκάθαρη θέση απέναντι στο έλλειμμα πληροφόρησης για τον HIV.
Συγχρόνως, με έξυπνες και χιουμοριστικές καμπάνιες φέρνουν στην επιφάνεια βαθιά εμπεδωμένες αντιλήψεις που έχουν τις ρίζες τους στη δεκαετία του ’80 και του ’90, δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα που αφορά τον ιό, αλλά εδώ και δεκαετίες παράγουν διακρίσεις και συντηρούν τα στερεότυπα στη συλλογική συνείδηση.
Όταν το 41% του ελληνικού πληθυσμού πιστεύει ότι ο HIV μεταδίδεται από την κοινή χρήση τουαλέτας, το 36% μέσω της αγκαλιάς ή του φιλιού και το 24% από τσιμπήματα κουνουπιού, η Gilead Sciences Ελλάδας πρωτοπορεί διαρκώς και με τολμηρές καμπάνιες στέλνει παντού ένα δυνατό μήνυμα ελπίδας για μια καλύτερη ζωή για όλους τους ανθρώπους, παίρνοντας ξεκάθαρη θέση απέναντι στο έλλειμμα πληροφόρησης για τον HIV, πάντα με την υποστήριξη της ΕΕΜΑΑ & της Θετικής Φωνής.
Βίκυ Τσάμη
Director Public Affairs, Greece & European Distributor Markets Gilead Sciences
— Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα AIDS, ποιος είναι ο στόχος της φετινής σας καμπάνιας και πού αποσκοπεί;
Φέτος αποφασίσαμε να μιλήσουμε χωρίς φίλτρα. Η νέα μας καμπάνια δεν «χαρίζεται» και δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας, με ένα μήνυμα που χτυπάει κατευθείαν στην καρδιά του προβλήματος: «Δυστυχώς, γι’ αυτούς που δείχνουν, δεν υπάρχει θεραπεία. Ευτυχώς, για τον HIV, υπάρχει θεραπεία». Στην Gilead δεν κάνουμε εκπτώσεις στην αλήθεια. Δεν ακολουθούμε τον εύκολο δρόμο ούτε κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Ξέρουμε ότι το μεγάλο στοίχημα δεν είναι μόνο η επιστήμη αλλά η κοινωνία. Μια κοινωνία που, παρά την πρόοδο, εξακολουθεί να κρατά ζωντανό το στίγμα. Η καμπάνια μας είναι μια κραυγή αφύπνισης. Ένας καθρέφτης που φέρνει την κοινωνία αντιμέτωπη με τις προκαταλήψεις της. Γιατί ενώ ο HIV έχει πλέον μετατραπεί σε μια διαχειρίσιμη χρόνια πάθηση, το στίγμα παραμένει τοξικό. Είμαι υπερήφανη που τολμήσαμε ξανά να πάμε κόντρα, να εστιάσουμε στη ρίζα του προβλήματος και να δώσουμε μάχη για την αλλαγή νοοτροπίας. Με την υποστήριξη της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης & Αντιμετώπισης του AIDS (ΕΕΜΑΑ) και της Θετικής Φωνής αγγίζουμε την κοινωνία με αυθεντικότητα, δυναμισμό και αλήθεια. Γιατί οι μύθοι γκρεμίζονται μόνο με τόλμη.
— Η Gilead Sciences είναι γνωστή για την καινοτομία της αλλά και για το ότι κινείται πάντα αντισυμβατικά. Ποια θεωρείτε ότι είναι η αποστολή σας στο ζήτημα του HIV;
Η αποστολή μας είναι ξεκάθαρη: να ταρακουνήσουμε την πραγματικότητα. Δεν αρκεί να αναπτύσσουμε καινοτόμες θεραπείες· πρέπει να γκρεμίσουμε και τα στερεότυπα που παγιδεύουν τους ασθενείς. Η μάχη δεν σταματά στα εργαστήρια – επεκτείνεται στους δρόμους, στις αντιλήψεις, στις καρδιές. Αυτή είναι η αλήθεια: εδώ και δεκαετίες αναπτύσσουμε φάρμακα που έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές. Αλλά όσο η επιστήμη προχωράει, η κοινωνία μένει πίσω. Και το μεγαλύτερο εμπόδιο; Όχι ο ιός αλλά το στίγμα, η άγνοια, η υποκρισία. Γι’ αυτό οι καμπάνιες μας είναι προκλητικές. Είναι ανατρεπτικές. Δεν ανεχόμαστε μια κοινωνία που, ενώ η επιστήμη προσφέρει λύσεις, επιλέγει να κρατά ζωντανά τα φαντάσματα του παρελθόντος. Δεν αποδεχόμαστε ότι η πρόοδος μπορεί να σταματήσει εκεί που αρχίζουν οι προκαταλήψεις. Η δική μας καινοτομία δεν έχει όρια. Είναι επιστημονική αλλά και κοινωνική.
— Ζούμε σε μια εποχή με ατελείωτη ροή πληροφορίας. Πώς μπορεί μια καμπάνια να έχει πραγματικό αντίκτυπο σήμερα;
Σε μια εποχή που μας βομβαρδίζει η πληροφορία, το πιο δύσκολο είναι να ξεχωρίσεις και να δημιουργήσεις ένα μήνυμα που θα αγγίξει πραγματικά τον κόσμο. Να πεις ή να δείξεις κάτι που θα είναι «scroll stopping»! Ως επικεφαλής του Τμήματος Public Affairs, έχω δει πώς η συνέπεια και οι ουσιαστικές συνεργασίες με σημαντικούς stakeholders μπορούν να μετατρέψουν το μήνυμα σε πράξη. Κάθε μας κίνηση στόχο έχει να διασφαλίσει ότι το μήνυμά μας δεν θα περάσει απλώς – θα μείνει. Θα προκαλέσει, θα εμπνεύσει και θα αλλάξει τα δεδομένα. Γιατί η πραγματική δύναμη της επικοινωνίας είναι να διαμορφώνει το αύριο. Οι καμπάνιες μας δεν είναι «ασφαλείς», είναι αιχμηρές, δυναμικές και γεμάτες πάθος. Θέλουμε να ταρακουνήσουν, να ξεβολέψουν, να γκρεμίσουν στερεότυπα και να ανοίξουν δρόμους για μια κοινωνία που αγκαλιάζει το διαφορετικό και δίνει φωνή στους πιο ευάλωτους. Είτε μιλάμε για τον HIV είτε για τον καρκίνο του μαστού, ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: ενδυνάμωση και αφύπνιση. Στην Gilead δεν θέλουμε απλώς να είμαστε μια φαρμακευτική εταιρεία. Θέλουμε να είμαστε μια δύναμη που αφήνει θετικά το αποτύπωμά της σε κάθε κοινωνικό ζήτημα που αγγίζουμε. Στόχος μας είναι να κάνουμε την αλλαγή όχι απλώς μια πιθανότητα αλλά μια πραγματικότητα.
Ιωάννης Κατσαρόλης
Παθολόγος-λοιμωξιολόγος, Director Medical Affairs, Gilead Sciences
— Πώς μπορούμε να νικήσουμε τον φόβο του στίγματος;
Το στίγμα του HIV είναι οι αρνητικές στάσεις και πεποιθήσεις για τα άτομα με HIV και οδηγεί σε διακρίσεις. Ο φόβος είναι ένα βασικό συναίσθημα που μπορεί να προκληθεί από μια πραγματική ή μια πλασματική απειλή. Η κοινωνία δείχνει να αντιλαμβάνεται ότι η πρόοδος της επιστήμης έχει βοηθήσει ένα άτομο με HIV να θέσει υπό έλεγχο την κατάσταση της υγείας του και να επιτύχει προσδόκιμο ζωής παρόμοιο με αυτό των συνομηλίκων του χωρίς HIV. Αλλά δεν γνωρίζει ή δεν αποδέχεται ότι ο ακρογωνιαίος λίθος της επιτυχίας της θεραπείας (δηλαδή το να επιτύχει μη ανιχνεύσιμο ιό στο αίμα) το καθιστά μη μεταδοτικό (δηλαδή δεν μπορεί να μεταδώσει τον HIV σεξουαλικά στον σύντροφό του). Αυτή η ασυμφωνία προκαλεί τον φόβο από μια απειλή που δεν υπάρχει και θέτει στο περιθώριο τα άτομα με HIV. Το στίγμα για τον HIV μπορεί να επηρεάσει την υγεία και την ευημερία των ανθρώπων και να αποθαρρύνει τους ανθρώπους από το να συμμετέχουν ενεργά στη φροντίδα τους, κι αυτό μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες στην υγεία τους. Ο δρόμος προς την απελευθέρωση από τον φόβο και από το στίγμα είναι η γνώση, η συμπόρευση με την επιστημονική πρόοδο και η αποδοχή της διαφορετικότητας.
— Σύμφωνα με πανελλαδική έρευνα της Metron Analysis για την Gilead Sciences Ελλάδος (Οκτώβριος 2021), 1 στους 3 Έλληνες εξακολουθεί να βλέπει τα άτομα με HIV ως «κίνδυνο για την κοινωνία». Μόλις διαβάζετε αυτά τα ποσοστά, ποιες σκέψεις κάνετε;
Αυτή η απάντηση στην ερώτηση της έρευνας αποτελεί μια αριθμητική αποτύπωση του στίγματος στην ελληνική κοινωνία (ή του φόβου) και είναι ο πυρήνας των συμπεριφορών που οδηγούν σε κοινωνικές διακρίσεις και απόσταση από τα άτομα με HIV. Στην ίδια έρευνα, λοιπόν, το 21% απάντησε ότι τα άτομα δεν μπορούν να εργαστούν σε κανονικές δουλειές (π.χ. εστίαση). Ποσοστό 14%-21% δεν θα καθόταν δίπλα, δεν θα ξεκινούσε φιλία, δεν θα νοίκιαζε σπίτι σε κάποιο άτομο με HIV και 57% δεν θα σύναπτε κάποια σχέση με άτομο με HIV. Σε μια πρόσφατη μελέτη που έγινε σε άτομα με HIV λοίμωξη, τα οποία παρακολουθούνται από τη Μονάδα Λοιμώξεων στο ΑΤΤΙΚΟ Νοσοκομείο, και ανακοινώθηκε στο πρόσφατο Πανελλήνιο Συνέδριο (29/11-1/12), το 42% των συμμετεχόντων ανέφερε ότι έχει δεχτεί διακρίσεις σε σχέση με την HIV λοίμωξη (παρότι όλοι είχαν μη ανιχνεύσιμο ιό στο αίμα) από επαγγελματία υγείας, ερωτικό σύντροφο, στο κοινωνικό περιβάλλον ή στον χώρο εργασίας.
— Πώς αξιολογείτε την εργασία σας στην Gilead όσον αφορά την εξάλειψη του στίγματος;
Σε μια πρόσφατη μελέτη που υποστήριξε η Gilead Sciences Ελλάδας σε συνεργασία με το ΕΚΕΤΑ/ΙΝΕΒ και μονάδες λοιμώξεων από την ελληνική επικράτεια, μόνο 50% των ατόμων με HIV ανέφερε καλή ποιότητα ζωής, παρότι είχαν επιτύχει μη ανιχνεύσιμο φορτίο. Ένας συμμετέχων εστίασε στη διαφορά μεταξύ της προσπάθειας να επιβιώσει και της προσπάθειας να ζήσει: «Το μόνο σίγουρο είναι ότι μπορείς να ζήσεις με τον HIV, αυτό είναι το εύκολο μέρος. Τα υπόλοιπα είναι δύσκολα». Το στίγμα και οι διακρίσεις είναι βασικά εμπόδια που δυσκολεύουν τον δρόμο, αλλά είναι δυνατό να τα εξαλείψουμε.
Στην Gilead δεσμευόμαστε να δημιουργήσουμε έναν πιο υγιή κόσμο για όλους, ανεξάρτητα από τις προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας. Συνεργαζόμαστε με την επιστημονική κοινότητα και αφουγκραζόμαστε τη φωνή των ατόμων με HIV, ώστε να οριστεί και να εφαρμοστεί ένα σύγχρονο πλαίσιο φροντίδας που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες των ατόμων με HIV και θα τα βοηθά να ζήσουν την καλύτερη δυνατή ζωή. Αυτό το όραμα προϋποθέτει μια νέα ανθρωποκεντρική προσέγγιση και ένα πλαίσιο φροντίδας που να εξασφαλίζει τον έλεγχο του ιού (μη ανιχνεύσιμος ιός στο αίμα), θεραπεία με την ελάχιστη δυνατή επιβάρυνση της καθημερινής ζωής και φροντίδα όλων των άλλων προβλημάτων υγείας, καλή ποιότητα ζωής, απρόσκοπτη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και απαλλαγή από το στίγμα και τις διακρίσεις.
«Οι καμπάνιες μας θέλουμε να ταρακουνήσουν, να ξεβολέψουν, να γκρεμίσουν στερεότυπα».
Βίκυ Τσάμη
