Πόνηµα. Ποίηση. Περιοδικό.

Πόνηµα. Ποίηση. Περιοδικό. Facebook Twitter
Επεξεργασία: Ατελιέ/ LIFO
0

1.

Άλµπα. Το όνοµα της Σκωτίας. Αλλά και µιας πόλης στο Πιεµόντε της Ιταλίας, όπου διεξήχθη το Πρώτο Παγκόσµιο Συνέδριο Πρωτοποριακών Καλλιτεχνών. Μια αρχικά κρυφή στιγµή στην ιστορία του 20ού αιώνα που έµελλε αργότερα να συζητηθεί ευρέως. Προσηλωµένοι στην αναζήτηση και στην προσπάθεια για ένα µελλοντικό στυλ ζωής, συναντιούνται τον Σεπτέµβριο του 1956 οι λετριστές µε άλλες πρωτοποριακές οµάδες από οκτώ χώρες και θέτουν τις βάσεις µιας ενιαίας επαναστατικής οργάνωσης. Το Συνέδριο έγινε στην Άλµπα µετά από πρόσκληση των Άσγκερ Γιορν και Τζουζέπε Πίνοτ-Γκαλίτσο (από το Διεθνές Κίνηµα για ένα Φαντασιακό Μπαουχάους) και είχε ως αποτέλεσµα, έπειτα από διεργασίες και ανακατατάξεις, τη συγκρότηση, έναν περίπου χρόνο αργότερα, της Καταστασιακής Διεθνούς. Και τώρα η Άλµπα (εκδ. Εκάτη) από τον ανήσυχο Θωµά Τσαλαπάτη (Αθήνα, 1984). Μια σύνθεση µε φιλοσοφικά ερείσµατα, αποφθεγµατικό ύφος, µεταλλική ακρίβεια. «Άλµπα» σηµαίνει επίσης λευκή αλλά αποτελεί κι ένα είδος ποίησης για τους εραστές που σµίγουν και χωρίζουν. Ο Τσαλαπάτης µιλάει για όλα αυτά εδώ, για τη συνάντηση και τον χωρισµό, για την πραγµάτωση και την απώλεια. Θυµίζοντας πότε τον Χουάν Ρούλφο και το µαγικό µυθιστόρηµα του χαµού και του πένθους, το Πέδρο Πάραµο (µτφρ. Έφη Γιαννοπούλου, εκδ. Πατάκη) και πότε έναν Βλαδίµηρο Μαγιακόφσκι που έχει διαβάσει τη Μεγάλη Λογική του Εγέλου, ο Τσαλαπάτης περνάει αλώβητος από διακεκαυµένες ζώνες και ναρκοθετηµένες περιοχές. Όσο αλώβητος, δηλαδή, µπορεί να είναι ο κατεξοχήν λαβωµένος άνθρωπος: ο ποιητής. Γράφει, µελωδεί, αποφαίνεται ο Τσαλαπάτης: «Και κράτα όσο µπορείς σιωπηλό το λαθραίο σύννεφο που κρύβεις στις τσέπες σου». Και: «Μην πετάς λοιπόν πέτρες στον ουρανό. Ίσως αργότερα τις δεις να βγαίνουν µε ταχύτητα µέσα απ' τη γη». Και: «Τώρα η σιωπή περπατά µε σιδερένια τακούνια και συ βρίσκεσαι έξω από το νεκροταφείο της πόλης». Τέλος, απηχώντας τη Γιόκο Όνο την εποχή του «Fluxus (draw a map to get lost)», γράφει: «Παραµέρισε πυξίδες και χάρτες. Εδώ θα βρεις τη διαδροµή σου µοναχά σαν κλείσεις τα µάτια».


2.

Άδολο άσπρο. Τρία θαυµάσια άσπρα εξώφυλλα. Λιτό λευκό λάµπει. Λυτρώνει. Μες στον ζόφο των ηµερών και των νυχτών, η σοβαρότητα είναι θάλπος και θέλξη, είναι αντίσταση στην κατρακύλα, είναι οξυγόνο αντιδιαστολής, όπως έλεγε για την ποίηση ο Νίκος Καρούζος. Επιχειρούµε τη διαστολή του χρόνου, το άνοιγµα στο άχρονο, όταν µας στριµώχνουν από παντού. Παίρνουµε βαθιές ανάσες καταβυθιζόµενοι στην πολύτιµη ποιότητα. Πάντα ο Παναγιώτης Κονδύλης (1943-1998) απλόχερα κερνάει σοφία, σε όλη του τη ζωή δεν έκανε τίποτε άλλο, από τις πρώτες του δοκιµές στις τόσο φροντισµένες και πρωτοποριακές εκδόσεις Κάλβος, τότε που µετέφραζε και προλόγιζε, µε ήδη ώριµο τρόπο, Νικολό Μακιαβέλι, έως το τέλος της τόσο γόνιµης παραγωγικής του δραστηριότητας. Στις 640 σελίδες του τόµου Συντηρητισµός – Ιστορικό Περιεχόµενο και Παρακµή (µτφρ. Λευτέρης Αναγνώστου, Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης), ο στιβαρός στοχαστής διατρέχει διεξοδικά την τάση και στάση του συντηρητισµού που τον νοεί ως µια συνολική ιδεολογική και κοινωνικοπολιτική αντίδραση των ανώτερων στρωµάτων της προνεωτερικής κοινωνίας ενάντια στη διάλυσή της. Ουσιαστικά, η µελέτη αυτή συνιστά µια συνθετική παρουσίαση των ταραχών και αναστατώσεων, καθώς και της ιδεολογικής τους έκφρασης, που σηµάδεψαν τους νεότερους χρόνους, από την απαρχή τους έως τον 20ό αιώνα. Πολλές παρεξηγήσεις και προκαταλήψεις σκορπίζονται και αναιρούνται από την αδυσώπητα εύστοχη πένα του Κονδύλη. Συµπεραίνει ο στοχαστής, και ιστορικός των ιδεών: «Ο συντηρητισµός, ως συγκεκριµένο ιστορικό φαινόµενο, συνοδευόµενο από µια ιδεολογία µε σαφές περίγραµµα, έχει προ πολλού πεθάνει και ενταφιασθεί. Δεν έχει νόηµα να αποκαλούµε "συντηρητικά" oποιαδήποτε σύγχρονα δυτικά πολιτικά προγράµµατα, κόµµατα ή κυβερνήσεις που έχουν αφοσιωθεί στην τεχνική πρόοδο, στην κοινωνική κινητικότητα και κατά συνέπεια στη σύγχρονη αρχή ότι ο κόσµος είναι κατασκευάσιµος, οπότε, παρ' όλη την παραδοσιακή-ηθικίζουσα ρητορική, προωθούν µια εξέλιξη η οποία δροµολόγησε απρόβλεπτες ακόµη µεταβολές στην ιστορία του ανθρώπου και ίσως δεν θα σεβαστεί ούτε τη βιολογική ουσία του ανθρώπινου είδους».


3.

Λευκή λάµψη. Της ποιήσεως το φέγγος είναι λευκό, µια λάµψη που απλώνεται από τις κατακόµβες στα ουράνια, από τον βυθό του βιώµατος στο βάθος του ουρανού. Με επίµονα άσπρο εξώφυλλο, κοσµηµένο µε τους «Αθλητές» του Καζιµίρ Μάλεβιτς, κυκλοφορεί το 15ο τεύχος της «Ποιητικής» (εκδ. Πατάκη), µε πλούσια και εκλεκτή ύλη, όπως πάντα. Θυµίζω ότι από εξαµηνιαία η «Ποιητική» έγινε τετραµηνιαία και ότι τον επίµονο κηπουρό των λογοτεχνικών λειµώνων, και διευθυντή του εντύπου, Χάρη Βλαβιανό συνοδεύει µια dream team πεπαιδευµένων και ισχυρών ποιητών (Γιάννης Δούκας, Δηµήτρης Ελευθεράκης, Γιώργος Λαµπράκος, Μαρία Τοπάλη, Χρήστος Χρυσόπουλος). Στο παρόν τεύχος µάς συνεπαίρνουν τα ποιήµατα της υπέροχης Ζέφης Δαράκη, του Paul Celan, σε λαμπρή µετάφραση του Νίκου Ερηνάκη, η ενότητα «Γυναίκες» του πολυµήχανου Γιώργου Βέλτσου και ένα συµπαγές αφιέρωµα στις σχέσεις της ποίησης µε τη φιλοσοφία, περίοπτη θέση στο οποίο κατέχει το πόνηµα της Ingeborg Bachmann Το Συγγραφικό Εγώ, µεταφρασµένο δεξιοτεχνικά από τον Βασίλη Τσαλή, τον δεινό µεταφραστή του Thomas Bernhard.

Τα βιβλία της εικόνας:

1. Παναγιώτης Κονδύλης, Συντηρητισµός - Ιστορικό Περιεχόµενο και Παρακµή, Μτφρ.: Λευτέρης Αναγνώστου, Πανεπιστηµιακές, Εκδόσεις Κρήτης, Σελίδες: 640

2. Συλλογικό, Ποιητική, Εκδόσεις Πατάκη, Σελίδες: 296

3. Θωµάς Τσαλαπάτης, Άλµπα, Εκδόσεις Εκάτη, Σελίδες: 46

radiobookspotting.blogspot.gr/

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Λέγαμε δημοκρατία και ελευθερία και συγκλονιζόμασταν»

Βιβλίο / «Λέγαμε δημοκρατία και συγκλονιζόμασταν»

Στον συλλογικό τόμο των εκδόσεων Τόπος, που μόλις κυκλοφόρησε με τίτλο «Τότε και τώρα», 34 άνθρωποι που αντιστάθηκαν στη δικτατορία ανατρέχουν στις μνήμες του Πολυτεχνείου, με το βλέμμα στραμμένο στο σήμερα. Η LiFO αναδημοσιεύει χαρακτηριστικά αποσπάσματα του βιβλίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Εκατέρωθεν του φακού»: Η άγνωστη ζωή του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη μέσα από το οικογενειακό τους αρχείο

Βιβλίο / Πριν από τον ήρωα, ήταν μια οικογένεια: Οι άγνωστες φωτογραφίες του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη

Η έκδοση του ΜΙΕΤ «Εκατέρωθεν του φακού» φέρνει στο φως το άγνωστο οικογενειακό άλμπουμ του μακεδονομάχου και της συζύγου του, αποτυπώνοντας ανέμελες στιγμές μιας ζωής που έμελλε να διακοπεί βίαια από την Ιστορία.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Λυδία Ξυνογαλά: «Οι ιαματικές πηγές δεν χρειάζεται να ρημάξουν αλλά ούτε και να γίνουν spa»

Radio Lifo / Λυδία Ξυνογαλά: «Οι ιαματικές πηγές δεν χρειάζεται να ρημάξουν αλλά ούτε και να γίνουν spa»

Η αρχιτέκτονας και ερευνήτρια Λυδία Ξυνογαλά μελετά τον ξεχασμένο, φυσικό και πολιτιστικό πλούτο των ιαματικών πηγών της χώρας και αναζητά τρόπους να αποκτήσουν ξανά ζωή οι ιστορικές λουτροπόλεις και να γίνουν προσβάσιμες σε όλους.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα

Βιβλίο / Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα

Η Πάτι Σμιθ τον αποθεώνει, η Ντούα Λίπα διαβάζει το βιβλίο του, ο Τύπος τον συγκρίνει με τον Τόμας Μαν. Ο Νέλιο Μπίντερμαν είναι ο νεαρός Ελβετός συγγραφέας που κατάφερε να κάνει διεθνές εκδοτικό γεγονός ένα μυθιστόρημα για την παρακμή μιας ουγγρικής αριστοκρατικής οικογένειας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
10 βιβλιοπώλες επιλέγουν το αγαπημένο τους βιβλίο

Βιβλίο / Ζουν μέσα σε χιλιάδες βιβλία· ένα όμως τούς άλλαξε τη ζωή: 10 βιβλιοπώλες της Αθήνας μιλούν

Ποιος ξέρει καλύτερα τα βιβλία από όσους ζουν ανάμεσά τους; Άνθρωποι που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην ανάγνωση μοιράζονται τους αγαπημένους τους τίτλους που τους σημάδεψαν και στους οποίους εξακολουθούν να επιστρέφουν.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Τι θα συνέβαινε αν ξυπνούσες ένα πρωί και ήσουν τρομοκράτης;

Το πίσω ράφι / Είμαστε όλοι τρομοκράτες. Μέχρι αποδείξεως του εναντίου.

Η «Άγνωστη τρομοκράτισσα», το καλοφτιαγμένο πολιτικοκοινωνικό θρίλερ του Ρίτσαρντ Φλάναγκαν, σχολιάζει το τριπάκι του πλανήτη μετά την 11η Σεπτεμβρίου, όπου όλοι αισθάνονται έρμαια αληθινών και ψεύτικων απειλών τρομοκρατίας.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
ΕΠΕΞ Τζούλια Τσιακίρη: «Τα βιβλία μας είναι αργής ωρίμανσης»

Βιβλίο / Τζούλια Τσιακίρη: «Τα βιβλία μας είναι αργής ωρίμανσης»

Η ψυχή των εκδόσεων Το Ροδακιό, που πλέον στεγάζονται στις παρυφές της Ομόνοιας, μιλά για το νέο της εγχείρημα, για τα βιβλία που εξέδωσε και έκαναν αίσθηση, για την Αθήνα που «πρέπει να ξανακατακτήσουμε», αλλά και για τη λαχτάρα για το τυπωμένο χαρτί, που εκλείπει.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ