Καμπάνες, αστραπόβροντα, βροχή, κι εκείνη η κοπέλα στο εξώφυλλο: 50 χρόνια “Black Sabbath”, 50 χρόνια heavy metal

Καμπάνες, αστραπόβροντα, βροχή, κι εκείνη η κοπέλα στο εξώφυλλο: 50 χρόνια “Black Sabbath”, 50 χρόνια heavy metal Facebook Twitter
Πριν ακούσει κανείς τον δίσκο, ήξερε τι τον περίμενε καθώς κοίταζε το πλήρες μυστικισμού, αποκρυφισμού και απόκοσμου δέους εξώφυλλο με μια μυστηριώδη νεαρή γυναίκα να κρατά μια μαύρη γάτα με φόντο ένα μεταφυσικό σκηνικό.
21

Μισός αιώνας ακριβώς συμπληρώθηκε από εκείνη την Παρασκευή και 13 (φυσικά) Φεβρουαρίου του 1970 που κυκλοφόρησε το παρθενικό άλμπουμ των Black Sabbath που έφερε ως τίτλο το όνομά τους, προκαλώντας σοκ, δέος και φόβο στο ροκ κοινό. Ήταν η μέρα που γεννήθηκε ένα από τα πιο ανθεκτικά, δημοφιλή αλλά και πολυσχιδή εν τέλει στις διάφορες εκφάνσεις του, σύγχρονα μουσικά είδη: το heavy metal. Ασχέτως αν κάποια βασικά στοιχεία του υπήρχαν ήδη στον βαρύ ήχο συγκροτημάτων όπως οι Blue Cheer, οι Iron Butterfly και οι Grand Funk Railroad, η αντίληψη για το είδος σε μεγάλο βαθμό ξεκινά από την συννεφιασμένη αυγή των Black Sabbath.

 

Η βαριά, σκοτεινή και δυσοίωνη ατμόσφαιρα κατοχυρώνεται από το πρώτο, ομώνυμο κομμάτι του δίσκου με την περίφημη εισαγωγή με τις καμπάνες, τα αστραπόβροντα, την βροχή. Ακολουθεί το εμβληματικό, ισοπεδωτικό ριφ της κιθάρας του Tony Iommi λίγο πριν ακουστεί η φωνή του Ozzy να εκλιπαρεί για έλεος. Το τέλος του χίπικου ιδεαλισμού είχε φτάσει.

Πριν ακούσει κανείς τον δίσκο, ήξερε τι τον περίμενε καθώς κοίταζε το πλήρες μυστικισμού, αποκρυφισμού και απόκοσμου δέους εξώφυλλο με μια μυστηριώδη νεαρή γυναίκα να κρατά μια μαύρη γάτα με φόντο ένα υπερφυσικό σκηνικό έντονων αποχρώσεων.

Καμπάνες, αστραπόβροντα, βροχή, κι εκείνη η κοπέλα στο εξώφυλλο: 50 χρόνια “Black Sabbath”, 50 χρόνια heavy metal Facebook Twitter
Το πληρες εξώφυλλο και οπσιθόφυλλο του δίσκου.

Σχεδιαστής του εξωφύλλου ήταν ο Keith Macmillan (στα credits του άλμπουμ αναφέρεται απλά ως "Keef"), νεαρός τότε φωτογράφος, ο οποίος αποφάσισε τότε ότι το ιδανικό σκηνικό για την απεικόνιση της απόκοσμης και σκοτεινής αίσθησης που ανέδυαν τα κομμάτια του δίσκου βρισκόταν στα περίχωρα της Οξφόρδης και συγκεκριμένα έξω από έναν μύλο του 15ου αιώνα, τότε που έκαιγαν τελετουργικά τις «μάγισσες».

Ήθελε όμως και μια μυστηριώδη – ελκυστική αλλά και απειλητική συγχρόνως – νεαρή γυναίκα στο επίκεντρο αυτού του κάδρου, και την βρήκε στο πρόσωπο ενός μοντέλου, της Louisa Livingstone, την οποία προτίμησε επειδή ήταν κοντή (ειδικά για μοντέλο) και έκανε τον περιβάλλοντα χώρο να μοιάζει μεγαλύτερος, συγχρόνως όμως είχε και κάτι που έμοιαζε να ταιριάζει στην ατμόσφαιρα που ήθελε να μεταδώσει.

Καμπάνες, αστραπόβροντα, βροχή, κι εκείνη η κοπέλα στο εξώφυλλο: 50 χρόνια “Black Sabbath”, 50 χρόνια heavy metal Facebook Twitter
Οι Black sabbath το 1970: Geezer Butler, Tony Iommi, Bill Ward, Ozzy Osbourne.

Μιλώντας σήμερα ο Macmillan στο Rolling Stone, στο πλαίσιο του πανηγυρικού αφιερώματος που έκανε το περιοδικό για την ιστορική 50η επέτειο από την κυκλοφορία του "Black Sabbath", θυμάται εκείνη την παράξενη φωτογράφηση:

«Την έστηνα σε διάφορες πόζες μέχρι να βρω την κατάλληλη. Μέσα από εκείνον τον μανδύα δεν φορούσε τίποτα, επειδή υπήρξε κάποια στιγμή και η ιδέα για κάτι πολύ τολμηρό, αλλά τελικά αποφασίσαμε ότι κάτι τέτοιο δεν θα λειτουργούσε. Ακόμα και μια μικρή δόση σεξουαλικότητας θα χαλούσε την υποβλητική ατμόσφαιρα που ζητούσαμε. Υπήρξε υποδειγματικό μοντέλο πάντως. Είχε κουράγιο και έδειχνε πλήρη κατανόηση για αυτό που ήθελα να κάνω».

Για δεκαετίες μετά την πρώτη κυκλοφορία του δίσκου, εκείνο το εξώφυλλο έμελλε να στοιχειώνει τις γενιές που το αντίκριζαν για πρώτη φορά, δημιουργώντας παράλληλα μια ολόκληρη μυθολογία, έναν σκοτεινό θρύλο σχετικά με την ταυτότητα, την προέλευση και την ιδιότητα της μυστηριώδους γυναίκας με τα αχνά και χλωμά σαν την ώχρα χαρακτηριστικά.

Καμπάνες, αστραπόβροντα, βροχή, κι εκείνη η κοπέλα στο εξώφυλλο: 50 χρόνια “Black Sabbath”, 50 χρόνια heavy metal Facebook Twitter
Το περιβόητο εσώφυλλο με τον ανάποδο σατυρό.

«Αυτό που θυμάμαι έντονα είναι πόσο κρύο έκανε εκείνη τη μέρα», θυμάται σήμερα η Louisa Livingstone που τότε δεν είχε κλείσει ακόμα τα 19. «Έπρεπε να ξυπνήσω για την φωτογράφηση στις 4 τα ξημερώματα. Όταν έφτασα εκεί, είδα τον Keith να πειραματίζεται με ξηρό πάγο στα νερά μιας λίμνης. Τελικά χρησιμοποίησε μια μηχανή καπνού. Μου είχε πει ότι πρόκειται για το εξώφυλλο του δίσκου ενός νέου γκρουπ που λεγόταν Black Sabbath αλλά τότε δεν μου έλεγε κάτι αυτό».

Για την φωτογράφηση, ο Macmillan χρησιμοποίησε aerochrome φιλμ της Kodak, που συνήθως χρησιμοποιείτο σε αεροφωτογραφίες, και ήταν αυτό που έδωσε στην εικόνα αυτή την περίεργη, ροζ-μωβ απόχρωση. Για το οπισθόφυλλο, αγόρασε ένα ταριχευμένο κοράκι και το τοποθέτησε στο κομμένο κλαδί του απογυμνωμένου δέντρου. Αυτό που τότε τάραξε όμως πιο πολύ τους νεαρούς αγοραστές του δίσκου (και ακόμα περισσότερο τους γονείς του) ήταν ο ανάποδος σταυρός στο άνοιγμα του εσώφυλλου.

Καμπάνες, αστραπόβροντα, βροχή, κι εκείνη η κοπέλα στο εξώφυλλο: 50 χρόνια “Black Sabbath”, 50 χρόνια heavy metal Facebook Twitter
Ο Ozzy κατά την ηχογράφηση του άλμπουμ.

Γύρω στα μέσα της δεκαετίας του '70, είχε ερωτηθεί ο Ozzy Osbourne κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξής του στο περιοδικό Circus πώς θα περιέγραφε με μια φράση την μουσική των Sabbath. «Ροκ της κατάθλιψης» ήταν η απάντησή του. Πολύ αργότερα θα δήλωνε ότι μισεί τον όρο "heavy metal" από τη στιγμή που συμπεριλαμβάνει συγκροτήματα σαν τους Poison...

Με στοιχεία από το Rolling Stone

Μουσική
21

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι εμφανίσεις που δεν πρέπει να χάσεις στο Borderline 2026

Μουσική / Borderline: Οι εμφανίσεις που δεν πρέπει να χάσεις

Για δεύτερη φορά μέσα στο 2026, το μακροβιότερο φεστιβάλ της Στέγης επιστρέφει με ένα killer lineup που δίνει έμφαση στον χορό: Δύο θρύλοι της ηλεκτρονικής μουσικής, ο Ricardo Villalobos και ο Nightmares on Wax, μαζί με την Yasmine Hamdan και τη Σtella, ενώ οι φωτογραφίες του Σπύρου Στάβερη θα μας γυρίσουν στη rave σκηνή των ’90s.
ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ
Aντέχει το ελληνικό ραδιόφωνο την Έλα Λάνγκλεϊ και το «Choosin’ Texas»;

Μουσική / Η Έλα Λάνγκλεϊ κάνει ρεκόρ στα τσαρτς. Το ελληνικό ραδιόφωνο την αγνοεί

Το «Choosin’ Texas», της νεαρής τραγουδίστριας της κάντρι, συμπλήρωσε 24 εβδομάδες στην κορυφή των billboards ξεπερνώντας και το «All I want for Christmas is you» της Κάρεϊ. Κι όμως, το ελληνικό ραδιόφωνο μοιάζει να αδιαφορεί για όσα συμβαίνουν σε διεθνές επίπεδο.
ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ
DJ ΜΙΚΕΕ: «Νοσταλγώ την εποχή του “βγαίνω για να χορέψω”»

Οι Αθηναίοι / DJ ΜΙΚΕΕ: «Νοσταλγώ την εποχή του “βγαίνω για να χορέψω”»

Θυμάται τον παππού του να τον πηγαίνει περίπατο με τις ώρες στο κέντρο της Αθήνας. Κατάλαβε από νωρίς πως με δύο πικάπ μπορούσε να μιξάρει πολύ ωραίους ήχους. Πιστεύει πως η ευκολία του ΑΙ εκτός από τυχάρπαστους που θα φέρει, θα δώσει και τεχνικές σε ταλαντούχους ανθρώπους. Ο θρυλικός DJ της ελληνικής τέκνο σκηνής αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
ΦΩΦΗ ΤΣΕΣΜΕΛΗ
BAUTOPIA 7 και SONOTOPIA: Τρεις μέρες πολιτισμού, τεχνολογίας και μουσικής στην Αθήνα

Μουσική / Τρεις μέρες πολιτισμού, τεχνολογίας και μουσικής στο κέντρο της πόλης

Το BAUTOPIA 7 έρχεται στην Αθήνα με περισσότερους από 100 καλλιτέχνες, σχεδιαστές, ερευνητές και επαγγελματίες του πολιτισμού, φέρνοντας συναυλίες, πάρτι και μουσικά events σε Bios, Romantso, PLEX και Latraac.
M. HULOT
Ricardo Villalobos: Ο αρχιτέκτονας του απρόβλεπτου στο Borderline της Στέγης

Μουσική / Ένας από τους πιο σημαντικούς DJs στον κόσμο έρχεται στο Borderline της Στέγης

Ο Ricardo Villalobos, ένας από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες της σύγχρονης ηλεκτρονικής σκηνής, θα εμφανιστεί στο μακροβιότερο μουσικό Φεστιβάλ της Στέγης για ένα τετράωρο set που υπόσχεται να μείνει αξέχαστο.
M. HULOT
Ο Μπεκ επαναλαμβάνεται, αλλά γράφει ακόμα ωραία τραγούδια

Μουσική / Ο Μπεκ επαναλαμβάνεται, αλλά γράφει ακόμα ωραία τραγούδια

Ο Αμερικανός τραγουδοποιός επιστρέφει στον γνώριμο, μελαγχολικό ήχο του με το νέο του άλμπουμ «Ride Lonesome», που μόλις κυκλοφόρησε. Μήπως, όμως, αυτή η επιστροφή δεν σημαίνει απαραίτητα έλλειψη έμπνευσης;
ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ
Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς

Μουσική / Ντμίτρι Σοστακόβιτς: «Αγαπήστε μας όταν είμαστε βρόμικοι, όχι όταν είμαστε καθαροί»

Ο μεγάλος Ρώσος συνθέτης έζησε όλη του τη ζωή μεταξύ συνδιαλλαγής και μετωπικής σύγκρουσης με το σταλινικό καθεστώς. Το σίγουρο είναι ότι υπήρξε ένας ήρωας του προηγούμενου αιώνα.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Pussy Riot: «Θεωρείσαι ναζί αν πας κόντρα στον Πούτιν»

Μουσική / Pussy Riot: «Θεωρείσαι ναζί αν πας κόντρα στον Πούτιν»

Λίγο πριν από τη ζωντανή τους εμφάνιση στο Gazarte, τρία μέλη των θρυλικών Pussy Riot μιλάνε στη LiFO για την καλλιτεχνική και ακτιβιστική τους δράση, που εμπνέεται από την αντίσταση στο καθεστώς στη Ρωσία και την εισβολή στην Ουκρανία.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
CHECK ΑΠΟΣΤΟΛΗ: Στην Σκιάθο με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη για μια νέα «Φόνισσα»

Μουσική / Στη Σκιάθο με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη για μια νέα «Φόνισσα»

Βρεθήκαμε στο νησί του Παπαδιαμάντη για την παγκόσμια πρεμιέρα του μελοδράματος «Η Φόνισσα», σε μουσική Γιώργου Κουμεντάκη, με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη να ερμηνεύει όλα τα πρόσωπα του έργου.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ