Ο Βωμός των Δώδεκα Θεών: Εκεί όπου οι Αθηναίοι πρόσφεραν τα δάκρυά τους

Ο Βωμός των Δώδεκα Θεών: Εκεί όπου οι Αθηναίοι πρόσφεραν τα δάκρυά τους Facebook Twitter
O Βωμός των Δώδεκα Θεών χρησίμευε ως αφετηρία μέτρησης αποστάσεων (σταδιασμός), όπως σήμερα είναι αφετηρία μέτρησης η πλατεία Συντάγματος. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
1

Κάπου ανάμεσα στον ναό και βωμό του Άρεως και στην Ποικίλη Στοά, στον χώρο της Αρχαίας Αγοράς, στην κεντρική περιοχή και πάνω στον τοίχο κοντά στη σιδηροδρομική γραμμή μόλις που ξεχωρίζει μέσα στη βλάστηση ένα τμήμα του περίβολου του Ιερού των Δώδεκα Θεών.

Ο περιηγητής Παυσανίας το ονομάζει Βωμό του Ελέους, του θεού της ευσπλαχνίας. Αδιάψευστος μάρτυρας του ιερού, η επιγραφή που διακρίνεται ανάμεσα στις πέτρες που χορτάριασαν: «Λέαγρος ανέθεκεν, Γλαύκωνος δώδεκα θεοίσιν», δηλαδή «Ο Λέαγρος, γιος του Γλαύκωνος, αφιέρωσε το άγαλμα [που δεν υπάρχει πια] στους δώδεκα θεούς».

Φαίνεται ότι ακόμα και στα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια εξακολουθούσε να είναι τόπος ασυλίας, γι' αυτό ο Παυσανίας τον αναφέρει ως Βωμό του Ελέους. Σύμφωνα με τον Φιλόστρατο, ο θεός Έλεος λατρευόταν από τους Αθηναίους ως δέκατος τρίτος θεός.

Ο Θουκυδίδης δίνει την πληροφορία πως ο Πεισίστρατος, γιος του Ιππία και εγγονός του φημισμένου Πεισίστρατου, ίδρυσε στην Αγορά ένα ιερό αφιερωμένο στους δώδεκα θεούς του Ολύμπου.

Το ιερό ήταν ένας τετράγωνος περιφραγμένος χώρος με έναν βωμό στο κέντρο. Καταστράφηκε από τους βαρβάρους του Ξέρξη και ξαναχτίστηκε από τους Αθηναίους στο τέλος του Χρυσού Αιώνα.

Επειδή βρισκόταν σε πολύ κεντρικό σημείο της Αγοράς, ο Βωμός των Δώδεκα Θεών χρησίμευε ως αφετηρία μέτρησης αποστάσεων (σταδιασμός), όπως σήμερα είναι αφετηρία μέτρησης η πλατεία Συντάγματος. Επίσης, το ιερό υπήρξε το κατεξοχήν άσυλο για τους διωκόμενους.

Ο Βωμός των Δώδεκα Θεών: Εκεί όπου οι Αθηναίοι πρόσφεραν τα δάκρυά τους Facebook Twitter
Ο Θουκυδίδης δίνει την πληροφορία πως ο Πεισίστρατος, γιος του Ιππία και εγγονός του φημισμένου Πεισίστρατου, ίδρυσε στην Αγορά ένα ιερό αφιερωμένο στους δώδεκα θεούς του Ολύμπου. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

Φαίνεται ότι ακόμα και στα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια εξακολουθούσε να είναι τόπος ασυλίας, γι' αυτό ο Παυσανίας τον αναφέρει ως Βωμό του Ελέους. Σύμφωνα με τον Φιλόστρατο, ο θεός Έλεος λατρευόταν από τους Αθηναίους ως δέκατος τρίτος θεός.

Σε αυτό τον εύσπλαχνο θεό δεν έκαναν αιματηρές θυσίες ούτε αναίμακτες προσφορές αλλά πρόσφεραν τα δάκρυά τους. Επιπλέον, οι Αθηναίοι έστησαν βωμούς και λάτρεψαν την Αιδώ, την Ορμή και τη Φήμη, γι' αυτό και ο περιηγητής Παυσανίας εξαίρει τους Αθηναίους και πιστεύει πως είναι ευτυχέστεροι των άλλων θνητών, επειδή, όπως λέει, «είναι ολοφάνερο πως σε όσους είναι ανεπτυγμένη η ευσέβεια, σε βαθμό κάπως μεγαλύτερο από το σύνηθες, σε αυτούς ανάλογη είναι και η ευτυχία».

Αρχαιολογία & Ιστορία
1

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Έσφιξε με τα δάχτυλα τον λαιμό του. Ένα σφίξιμο και τελείωσε το παν»

Μεσοπόλεμος / «Έσφιξε με τα δάχτυλα τον λαιμό του. Ένα σφίξιμο και τελείωσε το παν»

Η δημόσια δι’ απαγχονισμού εκτέλεση των καταδικασμένων καταχραστών του στρατιωτικού ταμείου, αξιωματικών Γεώργιου Ζαριφόπουλου και Διονύσιου Δρακάτου, όπως την κάλυψε ο Τύπος της εποχής.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Ένας παιδόφιλος νομπελίστας

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ένας παιδόφιλος νομπελίστας

Το ρεπορτάζ του «New Yorker» επαναφέρει την υπόθεση του διακεκριμένου επιστήμονα, γιατρού και ερευνητή, δρος Ντάνιελ Κάρλτον Γκαϊντούσεκ, που κακοποίησε σεξουαλικά δεκάδες παιδιά από την Παπούα και τη Μικρονησία.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Η Αθήνα κάτω από τον ίσκιο του Παρθενώνα

20 ΧΡΟΝΙΑ LIFO / Ο αρχαίος κόσμος στην Αθήνα δεν είναι παρελθόν

Είκοσι χρόνια αρχαιολογίας, μεγάλων εκθέσεων, νέων ανακαλύψεων και μουσείων που άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο κοιτάμε την αρχαιότητα. Από το Ναυάγιο των Αντικυθήρων και τους Δεσμώτες του Φαλήρου μέχρι το Μουσείο Ακρόπολης, την «Πόλη κάτω από την Πόλη» και τη «Χαιρώνεια» του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. 
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μουσείο Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας

Αρχαιολογία & Ιστορία / Το ξέρατε ότι κάπου στην Αθήνα υπάρχουν δεινόσαυροι;

Με συλλογές που καλύπτουν εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης, το Μουσείο Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας του ΕΚΠΑ λειτουργεί πλέον ως εκθεσιακός χώρος, αλλά και ως ζωντανό κέντρο επιστημονικής γνώσης και εκπαίδευσης.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΡΙΒΑ
Ο εφευρετικός οργασμός του ελληνικού Μεσοπολέμου

Μεσοπόλεμος / «Μία νέα εφεύρεση, μία εκπληκτική επινόηση»

Ο εφευρετικός οργασμός του ελληνικού Μεσοπολέμου: Ο νέος Ίκαρος, η τορπίλη που δεν αφήνει φυσαλίδες, η ανεξίτηλος γραβάτα, το αθόρυβο τάβλι και άλλες 7.000 ευρεσιτεχνίες με τις οποίες το ελληνικό δαιμόνιο έδειξε όλη του τη δύναμη.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Τώρα είναι μια συνοικία γεμάτη πρόοδο και ζωή

Μεσοπόλεμος / «Ο οικοδομικός οργασμός ήλλαξε διά μιας την όψιν της Κυψέλης»

Ο Κανάρης δεν υπήρξε μόνο ένας από τους πρώτους Έλληνες «βομβιστές» (ως διάσημος, ξακουστός μπουρλοτιέρης) αλλά και το πρώτο σύμβολο κυψελιώτικου χιπστερισμού στη μεσοπολεμική του εκδοχή.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Στάση στην Ιερά Οδό για να ζητήσεις την εύνοια της Αφροδίτης και του Έρωτα

Ιστορία μιας πόλης / Στάση στην Ιερά Οδό για να ζητήσεις την εύνοια της Αφροδίτης και του Έρωτα

Το Ιερό της Αφροδίτης μεταξύ Αθήνας και Ελευσίνας υπήρξε τόπος στάσης και λατρείας των ταξιδιωτών προς την Ελευσίνα. Η αρχαιολόγος Ευσταθία (Έφη) Ανέστη παρουσιάζει την ιστορία, τα ευρήματα και τη σημασία ενός από τα πιο ξεχωριστά αλλά λιγότερο γνωστά ιερά της αρχαίας Αττικής.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ