Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Ο Hokusai πίσω από το Μεγάλο Κύμα

Η ζωή του Ιάπωνα καλλιτέχνη που πολλοί θεωρούν ως τον εφευρέτη των Μanga

 

Αν υπάρχει ένα έργο ιαπωνικής τέχνης με το οποίο είναι εξοικειωμένο το δυτικό κοινό, ακόμα κι αν δεν γνωρίζει τον δημιουργό ή τον τίτλο του, αυτό είναι το «Το Κύμα στα ανοιχτά της Καναγκάουα» του Κατσουσίκα Χοκουσάι. Η γλύπτρια Καμίλ Κλοντέλ, ο συνθέτης Ντεμπυσσύ, η εταιρεία ρούχων Quiksilver καθώς και το λειτουργικό των iPhone είναι μερικοί μόνο που έχουν εμπνευστεί ή μεταπλάσει το χαρακτικό αυτό σε γλυπτά, συνθέσεις, εμπορικά σήματα, ακόμα και emoji. Ο Χοκουσάι φιλοτεχνούσε κυριολεκτικά μέχρι τον θάνατο του σε ηλικία 89 ετών. Είναι χαρακτηριστικό πως ο τελειομανής Ιάπωνας όταν βρισκόταν στο νεκροκρέβατο του είχε πει »Είθε οι Ουρανοί να μου χαρίσουν άλλα δέκα χρόνια... ή έστω πέντε, ώστε να γίνω σωστός ζωγράφος».

 

Μνημειώδης ήταν η περφόρμανς του όταν κλήθηκε στην αυλή ενός Σογκούν για να επιδείξει την δεξιοτεχνία του. Πήρε ένα τεράστιο φύλλο χαρτιού, στο οποίο ζωγράφισε μια μεγάλη μπλε καμπύλη, βούτηξε τα πόδια μιας κότας σε κόκκινη βαφή και άρχισε να την κυνηγάει τρέχοντας πάνω στην γραμμή, δημιουργώντας έτσι μια ανεπανάληπτη παραλλαγή του παραδοσιακού ιαπωνικού μοτίβου των φύλλων του σφενδάμου που επιπλέουν στον ποταμό Τατσούτα.

 

Ο Χοκουσάι γεννήθηκε το 1760 στο Έντο –νυν Τόκιο– της Ιαπωνίας και υιοθετήθηκε σε μικρή ηλικία από τον καθρεπτοποιό θείο του, ο οποίος τον προόριζε για διάδοχό του στη δουλειά. Όμως το μεγάλο του ταλέντο στη ζωγραφική διαφαίνεται ήδη από τα 6 και ο ρους της ζωής του αλλάζει. Στα 12 τον στέλνουν να δουλέψει σε βιβλιοπωλείο και στα 14 μαθητεύει σε ένα εργαστήρι ξυλογραφίας ώσπου γίνεται δεκτός σε μια σπουδαία σχολή ζωγραφικής. Δάσκαλος του είναι ο Κατσουκάουα Σουνσό, ένας από τους κορυφαίους στην τεχνοτροπία των ιαπωνικών χαρακτικών ουκίγιο-ε, ή αλλιώς των «Εικόνων του Φθαρτού Κόσμου» και για τον Χοκουσάι ξεκινάει μια μακρά, παραγωγική και ανατρεπτική καλλιτεχνική σταδιοδρομία που διαρκεί 70 περίπου χρόνια.

 

Αλλάζει εργαστήρια και σχολές, συνεργάζεται με διαφορετικούς δασκάλους και εξερευνά πλείστες μορφές τέχνης. Μελετά ακόμα και τις ευρωπαϊκές σχολές στις οποίες εκτίθεται όταν κατορθώνει να αποκτήσει χαλκογραφίες Γάλλων και Ολλανδών καλλιτεχνών.

 

Κόκκινο Φούτζι, από τη σειρά 36 απόψεις του Όρους Φούτζι, 1831. © The Trustees of the British Museum
Κόκκινο Φούτζι, από τη σειρά 36 απόψεις του Όρους Φούτζι, 1831. © The Trustees of the British Museum

 

Στη σχολή του αλλάζει για πρώτη φορά το όνομα του σε Σουνρό, μια πρακτική συνήθη ανάμεσα στους Ιάπωνες καλλιτέχνες της εποχής. Ωστόσο, καθόλη την διάρκεια του βίου του, ο Χοκουσάι έμελλε να αλλάξει το όνομα του περί τις 30 φορές, σηματοδοτώντας κάθε φορά και μια αλλαγή στην τεχνοτροπία ή τη θεματολογία των έργων του. Η ταφόπλακα του φέρει και το τελικό του προσωνύμιο Gakyō Rōjin Manji ή «Γέρος Παθιασμένος με τη Ζωγραφική».

 

Πληθωρικός και ιδιοσυγκρασιακός, ο Χοκουσάι έβρισκε την τακτοποίηση και την καθαριότητα απεχθείς δραστηριότητες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα κάθε φορά που το σπίτι και εργαστήρι του γινόταν αβίωτο από την βρωμιά, να μετακομίζει. Συνολικά μετακόμισε 93 φορές.

 

Τα ταλέντα του όμως δεν περιορίζονταν στον χρωστήρα. Ο Χοκουσάι υπήρξε ευφυής μάνατζερ του εαυτού του και περφόρμερ πολύ πριν αυτοπροσδιοριστούν έτσι οι εικαστικοί. Συνήθιζε να δημιουργεί τεράστιες συνθέσεις δημοσίως με τη βοήθεια των μαθητών του για να τραβήξει τον θαυμασμό και την προσοχή του κοινού, ενώ μνημειώδης ήταν η περφόρμανς του όταν κλήθηκε στην αυλή ενός Σογκούν για να επιδείξει την δεξιοτεχνία του. Πήρε ένα τεράστιο φύλλο χαρτιού, στο οποίο ζωγράφισε μια μεγάλη μπλε καμπύλη, βούτηξε τα πόδια μιας κότας σε κόκκινη βαφή και άρχισε να την κυνηγάει τρέχοντας πάνω στην γραμμή, δημιουργώντας έτσι μια ανεπανάληπτη παραλλαγή του παραδοσιακού ιαπωνικού μοτίβου των φύλλων του σφενδάμου που επιπλέουν στον ποταμό Τατσούτα.

 

Το μεγάλο κύμα έξω από την Καναγκάουα (The Great Wave) από τη σειρά 36 απόψεις του Όρους Φούτζι, 1831. © The Trustees of the British Museum
Το μεγάλο κύμα έξω από την Καναγκάουα (The Great Wave) από τη σειρά 36 απόψεις του Όρους Φούτζι, 1831. © The Trustees of the British Museum

 

Πέρα όμως από μια ιδιόρρυθμη φιγούρα που συνοδεύεται από πληθώρα ιστοριών ανεκδοτολογικής φύσεως, ο Χοκουσάι ήταν ένας καλλιτέχνης με αστείρευτο ταλέντο, ο οποίος κατά την σχεδόν εβδομηντάχρονη καριέρα του παρήγαγε ποικιλόμορφα έργα ανυπέρβλητης ομορφιάς και ευαισθησίας. Συνολικά υπολογίζεται ότι ο λίαν εργατικός –σηκωνόταν αξημέρωτα και σχεδίαζε μέχρι αργά τη νύχτα– ζωγράφος ολοκλήρωσε περίπου 30.000 πίνακες, ξυλογραφίες, σχέδια και εικονογραφημένα βιβλία ποίησης και μυθοπλασίας.


Υπήρξε επίσης ένας από τους κορυφαίους σχεδιαστές διοραμάτων και επιτραπέζιων παιχνιδιών. Ένα από αυτά απεικόνιζε τη διαδρομή ενός προσκυνητή από το Έντο προς θρησκευτικής σημασίας τοπόσημα και αποτελούνταν από πολλά μικρά σχέδια τοπίων. Οι περισσότεροι ιστορικοί της τέχνης θεωρούν πως στο παιχνίδι αυτό πρέπει να αναζητήσουμε την αρχική ιδέα του σπουδαιότερου και πιο γνωστού έργου του Χοκουσάι, τη σειρά των ουκίγιο-ε «36 Όψεις του Όρους Φούτζι».

 

Οι «36 Όψεις του Όρους Φούτζι», όπου εντάσσεται και το περίφημο «Κύμα» του, φιλοτεχνήθηκαν από τον Χοκουσάι γύρω στα 1830 όταν εκείνος ήταν ήδη στα 70. Μια σειρά αναποδιών τον είχε αφήσει σε μεγάλη οικονομική δυσχέρεια και η απάντησή του στις δυσκολίες ήταν να βυθιστεί με ακόμα μεγαλύτερο πάθος στην τέχνη του, καθοδηγούμενος και από το θρησκευτικό του συναίσθημα. Όπως γράφει και ο Henry Smith, καθηγητής ιαπωνικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Columbia, «από πολύ νωρίς το Όρος Φούτζι θεωρούνταν πηγή του μυστικού της Αθανασίας, μία παράδοση που αποτελούσε τον πυρήνα της εμμονής του Χοκουσάι με το βουνό».

 

Εμπνεόμενος από τη φύση και την ανθρώπινη μορφή, ο Χοκουσάι δημιούργησε εικόνες λεπταίσθητες, ρευστές και ονειρικές παρότι προκύπτουν από πραγματικά τοπία και καθημερινές ασχολίες, κι αυτό είναι η απόδειξη της σπουδαιότητας της τέχνης του.

 

Το αρχοντικό Umezawa στην επαρχία Sagami (Umezawa Manor in Sagami Province ) από τη σειρά 36 απόψεις του Όρους Φούτζι,1831.
Το αρχοντικό Umezawa στην επαρχία Sagami (Umezawa Manor in Sagami Province ) από τη σειρά 36 απόψεις του Όρους Φούτζι,1831.

 

Η γιορτή των αγοριών, 1824-1826. Αποδίδεται στον Hokusai. Courtesy of the Nationaal Museum van Wereldculturen, Leiden.
Η γιορτή των αγοριών, 1824-1826. Αποδίδεται στον Hokusai. Courtesy of the Nationaal Museum van Wereldculturen, Leiden.

 

O καταρράκτης όπου ο Yoshitsune έπλυνε το άλογό του στο Yoshino, επαρχία Yamato, 1833. © The Trustees of the British Museum
O καταρράκτης όπου ο Yoshitsune έπλυνε το άλογό του στο Yoshino, επαρχία Yamato, 1833. © The Trustees of the British Museum

 

Γέφυρα μεταξύ των επαρχιών  Hizen και Etchū, 1834.
Γέφυρα μεταξύ των επαρχιών Hizen και Etchū, 1834.

 

Χιονισμένο πρωινό, από τη σειρά 36 απόψεις του Όρους Φούτζι,  1832. On display 7 July – 13 August.
Χιονισμένο πρωινό, από τη σειρά 36 απόψεις του Όρους Φούτζι, 1832. On display 7 July – 13 August.

 

Αυτοπορτρέτο σε ηλικία 83 ετών, 1842.
Αυτοπορτρέτο σε ηλικία 83 ετών, 1842.

 

Παπαρούνες από μεγάλα λουλούδια 1831-1832. © The Trustees of the British Museum
Παπαρούνες από μεγάλα λουλούδια 1831-1832. © The Trustees of the British Museum
Δράκος σε σύννεφα βροχής, 1849. Musée national des arts asiatiques Guimet, Paris, δωρεά του Nobert Lagane.
Δράκος σε σύννεφα βροχής, 1849. Musée national des arts asiatiques Guimet, Paris, δωρεά του Nobert Lagane.

 

Δράκος πάνω από το όρος Fuji, 1849. Hokusaikan, Obuse
Δράκος πάνω από το όρος Fuji, 1849. Hokusaikan, Obuse

 

Κύματα, 1845. Αποδίδεται στον Hokusai, ενώ ο Takai Kōzan ολοκλήρωσε το πλαίσιο.  © Kanmachi Neighbourhood Council, Obuse, Nagano Prefectural Treasure
Κύματα, 1845. Αποδίδεται στον Hokusai, ενώ ο Takai Kōzan ολοκλήρωσε το πλαίσιο. © Kanmachi Neighbourhood Council, Obuse, Nagano Prefectural Treasure

 

Κύματα, 1845. Αποδίδεται στον Hokusai, ενώ ο Takai Kōzan ολοκλήρωσε το πλαίσιο.  © Kanmachi Neighbourhood Council, Obuse, Nagano Prefectural Treasure
Κύματα, 1845. Αποδίδεται στον Hokusai, ενώ ο Takai Kōzan ολοκλήρωσε το πλαίσιο. © Kanmachi Neighbourhood Council, Obuse, Nagano Prefectural Treasure

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η τέχνη του Taxis: Αληθινές ιστορίες σε κτίρια όλου του κόσμου
Ένας από τους πιο δυνατούς Έλληνες εικαστικούς τη νέας γενιάς αλλάζει παλέτα και ταξιδεύει παντού με την τέχνη του.
Δύο έργα του Ελ Γκρέκο ταξιδεύουν από το Μουσείο Μπενάκη στο Grand Palais - Όλο το χρονικό της μεταφοράς
Οι εικόνες «Ο Λουκάς ζωγραφίζει τη Παναγία» και «Η Προσκύνηση των Μάγων» από την πρώιμη περίοδο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου συμμετέχουν στη μεγάλη αναδρομική έκθεση «Greco» που ανοίγει στο Παρίσι.
Η πολύχρωμη street art των ΚΑΦΑΟ της Αθήνας
83 καλλιτέχνες γέμισαν με τέχνη τα κουτιά του ΟΤΕ στο εμπορικό τρίγωνο της Αθήνας και τα μετέτρεψαν στα πιο instagram friendly σημεία του κέντρου.
Τα ζωγραφικά έργα του Νίκου Κούνδουρου στο 60ό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης παρουσιάζει το σύνολο του ζωγραφικού έργου του Νίκου Κούνδουρου, καλύπτοντας μια περίοδο 75 χρόνων, από τα πρωτόλεια σχέδια μέχρι τα τελευταία του σκιαγραφήματα με μολύβι.
H εκρηκτική συνάντηση του Francis Bacon με τον Peter Beard
Ο Βασίλης Κιμούλης μεταφράζει αποκλειστικά για το LIFO.gr αποσπάσματα από τις συνομιλίες του μεγάλου ζωγράφου με τον γοητευτικό ταξιδευτή και φωτογράφο
Επιτέλους, η πρώτη ατομική έκθεση της Ariana Papademetropoulos στην Αθήνα
Η ελληνικής καταγωγής νεράιδα της ζωγραφικής έρχεται από το Λος Άντζελες με τα ονειρώδη έργα της για μια ατομική έκθεση στην γκαλερί The Breeder
Φράνσις Μπέηκον: «Πάντα ήθελα να ζωγραφίσω το στόμα όπως ο Μονέ ζωγράφιζε το ηλιοβασίλεμα»
Δείτε το σημαντικότερο ντοκουμέντο της μεγαλοφυίας του Φράνσις Μπέηκον, στο BBC το 1963, που επηρέασε όσο ελάχιστα την τέχνη του εικοστού αιώνα. Ο μεγάλος ζωγράφος μιλά στον Ντέιβιντ Σιλβεστερ με ορμητική ειλικρίνεια, διαύγεια και ... κέφι!
Ο William Blake στην Tate Britain. Μία από τις σημαντικότερες εκθέσεις του φθινοπώρου.
Το μουσείο στο οποίο στεγάζεται το εθνικό πάνθεον της βρετανικής τέχνης παρουσιάζει μία μεγάλη αναδρομική έκθεση για έναν καλλιτέχνη που υπήρξε οραματιστής και ριζοσπαστικός όσο κανείς άλλος, για έναν μυθικό ζωγράφο μυθικών σκηνών και επικό ποιητή.
18 αριστουργήματα του Ρέμπραντ από τη συλλογή του Rijksmuseum
Ένα από τα σημαντικότερα μουσεία στον κόσμο βρίσκεται στην πόλη του Άμστερνταμ και φιλοξενεί μερικά από τα σημαντικότερα έργα του σπουδαίου ζωγράφου
Σταύρος Ιωάννου: μια έκθεση του σημαντικού Έλληνα εξπρεσιονιστή ανοίγει απόψε στην Evripides Art Gallery
Στην πρώτη έκθεση μετά τον θάνατό του το 2009, αναφαίνεται δυνατότερη η ανήσυχη, βαθιά συναισθηματική και απελευθερωτική φύση των έργων του.
Στη Σύρο βρίσκεται ένας από τους πρώτους και μέχρι πρότινος άγνωστους πίνακες του Ελ Γκρέκο
Η «Κοίμηση της Θεοτόκου» είναι ένα από τα τρία βεβαιωμένα έργα της πρώιμης περιόδου του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου
Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: ο ζωγράφος που ο Πικάσο αποκαλούσε «πατέρα»
Σαν σήμερα το 1541 γεννήθηκε στον Χάνδακα, το σημερινό Ηράκλειο Κρήτης
Η Μαρίνα Αμπράμοβιτς επιστρέφει μετά από μισό αιώνα στο Βελιγράδι και σκέφτεται να εγκαταστήσει μόνιμα το αρχείο της στην Αθήνα
Η διάσημη «προβοκατόρισσα» του performance art επέστρεψε αυτές τις μέρες στην πατρίδα της με τη μεγαλύτερη αναδρομική έκθεση της καριέρας της και δηλώνει στα 73 της ότι «θα πεθάνει δουλεύοντας».
Ο Παναγιώτης Πανταζής (Pan Pan) κατάφερε να «πληρώνει τους λογαριασμούς του» από τα κόμικς που σχεδιάζει
Comic artist, illustrator, μουσικός. Γεννήθηκε και ζει στο Πολύγωνο. Μικρός ήθελε να γίνει ποδοσφαιριστής.
Οι ιστορίες των μουσικών του Street Mode Festival έγιναν κόμικς
Επτά δημιουργοί κόμικς έρχονται αντιμέτωποι με επτά μουσικούς, φιλοξενούμενους του Street Mode Festival, στην έκδοση «Song Stories»
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή