Tarantino: blood on blood. Aπό τη Σώτη Τριανταφύλλου

Tarantino: blood on blood. Aπό τη Σώτη Τριανταφύλλου Facebook Twitter
10
Tarantino: blood on blood. Aπό τη Σώτη Τριανταφύλλου Facebook Twitter

Της Σώτης Τριανταφύλλου από το bookpress

People beware: ο Κουέντιν Ταραντίνο είναι δημαγωγός∙ οι ταινίες του είναι προϊόντα για τον «λαό», κατασκευασμένα ώστε να αγγίζουν όλα τα ταξικά στρώματα, να ικανοποιούν όλες τις αισθητικές επιλογές.

Στην κάθε ταινία υπάρχει, εκτός των άλλων, μουσικός εκλεκτικισμός: τα soundtracks περιέχουν κομμάτια για όλα τα γούστα - και ομολογώ ότι η σκληρή μου καρδιά παρ' ολίγο να λιώσει στο «Reservoir Dogs» όταν άκουσα το "Stuck in the Middle with You" των Stealers Wheel, στο «Pulp Fiction» όταν άκουσα το "Girl, You'll Be A Woman Soon" του Neil Diamond και, τώρα, στο "Django Unchained", το «I Got a Name» του Jim Croce. Aλλά, ο Ταραντίνο δεν μπορεί να με κερδίσει. Βλέπω όλες τις ταινίες του επειδή βλέπω όλες τις ταινίες – σχεδόν. Και πράγματι, τo 1997 βρήκα επιτυχημένο το «Jackie Brown», ως απάντηση στις ταινίες blaxpoitation: ήταν μια ενδιαφέρουσα κίνηση κινηματογραφικού ρεβιζιονισμού. Το «Jackie Brown» έκανε εμμέσως ό,τι κάνει "in your face" το «Django": αναδεικνύει και εμπλουτίζει ένα δευτερεύον, εμπορικό και φτηνιάρικο υποείδος.

Το ταλέντο δεν λείπει από τον Ταραντίνο∙ ειδικά το συγγραφικό ταλέντο φαίνεται να περισσεύει – είναι προφανής η ευκολία με την οποία σκαρώνει ιστορίες, χαρακτήρες και διαλόγους. Και παρά την οικουμενική αναγνώριση, θα επιμείνω: παραείναι εξωστρεφής για να είναι τίμιος∙ η αισθητική του είναι χαμηλού επιπέδου, η κινηματογραφοφιλία του αναχρονιστική, επιφανειακή και τετριμμένη. Μοιάζει με κινηματογραφόφιλο που έχει απομνημονεύσει τσιτάτα διαλόγων τόσο από μεγάλες εμπορικές επιτυχίες όσο κι από τα κινηματογραφικά "must" των διανοουμένων.

Το "Django Unchained" αντέχεται μέχρι τον θάνατο του Christopher Walz – ένας αξιομνημόνευτος χαρακτήρας με διασκεδαστική ευγλωττία και ελαφρό κεντροευρωπαϊκό accent∙ αντέχεται κι επειδή ακούγεται το τραγουδάκι του Jim Croce, επειδή ο Ταραντίνο μάς κάνει τη χάρη να περιλάβει στο κοινό του κι εμάς που ακούγαμε Jim Croce όταν ήμασταν μικροί. Ωστόσο, πρόκειται για μια ταινία-σαλάτα: B-movie (με ηθοποιία Β-movie), γουέστερν σπαγκέτι (μολονότι το σκηνικό δεν είναι πια ο κλειστός χώρος του σαλούν αλλά η αμερικανική ενδοχώρα), splatter - και στην κορυφή, αντί για κανέλα, το ηθικό δίδαγμα: ο σκλάβος γίνεται τιμωρός και αφέντης μέσα σε μια πανδαισία αίματος∙ η ιστορία κάνει κύκλους και ο ρεβανσισμός είναι στο πρόγραμμα. Έτσι, η αφήγηση καταλήγει πρόσχημα για να χυθεί η μεγαλύτερη ίσως ποσότητα κέτσαπ όλων των εποχών δεδομένης και της μεγάλης διάρκειας της ταινίας. Κέτσαπ στην οθόνη, ποπ κορν στην αίθουσα – το κριτς-κριτς εντείνεται τη στιγμή που οι σκλάβοι σπάνε τα δεσμά τους και επιδίδονται σε λυτρωτικές φρικαλεότητες. Το κοινό του Ταραντίνο –ένα ιδιαιτέρως ευρύ κοινό− έχει αντιδράσεις ρωμαϊκού πλήθους: panem et cicences.

Ο Ταραντίνο ξέρει ότι διανύουμε μακρά περίοδο αυτομαστιγώματος του λευκού ανθρώπου: give the people what they want! Στο «Django Unchained» προεκτείνει αυτό το αυτομαστίγωμα σε βαθμό που διακινδυνεύει την αναμόχλευση των ρατσιστικών παθών όχι μόνον στον κινηματογραφικό αλλά στον κοινωνικό χώρο[1]: για παράδειγμα, στήνει σκηνές «νεγρομαχιών» (κάτι που είχαμε δει το 1975 στην εξίσου συζητήσιμη ταινία «Mandingo") καθώς και μια σεκάνς (ομολογουμένως απολαυστική) με την Κου Κλουξ Κλαν σε μια εποχή όπου δεν υπήρχε ακόμα Κου Κλουξ Κλαν. Τα παιχνίδια με την ιστορία και οι ιστορικές ανακρίβειες δεν αποκλείονται στον κινηματογράφο – το ζήτημα που αναφύεται στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι χρησιμοποιούνται σχηματικά ('the good guys, the bad guys") για την ενίσχυση των κατώτερων ενστίκτων: «Δώσ' του Django! Σουβλισέ τον, κάν'τον κομματάκια!»

Η διαφωνία μου με τον Ταραντίνο και η αιτία για την οποία δεν εκτιμώ τις ταινίες του είναι ότι, αν και ξέρει «πολλά», αν και έχει στο μυαλό του κάμποσες πληροφορίες (για παράδειγμα, σκαρώνει τα προαναφερθέντα πολυσυλλεκτικά soundtracks), φαίνεται να του λείπει παντελώς το ήθος και η υπευθυνότητα – η διακριτικότητα, η απόσταση, η υποδηλωτικότητα που διακρίνει τον καλλιτέχνη από τον δημιουργό ταινιών εκμετάλλευσης.

[1] Βγαίνοντας από την αίθουσα σκεφτόμουν τι αντίκτυπο θα είχε το "Django Unchained" στους μαθητές του λυκείου στο Μπρούκλιν όπου δούλευα πέρυσι. Φοβάμαι ότι θα λειτουργούσε σαν ερέθισμα για περισσότερο μίσος εναντίον των λευκών, σαν μια ακόμα δικαιολογία για την αποτυχία στα μαθήματα και, κυρίως, σαν ένα πρότυπο συμπεριφοράς. Τα παιδιά δεκαεπτά ετών που φοιτούν σε σχολεία όπως εκείνο του Mπέντφορντ-Στάι ελκύονται από τέσσερις βασικές ιδέες: την περιφρόνηση της εξουσίας, το σεξ, την καταστροφή δημόσιας/ιδιωτικής περιουσίας και την ταξική/φυλετική εκδίκηση. Από αυτές τις ιδέες ελκύεται και ο Ταραντίνο – πλην όμως δεν είναι δεκαεπτά ετών και δεν ζει στο Μπέντφορντ-Στάι του Μπρούκλιν.

Αρχείο
10

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Μετά την πανδημία του κορωνοϊού, η ανισότητα θα αυξηθεί»

Σωτήρης Ντάλης / «Μετά την πανδημία του κορωνοϊού, η ανισότητα θα αυξηθεί»

Ο αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και επικεφαλής της Μονάδας Έρευνας για την Ευρωπαϊκή και Διεθνή Πολιτική σχολιάζει τον αντίκτυπο της πανδημίας και της εκλογής Μπάιντεν στην Ευρώπη.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
«Επί Τραμπ οι μειοψηφίες κατέστησαν πλειοψηφίες»

Σωτήριος Σέρμπος / «Επί Τραμπ οι μειοψηφίες κατέστησαν πλειοψηφίες»

Τι σηματοδοτεί η εποχή Μπάιντεν και τι αφήνει πίσω του ο απερχόμενος Πρόεδρος; Απαντά στη LiFO ο Σωτήριος Σέρμπος, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Δημοκρίτειο Παν/μιο Θράκης και Ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Θεοκλής Ζαούτης: «Είναι αρκετά πιθανόν να έχουμε τρίτο κύμα πανδημίας»

Ελλάδα / Θεοκλής Ζαούτης: «Είναι αρκετά πιθανόν να έχουμε τρίτο κύμα πανδημίας»

Ο καθηγητής Παιδιατρικής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια και μέλος της Επιτροπής των Λοιμωξιολόγων του υπουργείου Υγείας μιλά για τα τελευταία δεδομένα της πανδημίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ο γυμνός βασιλιάς, το Καπιτώλιο και η επόμενη μέρα

Νικόλας Σεβαστάκης / Ο γυμνός βασιλιάς, το Καπιτώλιο και η επόμενη μέρα

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ένας Γουίλι Σταρκ της εποχής μας. Υπάρχει κάτι σημαντικό που χωρίζει τη λαϊκιστική φαντασία των χρόνων του Μεσοπολέμου –όπως την αναπλάθει το μυθιστόρημα του Γουόρεν– από τα πλήθη που είδαμε να βγαίνουν από τα μεσαιωνικά σπήλαια των social media για να ορμήσουν προς το Καπιτώλιο.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Ευάγγελος Μανωλόπουλος: «Να μάθουμε να ζούμε με τις μάσκες, γιατί θα αργήσουμε να τις βγάλουμε»

Ελλάδα / Ευάγγελος Μανωλόπουλος: «Να μάθουμε να ζούμε με τις μάσκες, γιατί θα αργήσουμε να τις βγάλουμε»

Ο καθηγητής Φαρμακολογίας, Φαρμακογονιδιωματικής και Ιατρικής Ακριβείας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακολογίας, Ευάγγελος Μανωλόπουλος, μιλά στη LiFO για τα εμβόλια και τις φαρμακευτικές αγωγές που εξετάζονται. Απαντά για το δεύτερο κύμα της πανδημίας, εξηγεί ποια είναι η αλήθεια για τις ΜΕΘ, πότε θα αποχωριστούμε τις μάσκες αλλά και πότε προβλέπεται η επάνοδος στην κανονικότητα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Γιατί η ασφάλεια του εμβολίου είναι υψηλού βαθμού; Ο καθηγητής της Οξφόρδης Πέτρος Λιγοξυγκάκης εξηγεί

Τech & Science / Γιατί η ασφάλεια του εμβολίου είναι υψηλού βαθμού; Ο καθηγητής της Οξφόρδης Πέτρος Λιγοξυγκάκης εξηγεί

Τι θα σημάνει η γενική χρήση των εμβολίων; Θα εφαρμοστούν νέοι κανόνες σχετικά με τον εμβολιασμό; Πότε προσδιορίζεται η έναρξή του; Και τι γίνεται με τους αρνητές;
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Η ενδοχώρα της άρνησης και το εμβόλιο

Νικόλας Σεβαστάκης / Η ενδοχώρα της άρνησης και το εμβόλιο

Η όποια στρατηγική για τον εμβολιασμό χρειάζεται να είναι σκληρή με τον νεοφασισμό των fake news και της ωμής παραπλάνησης. Την ίδια στιγμή, όμως, πρέπει να εντάξει τις ανησυχίες, τις αντιρρήσεις και τις δεύτερες σκέψεις πολλών ανθρώπων.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Ευάγγελος Καϊμακάμης: «Έχουν πεθάνει πολλοί σαραντάρηδες στα χέρια μας χωρίς προβλήματα υγείας»

Ελλάδα / Ευάγγελος Καϊμακάμης: «Έχουν πεθάνει πολλοί σαραντάρηδες στα χέρια μας χωρίς προβλήματα υγείας»

Ο πνευμονολόγος-εντατικολόγος στο νοσοκομείο Παπανικολάου μιλά για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στις ΜΕΘ και τις μελλοντικές ανησυχίες του σχετικά με την πανδημία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Θεόδωρος Βασιλακόπουλος: «Ακόμη κι αν είχαμε 10.000 κλίνες ΜΕΘ, αν γέμιζαν όλες, θα θρηνούσαμε 4.000 θανάτους»

Ελλάδα / Θεόδωρος Βασιλακόπουλος: «Ακόμη κι αν είχαμε 10.000 κλίνες ΜΕΘ, αν γέμιζαν όλες, θα θρηνούσαμε 4.000 θανάτους»

Ο καθηγητής Πνευμονολογίας-Εντατικής Θεραπείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών σχολιάζει όλες τις τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο της πανδημίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

σχόλια

9 σχόλια
Το "καινούριο στα βαρετά αρχέτυπα των αμερικανικών ταινιών" είναι το σπλάτερ δηλαδή; Τα ξεντεριάσματα και τα ξεκοιλιάσματα; Ωραίο καινούριο. Αμερικάνικο πάντως σίγουρα. Κατ' εξοχήν.
Διαφωνώ σε όλα με τη γράφουσα αλλά γούστα είναι αυτά. Θαυμάζω τον Ταραντίνο με τις μη γραμμικές ιστορίες του, τους γρήγορους διαλογους, την ωμή βία που έφεραν το καινούριο στα βαρετά αρχέτυπα των αμερικανικών ταινιών. Το jackie brown παραμένει πάντα μια από τις αγαπημένες μου ταινίες. Στο django δεν πήρα λεπτό το βλέμμα από την οθόνη. Αγωνιώ για την επόμενη ταινία του.
Βγαίνοντας από την αίθουσα σκεφτόμουν τι αντίκτυπο θα είχε το "Django Unchained" στους μαθητές του λυκείου στο Μπρούκλιν όπου δούλευα πέρυσι. Με μια επιφυλαξη(καθως δεν ειμαι σιγουρος για το rating) νομιζω οτι η ταινια ειναι ακαταλληλη για ανηλικους.Περα απ αυτο δε νομιζω οτι ο Ταραντινο "κανει" ταινιες για να μορφωσει ουτε καν ν αγγιξει ενα ευαισθητο θεμα..Κανει ταινιες που περαν του εμπορικου στοχου το πιο πιθανο ειναι οτι του αρεσουν κιολας.Υγ.Αν ψαχναμε σκηνοθετη που να διογκωνει το φυλετικο μισος μπορουμε να κοιταξουμε προς Σπαικ Λι.Υγ2 Μ αρεσει ο ταραντινο,δεν τον θεωρω κορυφαιο ομως.Στο ειδος που παιζει παντως ειναι δυνατος.
αν η ταινία είναι τελικά καλή ή όχι είναι κάτι σαν αυτό που λένε "περί ορέξεως κολοκυθόπιτα".Από εκεί και πέρα σημειολογικά θα μπορούσε να πει κανείς πολλά και διάφορα, ειδικά οι θεωρητικοί και οι κριτικοί.Το αισθητικό αποτέλεσμα πάντως της ταινίας δεν είναι κακό. είναι καλοφτιαγμένη και την κάνει ενδιαφέρουσα και για τον θεατή.Ο Ταραντίνο έχει διαβάσει πολλά κόμικς, εχει δει πολλά bmovies, πολύ spaghetti και έχει ακούσει πολύ μουσική. Και αυτό περνάει στις ταινίες του.Προσωπικά δεν τον αντέχω και πολύ λόγω του splatter (ποτέ δεν ήμουν φαν του είδους), αλλά την συγκεκριμένη την "άντεξα" μια χαρά και βγήκα από την αίθουσα ευχαριστημένος.Επίσης δεν γνωρίζω τι γίνεται στο Μπρούκλιν αν και πιστεύω ότι όλο αυτό το θέμα με την βία και τις φυλετικό μίσος εχει τις ρίζες του πολύ βαθύτερα πράγματα. Αν μία ταινία δεν φτάνει τόσο βαθιά θα μπορούσε να πει κάποιος ότι είναι και θέμα του από ποια γωνία διαλέγεις να δεις, ή δεν διαλέγεις, το θέμα σου.Σε αυτό ο Ταραντίνο έχει κάνει τις επιλογές του. Και γιατί όχι άλλωστε.Μακάρι φυσικά να υπάρχουν και ταινίες οι οποίες δεν ακουμπάνε τόσο ελαφρά τόσο σοβαρά θέματα αλλά τουλάχιστον οι σκηνοθέτες τους ας προσπαθήσουν να τις κάνουν προσιτές νοηματικά, τουλάχιστον..., και στους θεατές.
λοιπον, ενω γενικα ειναι πολυ καλος σεναριστας, το σεναριο του django χωλαινει, κανει κοιλια σε πολλα σημεια και ειναι γεματο plot holes. πχ γιατι μπαινουν σε ολο αυτο το περιπλοκο και εξεζητημενο σχεδιο οι δυο ηρωες και δεν πανε κατ'ευθειαν να αγορασουν τη συζυγο απο το ντι καπριο;επισης το soundrack ειναι εκτος τοπου και χρονου και σε αποσπα. τελος, σε αντιθεση με το γερμανο που ειναι μακραν ο πιο ενδιαφερων χαρακτηρας της ταινιας, ο ιδιος ο django ειναι μονοδιαστατος και βαρετος.
Ο Ταραντινο ειναι ενας πολυ καλος σκηνοθετης "ιδιαιτερων action" ταινιων και μονο ετσι μπορουμε να τον κρινουμε,παιρνει +1 επειδη δεν σπουδασε ποτε του και μπορει να αποτελει προτυπο για αναλογες περιπτωσεις.Οι γνωσεις του ειναι μεγαλες σε συγκεκριμενο ειδος ταινιων,προφανως αυτες που εβλεπε στο βιντεο κλαμπ που δουλευε, σε καμια περιπτωση δεν μπορω να τον συγκρινω με την ζωντανη εγκυκλοπαιδεια κινηματογραφου Martin Scorsese.Ειναι πολυ καλος αλλα κατα την γνωμη μου οχι στο top 10 των σημερινων σκηνοθετων.
Με όλο το σεβασμό, διαφωνώ σχεδόν απόλυτα με την άποψη παραπάνω.Γενικότερα, δε θεωρώ πως ο Tarantino είναι η επιτομή της τέχνης, ούτε και πως οι ταινίες του δεν τείνουν ενίοτε περισσότερο σε pop corn movies και όχι σε "τέχνη με ουσία" (αν είναι δόκιμος αυτός ο όρος).Διαφωνώ όμως με τα εξής:"Ο Ταραντίνο ξέρει ότι διανύουμε μακρά περίοδο αυτομαστιγώματος του λευκού ανθρώπου: give the people what they want! Στο «Django Unchained» προεκτείνει αυτό το αυτομαστίγωμα σε βαθμό που διακινδυνεύει την αναμόχλευση των ρατσιστικών παθών όχι μόνον στον κινηματογραφικό αλλά στον κοινωνικό χώρο.""Φοβάμαι ότι θα λειτουργούσε σαν ερέθισμα για περισσότερο μίσος εναντίον των λευκών, σαν μια ακόμα δικαιολογία για την αποτυχία στα μαθήματα και, κυρίως, σαν ένα πρότυπο συμπεριφοράς."Αυτή η λογική έχει χιλιοφορεθεί και ακόμα προσπαθώ να καταλάβω γιατί.Από βιβλία μέχρι μουσική, και από ταινίες μέχρι ντοκυμαντέρ, το να λέμε ότι δείχνοντας το παρελθόν προκαλούμε αναταραχή στις εύθραυστες ισορροπίες του παρόντος, εμένα μου λέει ένα πράγμα: Ότι το παρόν έχει τους λόγους του που οι ισορροπίες του είναι εύθραυστες. Κάτι δεν πάει καλά αν το σήμερα επηρρεάζεται τόσο πολύ από το πόνημα ενός συγγραφέα/σεναριογράφου/σκηνοθέτη.Το ευκολότερο πράγμα στον κόσμο είναι να κατηγορήσουμε έναν συγγραφέα ή έναν σκηνοθέτη ή έναν σεναριογράφο (κτλ) ότι το έργο του περιέχει υπερβολική βία που οδηγεί σε "αναμόχλευση των ρατσιστικών παθών".Εμένα μου κάνει περισσότερο σε στρουθοκαμηλισμό χειρίστου είδους. "Μη μου θυμίζετε το παρελθόν που θέλω να ξεχάσω".Ο Tarantino ποτέ δεν είπε (τουλάχιστον εγώ ποτέ δεν τον άκουσα να λέει) πως η ταινία είναι ιστορικά ακριβής μέχρι τελευταίου λεπτού. Έφτιαξε ένα έργο που περιέχει εμπορικά στοιχεία (βία, western, ρατσισμό) και σαφέστατα εκμεταλλευόμενος την χρονική συγκυρία (πρώτος μαύρος πρόεδρος) κατάφερε να κάνει επιτυχία.Το αν το Django Unchained είναι καλή ταινία ή όχι, δεν έχει να κάνει με τη διαφωνία μου με το άρθρο. Ο καθένας άλλωστε "τη βρίσκει" με διαφορετικά πράγματα. Εγώ, για παράδειγμα, θα περιμένω την επιστροφή της Νύφης από το Kill Bill, ελπίζοντας να μην καταστρέψει αυτό που έφτιαξε μόνος του κάποια χρόνια πριν.Το ότι το Django όμως παρουσιάζει τη βία ωμή δε μπορώ να καταλάβω γιατί μπορεί κανείς να του το καταλογίσει ως λάθος.Από πότε η βία - η ιστορική βία, που υπήρχε και "σκότωσε" ανθρώπους - ήταν γεμάτη πόνυ, πεταλούδες και όμορφους, ροζ μονόκερους;