Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »

Γεωμετρία και Τέχνη στο Ισλάμ

Οι καλλιτέχνες του Ισλάμ που είναι και μαθηματικοί.

Επίστρωση με πλακίδια zellij (σμαλτωμένα κεραμικά) στην πόλη Φεζ του Μαρόκου.
Επίστρωση με πλακίδια zellij (σμαλτωμένα κεραμικά) στην πόλη Φεζ του Μαρόκου.

 

Ένας φίλος μου έφερε από το Λονδίνο δύο πολυσέλιδους και εξαιρετικά επιμελημένους καταλόγους από τους οίκους δημοπρασιών Sotheby's και Bonhams αντίστοιχα, με έργα ισλαμικής και ινδικής τέχνης προς δημοπρασία. Το εξώφυλλο του καταλόγου των Sotheby's καλύπτεται από έναν πίνακα, λάδι σε ξύλο, του 1820. Ο μονάρχης του Ιράν, Φατχ Αλί Σαχ με την πλούσια γενειάδα που αγγίζει μέχρι την κοιλιά του και το πορφυρό καφτάνι του κάθεται σε ένα χαλί εν ώρα χαλάρωσης, κρατώντας τον ναργιλέ του. Ο ναργιλές είναι επενδυμένος με δεκάδες μαργαριτάρια όπως και τα περιβραχιόνια του μονάρχη, η ζώνη του και το ξίφος του. Ο ίδιος είναι ανέκφραστος ενώ ένας νεαρός πρίγκιπας στέκεται όρθιος σε κοντινή απόσταση με ένα γλυκό μειδίαμα. Η εκτιμούμενη αξία του έργου ανέρχεται στα τρία εκατομμύρια ευρώ. Δε γνωρίζω αν τελικώς πωλήθηκε και αν ναι, την ακριβή του τιμή.


Οι σελίδες του εσωτερικού των καταλόγων είναι γεμάτες από πολύτιμα χαλιά, κιλίμια, μεταλλικά σκεύη, μικρογραφίες, κεραμικά πλακίδια, κοσμήματα, χειρόγραφα, εκδόσεις Κορανίων και διάφορα διακοσμητικά σκεύη. Όλα τους υπέροχα και ανεκτίμητης αξίας.

 

Η τέχνη στο Ισλάμ αποτελεί κεφάλαιο τεράστιας αξίας για την παγκόσμια πολιτισμική κληρονομιά. Αποτυπώνει την ιστορική διαδρομή και τις αισθητικές αναζητήσεις των μουσουλμανικών λαών, δηλώνοντας τις όποιες συγκλίσεις και αποκλίσεις με την τέχνη αλλόδοξων.


Οι μεγάλοι οίκοι δημοπρασιών λοιπόν, εκτιμούν τα θαυμαστά έργα της ισλαμικής τέχνης που με ασίγαστο μεράκι δημιούργησαν επώνυμοι και ανώνυμοι καλλιτέχνες απ' άκρη σε άκρη του ισλαμικού κόσμου. Έχω την αίσθηση πως σε επίπεδο κοινής γνώμης δεν ισχύει κάτι παρόμοιο. Η καλλιτεχνική παραγωγή στο Ισλάμ έχει υποτιμηθεί ίσως επειδή το Ισλάμ προκαλεί μια αποστροφή στον κόσμο, επομένως δεν αξίζει αναφοράς και μελέτης.

 

Παρά τον ασθενικό ενθουσιασμό για την ισλαμική τέχνη, η ίδια πάντα παρέμενε σημαντική επιλογή μεγάλων συλλεκτών όπως της Ντομινίκ Ντε Μενίλ, του σεΐχη Μωχάμμαντ Αλ Θάνι ακόμη και του Αριστοτέλη Ωνάση τον οποίον ο Αλέξανδρος Ιόλας κατηγορούσε ως αστοιχείωτο που αγόραζε κόπιες. Στη φωτογραφία αριστερά, ο Αριστοτέλης Ωνάσης με τη Τζάκι Κέννεντυ Ωνάση και την οικονόμο της έπαυλης του Σκορπιού, Μάρθα Σκούμπιν, στο σαλόνι της έπαυλης. Πίσω τους σύνθεση εφυαλωμένων πλακιδίων από το Ιράν του 18ου. Δεξιά παρόμοια σύνθεση ως έκθεμα στο Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης Μπενάκη στην Αθήνα.
Παρά τον ασθενικό ενθουσιασμό για την ισλαμική τέχνη, η ίδια πάντα παρέμενε σημαντική επιλογή μεγάλων συλλεκτών όπως της Ντομινίκ Ντε Μενίλ, του σεΐχη Μωχάμμαντ Αλ Θάνι ακόμη και του Αριστοτέλη Ωνάση τον οποίον ο Αλέξανδρος Ιόλας κατηγορούσε ως αστοιχείωτο που αγόραζε κόπιες. Στη φωτογραφία αριστερά, ο Αριστοτέλης Ωνάσης με τη Τζάκι Κέννεντυ Ωνάση και την οικονόμο της έπαυλης του Σκορπιού, Μάρθα Σκούμπιν, στο σαλόνι της έπαυλης. Πίσω τους σύνθεση εφυαλωμένων πλακιδίων από το Ιράν του 18ου. Δεξιά παρόμοια σύνθεση ως έκθεμα στο Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης Μπενάκη στην Αθήνα.

 

Θα απομονώσω μεταξύ τους τα διάφορα ετερόκλητα στοιχεία που εμφανίστηκαν και συνεχίζουν να υπάρχουν στον ισλαμικό κόσμο για να υπενθυμίσω πως η φιλήσυχη ενασχόληση της ύφανσης ενός χαλιού σε αργαλειό είναι εκ διαμέτρου αντίθετη με τη φανατική πτέρυγα του Ισλάμ, τόσο του σουνιτικού όσο και του σιιτικού. Είναι δύο διαφορετικοί κόσμοι που είναι άδικο να συγχέονται. Επομένως, οφείλουμε να παραδεχθούμε πως δεν υφίσταται καμία ομογενοποιημένη εικόνα στον ισλαμικό κόσμο, όπως και στη Δύση άλλωστε και να προσεγγίσουμε την κάθε διαφορετική πλευρά ξεχωριστά. Ούτως ή άλλως, οι εξτρεμιστές του Ισλάμ είναι ενάντιοι σε κάθε πνευματική και καλλιτεχνική ενασχόληση, όπως συμβαίνει με τους φανατικούς σε ολόκληρο τον κόσμο. Ας θυμηθούμε την καταστροφή των Βούδων από τους Ταλιμπάν το 2001 στη Μπαμιγιάν του Αφγανιστάν, τον βανδαλισμό συλλογών με αρχαία αιγυπτιακά έργα σε μουσεία του Καΐρου από φανατικούς μουσουλμάνους στις εξεγέρσεις του καλοκαιριού του 2013 και τις πρόσφατες καταστροφές ασσυριακών έργων και τεκκέδων σούφι από τους αντάρτες της ISIS.


Η ισλαμική τέχνη εντοπίζεται σε όλες τις ζώνες εξάπλωσης και κυριαρχίας του Ισλάμ, από την Ιβηρική Χερσόνησο, τη Βόρειο Αφρική, τα Βαλκάνια, Μέση Ανατολή, Κεντρική Ασία, Ινδία, Μαλαισία και Ινδονησία. Τόσο τα έργα θρησκευτικής αξίας όσο και κοσμικής χρήσεως τα εντάσσουμε στην ισλαμική τέχνη διότι όπως η ίδια η ισλαμική τέχνη αντικατοπτρίζει, το Ισλάμ είναι μια αισθητά διαφορετική θρησκεία από τις υπόλοιπες μονοθεϊστικές. Παραμένει ισλαμική ακόμη και στην περίπτωση που πολλοί εκτελεστές της υπήρξαν αλλόδοξοι, όπως οι βυζαντινοί καλλιτέχνες ψηφιδωτού που συμμετείχαν στον στολισμό του Τεμένους του Ομάρ στα Ιεροσόλυμα ή οι αρμένιοι κεραμοποιοί της Κιουτάχειας.


Το Ισλάμ δεν είναι απλώς θρησκευτικό δόγμα αλλά μια αδιαίρετη αρχή θρησκευτικής πίστης (ντιν), πολιτικής εξουσίας (ντάουλα) και πολιτείας (νταουνίγια). Διαχέεται παντού και υπερκαλύπτει τα πάντα, όπως στην άσκηση εξουσίας, απονομή δικαιοσύνης, οικονομικές συναλλαγές (Islamic Finance) και στην καλλιτεχνική παραγωγή. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν, τον βαθμό δυσκολίας για να προκύψει ένα κοσμικό κράτος σε μια μουσουλμανική κοινωνία (βλέπε Κεμαλική Τουρκία).


Σε διάστημα ενός αιώνα από τον θάνατο του Προφήτη Μωάμεθ, οι μουσουλμάνοι εξάπλωσαν και παγίωσαν την ισχύ τους, από τις ακτές του Ατλαντικού Ωκεανού μέχρι τις ακτές του Ινδικού. Ο δυναμισμός της διάδοσής τους ανέτρεψε τα δεδομένα στις περιοχές κτήσεων τους αλλά συγχρόνως η γνωριμία με τους διαφορετικούς τοπικούς πληθυσμούς επηρέασε αποφασιστικά και τους ίδιους τους μουσουλμάνους. Επέτρεψαν προσμίξεις σε πνευματικό και καλλιτεχνικό επίπεδο αλλά επιδόθηκαν και σε έναν σκληρό ανταγωνισμό με τις όμορες δυνάμεις (Βυζάντιο) που απογείωσαν τις επιστημονικές και φιλοσοφικές τους επιδόσεις (Πνευματική ελίτ της δυναστείας των Αββασιδών – Οίκος της Σοφίας).

 

Αριστερά, Φαγιούμ των ύστερων ελληνιστικών χρόνων και δεξιά κεφαλή αλόγου, δείγμα λεπτότητας της αριστουργηματικής μεταλλοτεχνίας των σασσανιδών Περσών. Τα είδη των τεχνών αυτών υποτόνισαν σε μεγάλο βαθμό στα χρόνια του Ισλάμ λόγω της αυστηρής προσήλωσης στο δόγμα της μη απεικόνισης ανθρώπινων και ζωϊκών μορφών.
Αριστερά, Φαγιούμ των ύστερων ελληνιστικών χρόνων και δεξιά κεφαλή αλόγου, δείγμα λεπτότητας της αριστουργηματικής μεταλλοτεχνίας των σασσανιδών Περσών. Τα είδη των τεχνών αυτών υποτόνισαν σε μεγάλο βαθμό στα χρόνια του Ισλάμ λόγω της αυστηρής προσήλωσης στο δόγμα της μη απεικόνισης ανθρώπινων και ζωϊκών μορφών.


Ο διανοητικός αναβρασμός έθεσε ερωτήματα στους μουσουλμάνους και κείνοι με τη σειρά τους ανέτρεξαν στις επιστήμες και τη φιλοσοφία για να βρουν απαντήσεις έχοντας μόνιμο συνοδοιπόρο τη θεολογία. Από την αναζήτηση αυτήν προέκυψαν και οι βασικές, κατευθυντήριες οδηγίες για την καλλιτεχνική παραγωγή που ρηξικέλευθα άλλαξαν το τοπίο των τεχνών στην Εγγύς Ανατολή και τον ευρύτερο ισλαμικό κόσμο.


Πολύ πριν ο εικαστικός Takis συνδυάσει την επιστήμη με τη γλυπτική, οι μουσουλμάνοι κατάφεραν να πλάσουν καλλιτεχνικά έργα βασιζόμενοι στην επιστήμη των μαθηματικών και συγκεκριμένα στη γεωμετρία.
Για τους μουσουλμάνους, η θρησκευτική πίστη παρεισφρέει ακόμη και στην τέχνη. Το σημείο, η απλούστερη γεωμετρική οντότητα που δεν έχει διαστάσεις, είναι ο Θεός. Η κίνηση του σημείου που ορίζει έναν μετρήσιμο χώρο αποτελεί έκφραση και εικόνα της θεϊκής δημιουργίας. Κάθε τι είναι έργο του Θεού και εφόσον είναι θεϊκό, δεν μπορεί παρά να είναι τέλειο. Τόσο ακριβές και τέλειο, όσο η σύνθεση των γεωμετρικών σχημάτων που συμβολίζουν συγχρόνως και την ενότητα του κόσμου. Άθελα του ή όχι, ο καλλιτέχνης είναι συγχρόνως και μαθηματικός αφού χρησιμοποιεί ως εργαλεία τους γεωμετρικούς νόμους για να αποκαλύψει τα θαυμαστά έργα του Δημιουργού. Ο καλλιτέχνης δεν αναπαράγει το ορατό αλλά καθιστά κάτι ορατό, αποκαλύπτοντας την τελειότητά του. Για αυτόν τον λόγο, τα γεωμετρικά μοτίβα στην ισλαμική τέχνη δεν έχουν διακοσμητικό χαρακτήρα αλλά βαθιά σημασιολογικό.

 

 

Μέρος του πρόπυλου του Τεμένους Σαχ στο Ισφαχάν, Ιράν.
Μέρος του πρόπυλου του Τεμένους Σαχ στο Ισφαχάν, Ιράν.

Μουκάρνας, ο κυψελωειδής θόλος σε πρόπυλο τεμένους στο Ισφαχάν, Ιράν.
Μουκάρνας, ο κυψελωειδής θόλος σε πρόπυλο τεμένους στο Ισφαχάν, Ιράν.

Εσωτερική άποψη του θόλου από το μαυσωλείο του ποιητή Μπαμπά Ταχέρ στην πόλη Χαμαντάν, Ιράν.
Εσωτερική άποψη του θόλου από το μαυσωλείο του ποιητή Μπαμπά Ταχέρ στην πόλη Χαμαντάν, Ιράν.

 

Γεωμετρικά μοτίβα και απόλυτη συμμετρία σε τέμενος του Ουζμπεκιστάν.
Γεωμετρικά μοτίβα και απόλυτη συμμετρία σε τέμενος του Ουζμπεκιστάν.

Το Γαλάζιο Τέμενος στην πόλη Χεράτ, Αφγανιστάν.
Το Γαλάζιο Τέμενος στην πόλη Χεράτ, Αφγανιστάν.

Τέμενος στην πόλη Μασχάντ, Ιράν.
Τέμενος στην πόλη Μασχάντ, Ιράν.

Εσωτερική άποψη του θόλου του Τεμένους της Παρασκευής στην πόλη Γιάζντ στο κεντρικό Ιράν. Ο καλλιτέχνης στην εικόνα του θόλου αναζητάει εκείνη του ουρανού. Σχηματίζει άστρα και αστερισμούς σε διάφορες μορφές, διαιρεμένα σε οκτώ ομόκεντρους κύκλους.
Εσωτερική άποψη του θόλου του Τεμένους της Παρασκευής στην πόλη Γιάζντ στο κεντρικό Ιράν. Ο καλλιτέχνης στην εικόνα του θόλου αναζητάει εκείνη του ουρανού. Σχηματίζει άστρα και αστερισμούς σε διάφορες μορφές, διαιρεμένα σε οκτώ ομόκεντρους κύκλους.

Μουκάρνας από τον μεντρεσέ της πλατείας Ρεγκιστάν, στην πόλη Σαμαρκάνδη, Ουζμπεκιστάν.
Μουκάρνας από τον μεντρεσέ της πλατείας Ρεγκιστάν, στην πόλη Σαμαρκάνδη, Ουζμπεκιστάν.

Κρήνη στα ανάκτορα Τοπ Καπί της Κωνσταντινούπολης.
Κρήνη στα ανάκτορα Τοπ Καπί της Κωνσταντινούπολης.

 

Ο Daniel Shechtman, κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Χημείας 2011, ανακάλυψε πως τα άτομα των ημι - κρυστάλλων κατανέμονται σε μωσαϊκά σχέδια των οποίων το μοτίβο δεν επαναλαμβάνεται συμμετρικά. Όπως ακριβώς στην κρήνη Darb-I Imam του Ισφαχάν στο Ιράν (χτίσθηκε το 1453). Τα μωσαϊκά αυτά έχουν σχέδια τα οποία δεν επαναλαμβάνονται συμμετρικά σε όλη τους την έκταση ενώ ακολουθούν μαθηματικούς κανόνες. Στους ημι-κρυστάλλους η αναλογία των αποστάσεων μεταξύ των ατόμων συνδέεται με τη χρυσή αναλογία (πληροφορίες: Καθηγητής Θανάσης Βαλαβανίδης).
Ο Daniel Shechtman, κάτοχος του βραβείου Νόμπελ Χημείας 2011, ανακάλυψε πως τα άτομα των ημι - κρυστάλλων κατανέμονται σε μωσαϊκά σχέδια των οποίων το μοτίβο δεν επαναλαμβάνεται συμμετρικά. Όπως ακριβώς στην κρήνη Darb-I Imam του Ισφαχάν στο Ιράν (χτίσθηκε το 1453). Τα μωσαϊκά αυτά έχουν σχέδια τα οποία δεν επαναλαμβάνονται συμμετρικά σε όλη τους την έκταση ενώ ακολουθούν μαθηματικούς κανόνες. Στους ημι-κρυστάλλους η αναλογία των αποστάσεων μεταξύ των ατόμων συνδέεται με τη χρυσή αναλογία (πληροφορίες: Καθηγητής Θανάσης Βαλαβανίδης).


Η απόλυτη συμμετρία των έργων, νοητά τα διχοτομεί ώστε οι πλευρές να καθρεφτίζονται η μια στην άλλη. Πρόκειται για μια εφαρμογή που εντοπίζεται στην τέχνη του βιβλίου όπως στην καλλιγραφία, στους τάπητες, στα μπατίκ, στα βιτρώ, τη μεταλλοτεχνία, την κεραμοποιία, την αρχιτεκτονική κτιρίων και κήπων.

 

 

 

 

 

Καλλιγραφία
Καλλιγραφία

Περσικά χαλιά σε απόλυτη συμμετρία.
Περσικά χαλιά σε απόλυτη συμμετρία.

Κιλίμι
Κιλίμι

Μπατίκ
Μπατίκ

Κατάστημα με μεταλλικά σκεύη στο Ιράν.
Κατάστημα με μεταλλικά σκεύη στο Ιράν.

Κεραμικό Ιζνίκ
Κεραμικό Ιζνίκ

Κεραμικά Ιζνίκ
Κεραμικά Ιζνίκ

Βιτρώ
Βιτρώ

Συμμετρικά αραβουργήματα σε συντριβάνι τεϊοποτείου στην πόλη Γιάζντ, Ιράν.
Συμμετρικά αραβουργήματα σε συντριβάνι τεϊοποτείου στην πόλη Γιάζντ, Ιράν.

Γεωμετρικά μοτίβα ως design σε κατάστημα στο Ντουμπάι.
Γεωμετρικά μοτίβα ως design σε κατάστημα στο Ντουμπάι.

 

Ο Σάχης Babur της Ινδίας επιβλέπει τις εργασίες στους βασιλικούς κήπους ''Bagh - i Vafa'', από το έργο ''Baburnama'' (16ος αι.).
Ο Σάχης Babur της Ινδίας επιβλέπει τις εργασίες στους βασιλικούς κήπους ''Bagh - i Vafa'', από το έργο ''Baburnama'' (16ος αι.).

 

Κι όμως υπάρχει μια ενδογενής ρήξη στην ισλαμική αισθητική παραγωγή. Από τα πρώιμα κιόλας χρόνια του Ισλάμ και παρά την καθολική απαγόρευση της ανθρώπινης απεικόνισης, οι χώροι ιδιωτικής φύσεως όπως ανάκτορα και λουτρά διακοσμούνται με ανθρώπινες φιγούρες και μορφές ζώων και φυτών. Στο παλάτι του Χιρμπάτ Αλ Μαφζάρ (725 – 750 μ.Χ.) στην Παλαιστίνη υπάρχουν εξαίσια ψηφιδωτά που απεικονίζουν δέντρα, ελάφια και λιοντάρια, στα λουτρά Κουσαΐρ Αμρά (711 μ.Χ.) στην Ιορδανία οι τοίχοι φέρουν παραστάσεις κυνηγιού και μορφές καλλονών γυναικών και στα ανάκτορα Τσεχέλ Σοτούν των Σαφαβιδών (1646) στο Ισφαχάν παρατηρούμε τοιχογραφίες από στιγμιότυπα χοροεσπερίδων, πολεμικών μαχών, ατομικές φιγούρες γυναικών και ζευγάρια να ερωτοτροπούν. Εξίσου σχετικά είναι τα στεγανά και στην περίπτωση των σκευών κοσμικής χρήσεως όπως οι πτηνόμορφες υδρίες και η εγχάραξη ανθρώπινων μορφών σε μεταλλικούς δίσκους σερβιρίσματος. Στο ίδιο πνεύμα, οι καλλιτέχνες λαμβάνουν παραγγελίες από πλούσιους άντρες και μονάρχες για να ζωγραφίσουν σελίδες απομνημονευμάτων ή ιατρικών εγχειριδίων. Εν ολίγοις, σε έργα κοινής, δημόσιας θέας ακολουθούνται κατά γράμμα οι αισθητικές επιταγές του Ισλάμ ενώ σε εκείνα ιδιωτικού χαρακτήρα τα όρια ρευστοποιούνται και οι δημιουργοί διευρύνουν τη θεματολογία και το καλλιτεχνικό τους ύφος.

 

Άποψη από τοιχογραφία που αναπαριστά χοροεσπερίδα στην κεντρική σάλα του ανακτόρου Τσεχέλ Σοτούν, στο Ισφαχάν. Φωτ. Νικόλας - Νταμόν Παπαδημητρίου.
Άποψη από τοιχογραφία που αναπαριστά χοροεσπερίδα στην κεντρική σάλα του ανακτόρου Τσεχέλ Σοτούν, στο Ισφαχάν. Φωτ. Νικόλας - Νταμόν Παπαδημητρίου.

Πάνω αριστερά κηροπήγιο από το Χορασάν (ανατολικό Ιράν - Αφγανιστάν), περίπου 1200 μ.Χ.. Σφυρηλατός μπρούντζος με ενθέματα χαλκού, διακοσμημένο με επτά οριζόντιες ταινίες. Οι μεγάλες λωρίδες φέρουν λιοντάρια και εξάγωνα σε έξεργο ανάγλυφο και οι στενές ζώνες αραβουργήματα.Το κύρτωμα διακοσμείται με μια σειρά από πάπιες. Ανήκει στη συλλογή Αλ Σαμπάχ και εκτίθεται στο μουσείο Νταρ αλ Άθαρ αλ Εσλαμίγιε του Κουβέιτ. Πάνω δεξιά μια λευκή κούπα κρασιού του Σάχη Τζαχάν της Ινδίας (1656), από λευκό νεφρίτη. Ως λαβή έχει την κεφαλή ενός κριαριού και βάση ένα άνθος. Εκτίθεται στο Μουσείο Βικτώρια και Άλμπερτ, Λονδίνο. Κάτω αριστερά, πτηνόσχημη υδρία από χυτό μπρούντζο (796 μ.Χ.). Το αποθηκευμένο περιεχόμενο ρέει μέσω δύο ανοιγμάτων δεξιά και αριστερά του ράμφους. Μουσείο Ερμιτάζ, Αγία Πετρούπολη, Ρωσία. Κάτω δεξιά μια ακόμη κεραμική υδρία με κεφαλή πτηνού και ζωγραφισμένες ανθρώπινες μορφές από την πόλη Κασάν του Ιράν, (13ος αι.).
Πάνω αριστερά κηροπήγιο από το Χορασάν (ανατολικό Ιράν - Αφγανιστάν), περίπου 1200 μ.Χ.. Σφυρηλατός μπρούντζος με ενθέματα χαλκού, διακοσμημένο με επτά οριζόντιες ταινίες. Οι μεγάλες λωρίδες φέρουν λιοντάρια και εξάγωνα σε έξεργο ανάγλυφο και οι στενές ζώνες αραβουργήματα.Το κύρτωμα διακοσμείται με μια σειρά από πάπιες. Ανήκει στη συλλογή Αλ Σαμπάχ και εκτίθεται στο μουσείο Νταρ αλ Άθαρ αλ Εσλαμίγιε του Κουβέιτ. Πάνω δεξιά μια λευκή κούπα κρασιού του Σάχη Τζαχάν της Ινδίας (1656), από λευκό νεφρίτη. Ως λαβή έχει την κεφαλή ενός κριαριού και βάση ένα άνθος. Εκτίθεται στο Μουσείο Βικτώρια και Άλμπερτ, Λονδίνο. Κάτω αριστερά, πτηνόσχημη υδρία από χυτό μπρούντζο (796 μ.Χ.). Το αποθηκευμένο περιεχόμενο ρέει μέσω δύο ανοιγμάτων δεξιά και αριστερά του ράμφους. Μουσείο Ερμιτάζ, Αγία Πετρούπολη, Ρωσία. Κάτω δεξιά μια ακόμη κεραμική υδρία με κεφαλή πτηνού και ζωγραφισμένες ανθρώπινες μορφές από την πόλη Κασάν του Ιράν, (13ος αι.).

Ένα ζευγάρι ερωτοτροπεί σε αυτή τη ζωγραφιά του Ιρανού καλλιτέχνη Ρεζά Αμπασί (16ος αι.).
Ένα ζευγάρι ερωτοτροπεί σε αυτή τη ζωγραφιά του Ιρανού καλλιτέχνη Ρεζά Αμπασί (16ος αι.).

Ο Σάχης παρακολουθεί γυμνόστηθες κοπέλες που κολυμπούν και παίζουν μουσικά όργανα μέσα στο ποτάμι.
Ο Σάχης παρακολουθεί γυμνόστηθες κοπέλες που κολυμπούν και παίζουν μουσικά όργανα μέσα στο ποτάμι.

Εγχειρίδιο μαιευτικής (αρχείο Λίλα Σαμπανοπούλου).
Εγχειρίδιο μαιευτικής (αρχείο Λίλα Σαμπανοπούλου).

 

Η τέχνη στο Ισλάμ αποτελεί κεφάλαιο τεράστιας αξίας για την παγκόσμια πολιτισμική κληρονομιά. Αποτυπώνει την ιστορική διαδρομή και τις αισθητικές αναζητήσεις των μουσουλμανικών λαών, δηλώνοντας τις όποιες συγκλίσεις και αποκλίσεις με την τέχνη αλλόδοξων. Παρά την αδιαφορία, σνομπισμό ή εχθρότητα, η τέχνη συνοδευόμενη από οποιοδήποτε επιθετικό προσδιορισμό παραμένει οικουμενική, εξού και εν δυνάμει οικεία.

 

Λεπτομέρεια από μουκάρνας τεμένους στη Λαχώρη, Πακιστάν.
Λεπτομέρεια από μουκάρνας τεμένους στη Λαχώρη, Πακιστάν.

Τεχνική Mo'arraq, μωσαϊκό από εφυαλωμένα πλακίδια σε τέμενος του Ισφαχάν. Το χρώμα του τιρκουάζ προτιμάται γιατί συμβολίζει το νερό και τον ουρανό εφόσον το τέμενος παρέχει ίσκιο και δροσιά από τον καύσωνα της ερήμου.
Τεχνική Mo'arraq, μωσαϊκό από εφυαλωμένα πλακίδια σε τέμενος του Ισφαχάν. Το χρώμα του τιρκουάζ προτιμάται γιατί συμβολίζει το νερό και τον ουρανό εφόσον το τέμενος παρέχει ίσκιο και δροσιά από τον καύσωνα της ερήμου.

Τέμενος Νασρ ολ Μολκ, πόλη Κερμάν, Ιράν.
Τέμενος Νασρ ολ Μολκ, πόλη Κερμάν, Ιράν.

Αριστερά τέμενος στο Ισφαχάν και δεξιά το τέμενος Ρασούλ Αλί στη Βαγδάτη, Ιράκ.
Αριστερά τέμενος στο Ισφαχάν και δεξιά το τέμενος Ρασούλ Αλί στη Βαγδάτη, Ιράκ.

Σύνθεση κεραμικών, Ιράν, 19ος.
Σύνθεση κεραμικών, Ιράν, 19ος.

 

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ
2 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar
Ανώνυμος/η 21.11.2014 | 13:13
Ένα από τα καλύτερα μουσεία ισλαμικής τέχνης βρίσκεται εδώ, στην Αθήνα. Η κατανόηση του μουσουλμανικού πολιτισμού είναι απαραίτητη πια στις μέρες μας, κυρίως λόγω των γεγονότων που μαστίζουν τον αραβικό κόσμο τα τελευταία χρόνια, οπότε μια επίσκεψη μπορεί να μας βοηθήσει και, όπως κάθε επίσκεψη σε μουσείο, να ανοίξει λίγο ακόμα το μυαλό μας.

Εξαιρετικό το κείμενο!
avatar
Ανώνυμος/η 21.11.2014 | 15:38
απιστευτα εργα. πως καταντησαν ετσι ρε γαμωτο αυτες οι χωρες σημερα. αλλοι πανε μπροστα κι αυτες πισω.
Προηγούμενα 1 Επόμενα
 

ΕΙΔΗΣΕΙΣ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ/ΠΡΟΣΦΑΤΑ