Η Βουλή των Λόρδων ψήφισε δύο τροπολογίες στο νόμο για το Brexit. Με την πρώτη ζητάει από την κυβέρνηση να εγγυηθεί άμεσα τα δικαιώματα των τριών εκατομμυρίων πολιτών από την ΕΕ που ζουν στη χώρα. Με τη δεύτερη να έχει το κοινοβούλιο ουσιαστικό λόγο στην έγκριση των όρων της τελικής συμφωνίας ανάμεσα στο Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ. Οι νόμος επιστρέφει στη Βουλή των Κοινοτήτων τη Δευτέρα με τις δύο προτεινόμενες αλλαγές. Οι βουλευτές αναμένεται να ζητήσουν από τους Λόρδους να αποσύρουν τις τροπολογίες τους. Η διαδικασία, όταν τραβά σε μάκρος, λέγεται «πινγκ- πονγκ», και στο τέλος εκείνος που υποχωρεί είναι η βουλή των Λόρδων, αφού το μη αιρετό σώμα δεν μπορεί να ακυρώσει τη βούληση των εκλεγμένων βουλευτών. Επομένως, οι όροι της επικείμενης πυροδότησης του άρθρου 50 από την Τερέσα Μέι (πιθανώς τα επόμενα 24ώρα) θα ισχύσουν ως έχουν. «Αρκετά διασκεδάσαμε με τις τροπολογίες, ας επιστρέψουμε τώρα τον νόμο καθαρό», είπε η βαρόνη Έβανς των συντηρητικών, υπενθυμίζοντας έτσι τα όρια δράσης των συναδέλφων της.
Το πρόβλημα
Η προσπάθεια των Λόρδων να εξασφαλίσουν ένα παράθυρο για πιθανή αναίρεση των όρων του Brexit, ίσως ξαφνιάζει. Στη συνείδηση πολλών, οι Λόρδοι είναι ταυτισμένοι με την αριστοκρατία. Οι ευγενείς, όπως και το παλάτι, προσλαμβάνονται ως εθνοκεντρικοί θεσμοί, και κατά συνέπεια εχθρικοί απέναντι στην εκχώρηση εξουσιών σε υπερεθνικούς οργανισμούς, όπως η ΕΕ. Επιπλέον, οι βαρύγδουποι τίτλοι ευγενείας, ο πολύ μεγάλος αριθμός μελών (το δεύτερο μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό σώμα στον κόσμο μετά το Εθνικό Κογκρέσο του Λαού στην Κίνα!), όπως και ο μέσος όρος ηλικίας των μελών (70 έτη) ενισχύουν την αίσθηση ότι ο θεσμός είναι παρωχημένος και χρειάζεται επειγόντως μεταρρύθμιση. Πόσω μάλλον όταν έχει απασχολήσει αρνητικά τη δημοσιότητα στο παρελθόν με τακτοποιήσεις πολιτικών φίλων και συνεργατών ή τις εικονικές παρουσίες μελών στις συνεδριάσεις, ώστε να εισπράττουν τις 300 λίρες της ημερήσιας αποζημίωσης. Υπάρχει όμως και η άλλη όψη του νομίσματος, την οποία πρέπει να λάβουμε υπόψη πριν βγάλουμε τα συμπεράσματα μας.
Ο λόρδος Μπερντ υπήρξε κάποτε άστεγος και στη συνέχεια δημιούργησε το παγκοσμίως γνωστό περιοδικό Big Issue το οποίο πωλείται από άστεγους στον δρόμο, με σκοπό την αφύπνιση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα
Οι άλλοι Λόρδοι
Μόνο μία μειοψηφία (92 μέλη), έχει κληρονομικό δικαίωμα παρουσίας στη Βουλή. Το σώμα απαρτίζεται από διανοούμενους, επιχειρηματίες, ακαδημαϊκούς, καλλιτέχνες που χαίρουν γενικής αναγνώρισης για το έργο τους. Με την επάρκεια και εμπειρία τους μπορούν να επιφέρουν βελτιώσεις στους νόμους, χωρίς να ακυρώνουν την πρωτοκαθεδρία των αιρετών συναδέλφων τους, αλλά και χωρίς οι ίδιοι να έχουν εξαρτήσεις από το εκλογικό σώμα.
Ο λόρδος Μπερντ υπήρξε κάποτε άστεγος και στη συνέχεια δημιούργησε το παγκοσμίως γνωστό περιοδικό Big Issue το οποίο πωλείται από άστεγους στον δρόμο, με σκοπό την αφύπνιση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα. Ο λόρδος Άντονις, ειδήμων στον χώρο της εκπαίδευσης έχει σπουδαίες πρωτοβουλίες ενίσχυσης των παιδιών από μη προνομιούχα κοινωνικά στρώματα στο ενεργητικό του. Ακόμη και οι Πράσινοι, μία από τις πλέον ριζοσπαστικές δυνάμεις στη Μεγάλη Βρετανία, έχουν εκπροσώπηση με τη δραστήρια Βαρόνη Τζόουνς. Ίσως να μην υπάρχει καλύτερο παράδειγμα από τον Λόρδο Νταμπς, ο οποίος με τροπολογία του ανάγκασε τον πρώην πρωθυπουργό Ντέιβιτ Κάμερον να δεχθεί αύξηση στον αριθμό ασυνόδευτων προσφυγόπουλων που δέχεται η Μεγάλη Βρετανία. Η άποψη των Συντηρητικών είναι ότι η υποδοχή προσφύγων ενθαρρύνει τα κυκλώματα των διακινητών, και κατά συνέπεια θέτει σε κίνδυνο τις ζωές των προσφύγων. Επομένως, οι όποιες παρεμβάσεις πρέπει να γίνονται στις χώρες προέλευσης, γιατί εκεί το φαινόμενο έχει τις κατεξοχήν δραματικές του διαστάσεις. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι απέναντι στο λογικό αυτό ισχυρισμό υπερισχύει η πάγια βρετανική θέση να μην αναμειγνύεται σε ευρωπαϊκά προβλήματα που δεν θεωρεί δικά της. Ένας 83χρονος Λόρδος από το εργατικό Κόμμα, πρόσφυγας ο ίδιος μαζί με την οικογένεια του πριν από 77 χρόνια, έφερε μία τόσο γενναία τροπολογία κινητοποιώντας την κοινή γνώμη και εκθέτοντας με τον τρόπο του τη μοντέρνα, φιλελεύθερη πτέρυγα των συντηρητικών.
Το μήνυμα
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία των δύο τροπολογιών, ανεξαρτήτως της τελικής τους τύχης. Δεν σταματούν ασφαλώς το Brexit, πιθανώς δεν αλλάζουν καν τις παραμέτρους του, αλλά φέρουν στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου στη Μεγάλη Βρετανία δυο κορυφαία ζητήματα αρχής. Πρώτον, ότι μία χώρα φημισμένη και περήφανη για την εξωστρέφεια της, δεν μπορεί να γυρίσει την πλάτη της σε αλλοδαπούς πολίτες που συνυπάρχουν με τους Βρετανούς εδώ και δεκαετίες. Δεύτερον, και σημαντικότερο ότι καμία απόφαση, ακόμη και αυτή της πλειοψηφίας εκφρασμένης μάλιστα με τον ξεκάθαρο τρόπο ενός δημοψηφίσματος, δεν μπορεί να είναι έγκυρη, εφόσον διαψευστεί από τις εξελίξεις. Σε μία φορτισμένη εποχή όπου κυριαρχεί η περίφημη «μετα-αλήθεια», οι Λόρδοι προτάσσουν τα πολιτικά επιχειρήματα, τα οποία οι βουλευτές υπό τον φόβο του πολιτικού κόστους, έβαλαν σε δεύτερη μοίρα, μαζί με την ψήφο τους στις 23 Ιουνίου του 2016. Την ημέρα δηλαδή που στη μεγάλη τους πλειοψηφία είχαν ταχθεί υπέρ του Remain.
