Οι πρώτοι προσωπικοί υπολογιστές, micro computers, φορητοί υπολογιστές, λυχνίες, δισκέτες, διάτρητες κάρτες, οι αρχικές μνήμες RAM, τα joysticks, οι παιχνιδομηχανές, το πρώτο mouse, tracker balls, αριθμομηχανές, κινητά τηλέφωνα, palmtops, zip drives, βιβλία και περιοδικά συγκροτούν τη συλλογή του Ελληνικού Μουσείου Πληροφορικής που στεγάζεται σε ένα βιομηχανικό κτίριο κατά μήκος της λεωφόρου Κηφισού.
Χάρη σε αυτό, σε απόσταση λίγων λεπτών από τη στάση του μετρό στο Αιγάλεω, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία κάνει ένα ταξίδι στον χρόνο και στον χώρο της τεχνολογίας.
Με περισσότερους από 280 ηλεκτρονικούς υπολογιστές, 1.500 περιοδικά και πάνω από 4.500 αντικείμενα από τον χώρο της πληροφορικής, η συλλογή του Ελληνικού Μουσείου Πληροφορικής, η μεγαλύτερη και σημαντικότερη στην Ελλάδα, προσφέρει μια μοναδική διαδρομή στο τεχνολογικό παρελθόν.
Στο μουσείο με υποδέχεται ο Γιώργος Τσεκούρας, ο οποίος, μαζί με μια ομάδα νέων ανθρώπων, ίδρυσε το μουσείο, που φέτος συμπληρώνει δέκα χρόνια αδιάκοπης λειτουργίας.
Κύριος στόχος του μουσείου είναι το εκπαιδευτικό έργο. Είκοσι χρόνια στην πληροφορική είναι πάρα πολλά και οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές. Το να επεξεργάζεσαι τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία της τεχνολογίας είναι μια όμορφη, βιωματική εμπειρία.
«Η ζωή μας είναι γεμάτη τεχνολογία. Στο πλαίσιο των ραγδαίων εξελίξεων στον χώρο της πληροφορικής, το Ελληνικό Μουσείο Πληροφορικής μάς έδωσε την ευκαιρία να αναδείξουμε τη σημασία της τεχνολογικής προόδου που δημιούργησε ένα πλήρως ψηφιακό παρόν και οδηγεί σε ένα απρόβλεπτο τεχνολογικά μέλλον.
Για τον λόγο αυτό αποφασίσαμε να φτιάξουμε το Ελληνικό Μουσείο Πληροφορικής. Στόχος μας είναι να συγκεντρώσουμε και να μοιραστούμε τη γνώση σχετικά με την ιστορία της πληροφορικής» απαντά όταν τον ρωτώ ποιο ήταν το βασικό κίνητρο για τη δημιουργία του μουσείου.
Όπως τονίζει ο κ. Τσεκούρας, στο δειλό ξεκίνημά τους συνάντησαν πολλά εμπόδια και δυσκολίες. «Βρεθήκαμε να προσπαθούμε να εξηγήσουμε τα αυτονόητα. Αλλά χρειάζεται πείσμα και θέληση για να ξεπεράσεις τις αρχικές απογοητεύσεις» υπογραμμίζει με ένα χαμόγελο ανακούφισης.
Πράγματι, όση ώρα ξεναγούμαι στο μουσείο αντιλαμβάνομαι ότι έχω διεισδύσει σε ένα σύμπαν γεμάτο από ιστορικά και τεχνολογικά επιτεύγματα και σπάνια εκθέματα.
Το κυριότερο είναι οι πολλές αναμνήσεις που ανακαλεί αυτή η βόλτα στη μηχανή του χρόνου, η οποία ενθουσιάζει, εκπαιδεύει και συγκινεί.
Ο κ. Τσεκούρας σπεύδει να προσθέσει ότι τα αντικείμενα που παρατηρώ προέρχονται από δωρεές ανθρώπων που ήθελαν να τα ξεφορτωθούν, αλλά πλέον έχουν βρει τη θέση τους σε έναν χώρο να αναδεικνύει την ιστορική τους αξία.
Κατά τη διάρκεια της ξενάγησης, μέσω των εκθεμάτων διαπιστώνω πόσο γρήγορα έχει συντελεστεί η τεχνολογική εξέλιξη τα τελευταία χρόνια, από τους υπολογιστές στα τέλη της δεκαετίας του '70, το Ίντερνετ που λειτουργούσε μόνο αν έκλεινες το τηλέφωνο, συνήθως βραδινές ώρες, μέχρι σήμερα, που τα κινητά τηλέφωνα καλύπτουν πλήρως το φάσμα των τεχνολογικών αναγκών του σύγχρονου ανθρώπου.
Σήμερα οι νέοι είναι απολύτως εξοικειωμένοι με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και κανείς δεν μπορεί να φανταστεί την καθημερινότητά του χωρίς την αδιάλειπτη λειτουργία τους.
Στο Μουσείο Πληροφορικής έρχεσαι σε επαφή με τα ορόσημα της ψηφιακής εξέλιξης και ανατρέχεις σε ένα χρονολόγιο που καταδεικνύει την τεχνολογική πρόοδο.
Καθημερινά, το μουσείο δέχεται μεγάλο όγκο επισκέψεων από σχολεία. Άραγε, ποιες είναι οι απορίες τους;
«Ως μουσείο επιλέγουμε να αφηγούμαστε στα σχολεία που μας επισκέπτονται ιστορίες που συνδέουν το χθες με το σήμερα.
Για παράδειγμα, σήμερα τους εξηγούμε ότι στο κινητό τους υπάρχει μια αριθμομηχανή και κάποτε χρειαζόταν ένα ολόκληρο δωμάτιο για τη συγκεκριμένη συσκευή.
Αναλογιστείτε ότι απευθυνόμαστε σε παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2000, που δεν έχουν ακούσει καν για το ιό εκείνης της χρονιάς.
Επίσης, τα παιδιά σήμερα δεν μπορούν να αντιληφθούν εύκολα τις διαφορές όταν κάνουμε τη μετατροπή από ευρώ σε δραχμές για να τους ενημερώσουμε για τις τιμές της προ ευρώ περιόδου.
Ταυτόχρονα, τους πληροφορούμε ότι πλέον έχουμε περάσει από την εποχή της συντήρησης σε εκείνη της αντικατάστασης, κάτι που παλιότερα δεν συνηθιζόταν.
Άλλοτε υπήρχε μια τηλεόραση σε ολόκληρη τη γειτονιά, στη συνέχεια ανά σπίτι και σήμερα υπάρχει μία σε κάθε δωμάτιο.
Έτσι συνέβη και με τους υπολογιστές ή άλλες ηλεκτρονικές συσκευές. Όμως αυτό που πάντοτε με εντυπωσιάζει είναι οι αντιδράσεις των παιδιών όταν τους λέμε ότι πριν από μερικά χρόνια οι άνθρωποι ζούσαν, εργάζονταν, ερωτεύονταν κι έκαναν φιλίες χωρίς τη βοήθεια ηλεκτρονικών συσκευών και τη χρήση των social media.
Τα παιδιά, όταν τους λες κάτι τέτοιο, σε κοιτούν περίεργα σαν να μονολογούν "μα, τι μας λέει αυτός;". Είναι φοβερό το πώς οι ηλεκτρονικές συσκευές έχουν γίνει προέκταση των χεριών τους. Νομίζουν πως αν αποσυνδεθούν από το Διαδίκτυο θα χάσουν την επαφή με τον κόσμο.
Τους δείχνουμε τα φίλτρα που είχαν οι παλιές οθόνες υπολογιστών και νομίζουν ότι αναφερόμαστε στο Instagram.
Επομένως, είναι πολύ ενδιαφέρουσες οι αντιδράσεις λόγω του μεγέθους των αλλαγών».
Ενδεικτικά, από τα πολύ σημαντικά αντικείμενα που κυριαρχούν στον χώρο είναι ένα παλαιό κομμάτι σκληρού δίσκου της δεκαετίας του '60, το οποίο, πριν παραχωρηθεί, ήταν τραπεζάκι στον κήπο μιας οικογένειας.
«Αντιλαμβάνεστε ότι κάποιοι έπιναν τον καφέ τους πάνω σε ένα 1 MB σκληρού δίσκου» λέει γελώντας ο κ. Τσεκούρας.
Επίσης, εκπλήσσομαι όταν αντικρίζω το πρώτο ποντίκι ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ως ιδέα γεννήθηκε από τον Doug Engelbart στις αρχές της δεκαετίας του '60 σε ένα συνέδριο με θέμα τα γραφικά υπολογιστών.
Τότε εκείνος σκέφτηκε τη δημιουργία μιας συσκευής προκειμένου να γίνει πιο διαδραστική και αποτελεσματική η χρήση του υπολογιστή.
Λόγω του καλωδίου που έβγαινε από το πίσω μέρος της, ο Engelbart δήλωσε ότι του θύμιζε τρωκτικό και έτσι η λέξη «ποντίκι» επικράτησε της αρχικής ονομασίας «ένδειξη θέσης Χ - Υ για ένα σύστημα απεικόνισης», που ήταν πιο δύσκολη.
Δίπλα διακρίνω έναν από τους πρώτους φορητούς υπολογιστές της Apple που ζυγίζει 3,5 κιλά, καθώς και ένα άλλο μοντέλο του 1988, το οποίο την περίοδο εκείνη ήταν πολύ καινοτόμο, αφού διέθετε ενσωματωμένο εκτυπωτή Dot Μatrix.
Και, φυσικά, υπάρχει η δωρεά της Τράπεζας της Ελλάδος, μια αποθηκευτική μηχανή σε μαγνητική ταινία, που σήμερα έχει αντικατασταθεί από το στικάκι.
«Κύριος στόχος του μουσείου είναι το εκπαιδευτικό έργο. Είκοσι χρόνια στην πληροφορική είναι πάρα πολλά και οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές.
Το να επεξεργάζεσαι τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία της τεχνολογίας είναι μια όμορφη, βιωματική εμπειρία» συμπληρώνει ο κ. Τσεκούρας.
«Πριν από μερικά χρόνια η τεχνολογία σε συναντούσε κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Σήμερα σε βρίσκει από τα πρώτα χρόνια της ζωής σου.
Το σίγουρο είναι πως σε πολλές κατηγορίες μπορεί να πηγαίνουμε προς τα πίσω, αλλά στο τεχνολογικό, τουλάχιστον, επίπεδο έχουμε προχωρήσει μπροστά.
Ας μην έχουμε αυταπάτες: η ζωή μας πλέον εξελίσσεται με αλγόριθμους και το μουσείο αυτό αποτελεί την πιο τρανή απόδειξη» καταλήγει ο κ. Τσεκούρας.
Φεύγοντας, η κίνηση στη λεωφόρο Κηφισού έχει πυκνώσει κι έχει νυχτώσει για τα καλά. Συνειδητοποιώ ότι όση ώρα ήμουν στο Μουσείο Πληροφορικής έκανα ένα νοσταλγικό ταξίδι στο χθες και στο δωμάτιο των παιδικών μου χρόνων.
Βέβαια, δεν πέρασαν παρά ελάχιστα λεπτά και η πρώτη ασυναίσθητη κίνηση που έκανα ήταν να τσεκάρω τις ειδοποιήσεις στο κινητό μου.
Ελληνικό Μουσείο Πληροφορικής
Πάροδος λεωφόρου Κηφισού 58, Αιγάλεω
