Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
LIGHTBOX

Χειροποίητες καυστικές ευχετήριες κάρτες από το παρελθόν για τον Άγιο Βαλεντίνο

Πολύ πριν τα σοκολατάκια-καρδούλες και τα αρκουδάκια, την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου κυριαρχούσαν οι περίτεχνες και όχι πάντα καλοπροαίρετες κάρτες

Τα τελευταία χρόνια στις 14 Φεβρουαρίου οι άνθρωποι χωρίζονται σε δύο στρατόπεδα.

 

Από τη μία βρίσκονται εκείνοι που συντάσσονται με τον Άγιο Βαλεντίνο και γιορτάζουν τον έρωτα τους προσφέροντας λουλούδια, γλυκά, λούτρινα αρκουδάκια και κάρτες με καρδούλες.

 

Απέναντί τους έχουν όσους θεωρούν την ημέρα αυτή έναν εμπορικό βομβαρδισμό από φασόν αντικείμενα που δεν εκφράζουν καθόλου τη μοναδικότητα των αισθημάτων μας. 

 

Όσοι λοιδορούν και απορρίπτουν όμως τον σημερινό τρόπο έκφρασης των «Βαλεντίνων» σίγουρα θα συγκινούνταν από τον τρόπο που αποτύπωναν στο χαρτί εικόνες και μηνύματα οι ερωτευμένοι του παρελθόντος.

 

Οι συλλογές της Huntington Library και του Metropolitan Museum of Art διαθέτουν έναν τεράστιο αριθμό ιστορικών ενθυμίων για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, τα οποία προέρχονται κυρίως από την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

 

Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι το γεγονός πως η γιορτή αυτή ήταν δημοφιλής σε όλες τις κοινωνικές τάξεις και μάλιστα διοργανώνονταν και χοροί, πάρτι και δεξιώσεις την ημέρα αυτή.

 

Τα περισσότερα από τα αντικείμενα αυτά είναι από χαρτί και μέχρι τον 18ο αιώνα ήταν αποκλειστικά χειροποίητα. Στη συνέχεια άρχισε η παραγωγή τους ως εμπορικά προϊόντα από τους τυπογράφους της εποχής, αλλά διατηρήθηκε η ποιότητα του σχεδίου.

 

Οι εξελίξεις στην εκτύπωση και τα προσιτά κόστη της ταχυδρομικής αποστολής οδήγησαν στην άνθηση της αποστολής επιστολών και της ανταλλαγής καρτών και δώρων την ημέρα των ερωτευμένων, με το έθιμο αυτό να κορυφώνεται στα μέσα του 19ου αιώνα.

 

Πτυσσόμενη κάρτα με «ιστό αράχνης» (περ.1830-1860)
Πτυσσόμενη κάρτα με «ιστό αράχνης» (περ.1830-1860)

 

Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι το γεγονός πως η γιορτή αυτή ήταν δημοφιλής σε όλες τις κοινωνικές τάξεις και μάλιστα διοργανώνονταν και χοροί, πάρτι και δεξιώσεις την ημέρα αυτή.

 

Η αποτύπωση των συναισθημάτων σε χαρτί έπαιρνε διάφορες μορφές: φλογερές επιστολές, σχέδια του αγαπημένου προσώπου, απλές κάρτες του εμπορίου αλλά και εξαιρετικά περίπλοκες χάρτινες κατασκευές που βασίζονταν σε οπτικές ψευδαισθήσεις και λειτουργούσαν ως ένα πρώιμο 3D.

 

Χαρακτηριστικό δείγμα αυτών των πιο περίτεχνων κατασκευών είναι οι λεγόμενες κάρτες «ιστοί αράχνης».

 

Πρόκειται για ένα ωραίο παράδειγμα μηχανικών ή κινούμενων καρτών που αποτελούνταν από τουλάχιστον δύο μέρη, ένα διάτρητο φύλλο χαρτιού κομμένο ώστε να σχηματίζεται ένα σχέδιο (συνήθως ομόκεντροι κύκλοι) που διέθετε οπές ώστε να περνάει ένα νήμα, και ένα δεύτερο κομμάτι χαρτί όπου ήταν σχεδιασμένη μια ζωγραφιά και κάποιο μήνυμα.

 

Το διάτρητο φύλλο κάλυπτε το «μυστικό» μήνυμα που αποκαλυπτόταν όταν ο παραλήπτης ανασήκωνε την κλωστούλα.

 

Η μυστικότητα και η έκπληξη είναι στοιχεία που συνάδουν απόλυτα με την οικειότητα των ερωτευμένων και γι' αυτό οι κάρτες αυτές υπήρξαν για πολύ καιρό αγαπημένες όσων ήθελαν να μοιραστούν γλυκόλογα με τον «Βαλεντίνο» τους.

 

Φυσικά, όπως και σήμερα, ακόμα και στη Βικτωριανή εποχή όπου η αποστολή επιστολών γνώρισε μεγάλες πιένες, δεν υπήρχαν αποκλειστικά τρυφερές κάρτες αλλά και χιουμοριστικές και κάποιες αμιγώς ειρωνικές.

 

Οι Βικτωριανοί έστελναν τις λεγόμενες «vinegar valentines» σε εκείνους που δεν συμπαθούσαν και πολύ.

 

Τόσο οι εικονογραφήσεις όσο και τα κείμενα που συνόδευαν αυτές τις ξινές και σαρκαστικές κάρτες Αγίου Βαλεντίνου ήταν εξαιρετικά ειρωνικές και αν τις στέλναμε σήμερα μάλλον θα μας κατηγορούσαν για bullying. Ωστόσο είναι πολύ ενδιαφέρουσες και διασκεδαστικές (εκτός αν τις λάβεις ο ίδιος). 

 

Ανώνυμος, Αμερική ή Βρετανία, 1830-1840, Ακουαρέλα, διακεκομμένο ύφασμα σε χαρτόνι, διάμετρος 16.5 εκ.
The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη

 

Ανώνυμος, Βρετανία, 1840. Κάρτα «ιστού αράχνης» με περικοκλάδα, ακουαρέλα, (20 x 24.7 cm).
The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη

 

Ανώνυμος, Βρετανία, 1830-1850. Διπλή κάρτα με σκηνή από την Βενετία. Λιθογραφία, ακουαρέλα σε ανάγλυφο χαρτί.
The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη 

 

Ανώνυμος, Βρετανία, 1845, Μεταλλιζέ «ιστός αράχνης» σε κάρτα Αγ. Βαλεντίνου, Λιθογραφία, ακουαρέλα, μεταλλιζέ χαρτί σε ανάγλυφο χαρτί, διαστάσεις 23 x 18.5 εκ. The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη 

 

Κάρτα Αγ. Βαλεντίνου με «ιστό αράχνης» που εκπτύσσεται και αποκαλύπτει ένα ποντικάκι παγιδευμένο σε φάκα, (περ.1830-1860)
Κάρτα Αγ. Βαλεντίνου με «ιστό αράχνης» που εκπτύσσεται και αποκαλύπτει ένα ποντικάκι παγιδευμένο σε φάκα, (περ.1830-1860)

 

Ανώνυμος, Αμερική ή Βρετανία, 1830-1840, Ακουαρέλα, διακεκομμένο ύφασμα σε χαρτόνι, διάμετρος 16.5 εκ. 
The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη
Ανώνυμος, Αμερική ή Βρετανία, 1830-1840, Ακουαρέλα, διακεκομμένο ύφασμα σε χαρτόνι, διάμετρος 16.5 εκ. The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη

 

Ανώνυμος, Αμερική, 1847. Ξυλογραφία, εκτύπωση και ακουαρέλα, διαστάσεις: 25.5 x 22 εκ. The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη
Ανώνυμος, Αμερική, 1847. Ξυλογραφία, εκτύπωση και ακουαρέλα, διαστάσεις: 25.5 x 22 εκ. The Metropolitan Museum of Art, Νέα Υόρκη

 

Πενσυλβάνια, Γερμανικής τεχνικής fraktur labyrinth, 1824.
Πενσυλβάνια, Γερμανικής τεχνικής fraktur labyrinth, 1824.

 

Κάρτα Αγίου Βαλεντίνου της εποχής του Εμφυλίου Πολέμου με χρονολογία 14 Φεβρουαρίου 1863 (εξωτερικό)
Κάρτα Αγίου Βαλεντίνου της εποχής του Εμφυλίου Πολέμου με χρονολογία 14 Φεβρουαρίου 1863 (εξωτερικό)
Κάρτα Αγίου Βαλεντίνου της εποχής του Εμφυλίου Πολέμου με χρονολογία 14 Φεβρουαρίου 1863. Η έκπτυξη των φύλων στο εξωτερικό της αποκαλύπτει τον στρατιώτη, τον οποίο προστατεύει μακρόθεν η αγαπημένη του.
Κάρτα Αγίου Βαλεντίνου της εποχής του Εμφυλίου Πολέμου με χρονολογία 14 Φεβρουαρίου 1863. Η έκπτυξη των φύλων στο εξωτερικό της αποκαλύπτει τον στρατιώτη, τον οποίο προστατεύει μακρόθεν η αγαπημένη του.

 

Επιστολή εντός της κάρτας.
Επιστολή εντός της κάρτας.

 

Τυπογραφείο Bouasse-Lebel, «Στέμμα Άλγους, Στέμμα Δόξης» (περ. 1847-1860)
Τυπογραφείο Bouasse-Lebel, «Στέμμα Άλγους, Στέμμα Δόξης» (περ. 1847-1860)

 

Διάτρητη κάρτα, ζωγραφισμένη στο χέρι (περ. 1750)
Διάτρητη κάρτα, ζωγραφισμένη στο χέρι (περ. 1750)

 

Πτυσσόμενη κάρτα Αγίου Βαλεντίνου με απλικαρισμένα στοιχεία, (περ. 1900)
Πτυσσόμενη κάρτα Αγίου Βαλεντίνου με απλικαρισμένα στοιχεία, (περ. 1900)

 

Σαρκαστική κάρτα Αγίου Βαλεντίνου, (περ. 1855)
Σαρκαστική κάρτα Αγίου Βαλεντίνου, (περ. 1855)

 

Σαρκαστική κάρτα Αγίου Βαλεντίνου, (περ. 1855)
Σαρκαστική κάρτα Αγίου Βαλεντίνου, (περ. 1855)

 

Σαρκαστική «vinegar valentine» κάρτα 19ου αιώνα απευθυνόμενη σε κάποια που «σπάει νεύρα», National Museum of Play.
Σαρκαστική «vinegar valentine» κάρτα 19ου αιώνα απευθυνόμενη σε κάποια που «σπάει νεύρα», National Museum of Play.

 

Κάρτα «vinegar valentine» από κάποια που δηλώνει ότι ποτέ της δεν θα παντρευόταν έναν άνδρα «οχιά» (περ.1870)
Κάρτα «vinegar valentine» από κάποια που δηλώνει ότι ποτέ της δεν θα παντρευόταν έναν άνδρα «οχιά» (περ.1870)

 

Σαρκαστική κάρτα 19ου αιώνα που απευθύνεται σε «κερατά», συλλογή Mike Henbrey.
Σαρκαστική κάρτα 19ου αιώνα που απευθύνεται σε «κερατά», συλλογή Mike Henbrey.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ/ΠΡΟΣΦΑΤΑ