Αν κάτι έχετε χάσει απ' όλο αυτό που λέγεται "fake news" με το κύμα αναφορών να σαρώνει το διαδίκτυο και τα αυξανόμενα παράπονα για παραπληροφόρηση, φουλ κομματικές ειδήσεις και hoaxes εδώ θα βρείτε τα σημαντικότερα του τελευταίου διαστήματος. 

 

Για αρχή, ας γίνει γνωστό ότι το Facebook κέρδισε τη δίκη με τον Σύριο πρόσφυγα Anas Modamani, που είχε βάλει selfie με την Άνγκελα Μέρκελ. Το συγκεκριμένη περιστατικό είχε θεωρηθεί hoax, ο πρόσφυγας είχε συνδεθεί με υποθέσεις τρομοκρατικών επιθέσεων και το δίκτυο είχε εμπλακεί στη μετάδοση της "ψευδούς είδησης". Σύμφωνα με τους "New York Times", "ο δικαστής Volkmar Seipel έκρινε ότι δεν υπήρχαν λόγοι που να καθιστούν αναγκαία την επιβολή ασφαλιστικών μέτρων, γιατί το Facebook με κανέναν τρόπο δεν χειραγώγησε το περιεχόμενο, κάτι που θα το καθιστούσε νομικά υπεύθυνο για τη διανομή του. Ο δικαστής πρόσθεσε ότι ο πάροχος δικτύου αντίθετα, σύμφωνα και με τους νόμους του ηλεκτρονικού εμπορίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος για το κατέβασμα του εν λόγω περιεχομένου από το site και μόνο όταν αυτό κρίθηκε τεχνικά δυνατό". 

 

Στο μεταξύ, το κοινωνικό δίκτυο την προηγούμενη εβδομάδα μήνυσε το βρετανικό τηλεοπτικό δίκτυο BBC για την έρευνα του σχετικά με εικόνες παιδικής πορνογραφίας που "κολυμπούν" στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης και ενώ τους έχει γίνει report δεν έχουν "κατέβει". "Αν μη τι άλλο, αυτή η ιστορία υπογραμμίζει πόσο δύσκολο είναι να διαμαρτυρηθείς για ενοχλητικό περιεχόμενο στο Facebook και επιπροσθέτως να έχεις τη σιγουριά ότι θα λάβεις απαντήσεις", έγραψε σχετικά με το σάλο που ξέσπασε η Jane Martinson στον "Guardian".

 

"Ακόμη και οι πιο κυνικοί από εμάς μπορούν να καταλάβουν ότι ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρεται το Facebook μαρτυρά μια προσπάθεια τρομοκράτησης των δημοσιογράφων. Ο Angus Crawford, ο δημοσιογράφος του βρετανικού τηλεοπτικού δικτύου, πιθανότατα τώρα να βρίσκεται στο στόχαστρο ερευνών από τις αρχές, δεν παύει όμως να είναι ένας εργαζόμενος του BBC, ενός Μέσου, από τα λιγοστά πια που δεν εξαρτάται από το Facebook", γράφει η ίδια. 

 

 

 

 

Στο μεταξύ, η Έιδησεογραφική Ένωση του Ηνωμένου Βασιλείου -στο πλαίσιο ευρύτερων ερευνών που δρομολογούνται από το Κοινοβούλιο- έχει ήδη ζητήσει σειρά ερευνών για το Google, το Facebook και για τους διαδικτυακούς διαφημιστές, αναφορικά με τον ρόλο που παίζουν στη διασπορά ψευδών ειδήσεων. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Ένωσης, Ashley Highfield, "το ψηφιακό πλέγμα πρακτικά ευνοεί τους διανομείς και όχι τους δημιουργούς περιεχομένου. Η κυβέρνηση και οι νόμοι δεν μπορούν να αγνοούν για πάντα τον αντίκτυπο της Google και του Facebook και στο τοπίο των ΜΜΕ".  

 

Κατά την άποψη του, στη Βρετανία η διασπορά ψευδών ειδήσεων δεν αποτέλεσε τόσο μεγάλο πρόβλημα, όπως συνέβη στις ΗΠΑ, ακριβώς επειδή, όπως λέει, "εμείς έχουμε ακόμη έναν ισχυρό τομέα ειδήσεων που λειτουργεί σωστά στη χώρα", ωστόσο δεν αποκλείει το ότι το κεφάλαιο "fake news" μπορεί να κερδίσει έδαφος στη Βρετανία. Την ίδια στιγμή, η Επιτροπή Πολιτισμού, ΜΜΕ και Αθλητισμού που συμμετέχει και υποστηρίζει την έρευνα συμφωνεί απόλυτα με τη συγκεκριμένη άποψη: "Τα social media είναι μια τεράστια βιομηχανία που λαμβάνει τη μερίδα του λέοντος σε ό,τι αφορά τη διαφήμιση", εξηγεί ο Damian Collins, επικεφαλής της Επιτροπής, προσθέτοντας μάλιστα ότι αποτελεί πρόκληση για τη δημοκρατία η έρευνα και για ακόμη έναν λόγο. Να αποδειχθεί δηλαδή ο ρόλος που παίζει στα πραγματικά έσοδα των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης η διασπορά ψευδών ειδήσεων... Ας σημειωθεί ότι η έρευνα θα έχει ολοκληρωθεί φέτος την άνοιξη. 

 

Από την πλευρά του, το γερμανικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο Deutsche Welle αυτή την εβδομάδα επιχείρησε να εξετάσει το ζήτημα των ψευδών πληροφοριών, εστιάζοντας σε μία υπόθεση που αφορούσε πρόσφυγες. Το ειδησεογραφικό δίκτυο εξέτασε την περίπτωση "Einzelfall Map" που κάνει χρήση της υπηρεσίας των χαρτών της Google για να... απεικονίσει περιοχές που εμφανίζουν υψηλή εγκληματική δραστηριότητα προσφύγων και λαθρομεταναστών. Μία ομάδα γερμανών δημοσιογράφων, προσπαθώντας να εξακριβώσει τα δεδομένα, διαπίστωσε ότι "το σάιτ διέθετε πληροφορίες αποκλειστικά για αδικήματα που είχαν διαπράξει Άραβες, Τούρκοι και Αλβανοί" και ενώ κάποια εγκλήματα δεν μπορούσαν να σχετιστούν με συγκεκριμένες εθνικότητες σε ένα ποσοστό 70%...

 

"Πήρε τέτοιες διαστάσεις το όλο ζήτημα που κάποια στιγμή σκέφτηκα να 'κατεβάσω' το σάιτ": με αυτά τα λόγια περιέγραψε την κατάσταση ο ιδιοκτήτης του UndergroundNewsReport.com -ενός site κυρίως με gossip ειδησεογραφία και οριακά αστεία posts, το οποίο δημιουργήθηκε από τον James McDaniel, έναν Αμερικανό που ζει στην Κόστα Ρίκα. "Νομίζω ότι κάθε θέμα που πόσταρα -ειδικά τα πιο επιτυχημένα από αυτά- ουσιαστικά έκανε τους υποστηρικτές του Τραμπ να πιστέψουν με ακόμη μεγαλύτερη θέρμη, αυτό που ήθελαν να πιστέψουν: ότι η Χίλαρι είναι μία σατανική σωματέμπορας παιδιών, ότι ο Ομπάμα είναι ισλαμιστής τρομοκράτης", αποκαλύπτει ο McDaniel, μιλώντας στο PolitiFact.

 

 

Ο ίδιος πόσταρε αυτά τα θέματα στα groups υποστηρικτών του Τραμπ στο Facebook, ωστόσο τα πράγματα πήραν άλλη τροπή, όταν η φτιαχτή ιστορία του για την Γούπι Γκόλντμπεργκ, σύμφωνα με την οποία σχολίασε απρεπώς τη χήρα του αξιωματικού ναυτικού που σκοτώθηκε τον Ιανουάριο στην Υεμένη -ο λόγος για την Carryn Owens- έβαλε σε μεγάλες περιπέτειες τον ιδιοκτήτη της ιστοσελίδας. Το θέμα πήρε τέτοια έκταση που ο ίδιος σκέφτηκε ότι ήρθε η ώρα να "κατεβάσει" το σάιτ. Η ιστοσελίδα παραμένει ενεργή, με disclaimers φυσικά, και ο ίδιος έχει δεσμευθεί ότι θα προχωρήσει σε δωρεά μέρους των εσόδων στους Δημοκρατικούς και για τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2020. 

 

 

Από τα παραπάνω προκύπτει το απλό, αυτονόητο, αλλά εξαιρετικά περίπλοκο: ότι η διασταύρωση πληροφοριών απαιτεί κριτική ικανότητα και γνώσεις από την πλευρά των δημοσιογράφων. Σύμφωνα με τον Peter Canby, τον επικεφαλής στην διασταύρωση στοιχείων των ρεπορτάζ του "New Yorker" η μεγαλύτερη δυσκολία σ' αυτή τη δουλειά είναι να ξεχωρίσεις το γεγονός από τις απόψεις, τα συστατικά στοιχεία της είδησης από αυτό που θα γίνει viral. Στο μεταξύ, ένα 44% ανθρώπων ηλικιών από 10 έως 18 χρονών επιμένουν ότι είναι σε θέση να ξεχωρίσουν μία ψεύτικη είδηση από μία αληθινή σύμφωνα με έρευνα του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Common Sense Media. Επίσης, ένα 70% δηλώνει ότι κάποιες φορές ή συχνά μπαίνει στη διαδικασία να ελέγξει την αξιοπιστία ειδήσεων που μοιάζουν... ύποπτες, ενώ ένα 74% των εφήβων λέει ότι το Facebook ειναι το βασικό Μέσο από το οποίο προτιμά να ενημερώνεται με δεύτερο στην κατάταξη το YouTube. 

 

Σύμφωνα με τον Jim Steyer, ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο του "Common Sense Media" καλό θα ήταν να υπάρχει σχετική εκπαίδευση στα σχολεία. 

 

Με στοιχεία από NiemanLab