Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
CHANGING GREECE

Μεσαία τάξη: Xορεύοντας με τους λύκους που δεν είναι μόνο το Μνημόνιο

Πόσο στοιχίζει η αγορά μιας θέσης εργασίας μέσω ενός «καλού» πτυχίου;

Από τον Στάθη Χαϊκάλη

Follow your dreams "Cancelled" by Bansky
Follow your dreams "Cancelled" by Bansky

 

 

Μερικοί θα 'χετε βαρεθεί να ακούτε για το βιβλίο του Γάλλου καθηγητή Thomas Piketty, για το οποίο έχει γίνει μεγάλος θόρυβος στην Αμερική και κάπως λιγότερος στην Ευρώπη. Όσοι δεν έτυχε να ακούσετε γι' αυτό, μπορείτε να δείτε μια εκτενή παρουσίαση του Paul Krugman.


Πρόκειται για την πιο πολυσυζητημένη και εντυπωσιακή ανάλυση των τελευταίων δεκαετιών που υποστηρίζει ότι η ανισότητα των εισοδημάτων βαίνει αυξανόμενη, διαδικασία που, μεταξύ των άλλων, διαβρώνει τη μεσαία τάξη.
Συνοπτική προσγείωση στα δικά μας: τα μνημόνια έχουν συνθλίψει τα μεσαία στρώματα, με άγριο ψαλίδισμα των εισοδημάτων και απηνή φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας. Η πλειονότητα των άλλοτε προνομιούχων γιατρών, δικηγόρων, μηχανικών, μικρών επιχειρηματιών υποφέρει από τη δραστική μείωση της ζήτησης και του διαθέσιμου εισοδήματος. Μπορεί να διαφαίνονται κάποια σημάδια αναζωογόνησης της οικονομικής δραστηριότητας σε πολύ συγκεκριμένους τομείς, αλλά αυτό απέχει πολύ από την αναζωογόνηση των εισοδημάτων και της ψυχολογικής ασφάλειας.


Ένα τμήμα των διεθνών αναλύσεων που μας αφορά υποστηρίζει το εξής: το κόστος της εκπαίδευσης, της περίθαλψης και της ασφάλισης έχει πάρει τόσο πολύ την ανηφόρα, ώστε αποτελεί παράγοντα που στην ουσία μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα των μεσαίων στρωμάτων.


Πόσο κοστίζει ένα πτυχίο; Μια ελληνική οικογένεια που θα στείλει το παιδί της στα Γιάννενα, στη Θράκη ή την Κρήτη πρέπει να υπολογίζει περί τα 40.000 ευρώ. Επειδή σχεδόν κανένας φοιτητής δεν τελειώνει στα 4 χρόνια και επειδή το 50-60% αναζητά μεταπτυχιακές σπουδές, το κόστος αναρριχάται στα 50-60.000 ευρώ. Οι οικογένειες που έχουν ανασφάλεια λόγω του ότι πολλά πτυχία δεν έχουν αντίκρισμα στην αγορά εργασίας, αν έχουν διαθέσιμο εισόδημα, θα φροντίσουν να στείλουν τα παιδιά τους στο εξωτερικό ή θα επιδοτήσουν έναν χρόνο σχεδόν απλήρωτης εργασίας, καθώς οι περισσότερες επιχειρήσεις ζητούν εργαζόμενους με εμπειρία. Με άλλα λόγια, μια κάπως αξιοπρεπής θέση εργασίας για έναν/μία 27χρονο/η «εξαγοράζεται» με ένα ποσό των 60-70.000 ευρώ. Αν η οικογένεια ανήκει στην ελίτ και μπορεί να διαθέσει 80-100.000 ευρώ για σπουδές σε κάποιο φημισμένο πανεπιστήμιο του εξωτερικού, τότε η επένδυση-«εξαγορά» είναι πιο αποδοτική.

 

O Scott Galloway
O Scott Galloway

 

Prada, Apple, Instagram και η κατιούσα της μεσαίας τάξης


Αυτό λέει, ανάμεσα σε πολλά άλλα, ο καθηγητής και επικεφαλής think-tank Scott Galloway σε ένα βίντεο-ποταμό. 

 

(Tα 22' του βίντεο ακούγονται σαν «παραλήρημα». Ο Galloway ξεκινά από το Instagram, που το θεωρεί πολύ πιο δυναμικό από το Facebook και το Twitter, περνάει σε μάρκες πολυτελείας, όπως η Prada, για να καταλήξει στο ότι τα τελευταία χρόνια είναι κερδισμένες οι μεσαίες τάξεις της Κίνας και της Κορέας, αλλά χαμένα τα μεσαία στρώματα της Δύσης. Ενδιαμέσως μιλάει για το πώς έχει μετατραπεί σε ακριβή εξαγορά ένα καλό πτυχίο σε πανεπιστήμιο της Δύσης, ενώ πετάει την ατάκα ότι η Apple τείνει να γίνει μια μάρκα πολυτελείας. Ο Galloway δεν είναι κάποιος όψιμος μαρξιστής, καθώς έχει επιχείρηση που παρέχει συμβουλές στις μάρκες πολυτελείας.)


Η Ελλάδα δεν είναι πλέον νησί αλλά εξαρτάται από τις διεθνείς τάσεις όσο ποτέ – και όχι μόνο γιατί παραμένουμε υπό τη σφιχτή εποπτεία των δανειστών μας. Tα μεσαία στρώματα της χώρας μας παραμένουν στην πρέσα των μνημονίων, ωστόσο νιώθουν και το σφίξιμο της τανάλιας που πιέζει τη μεσαία τάξη της Δύσης. Άλλοι το αποδίδουν στην τεχνολογία που τρώει θέσεις εργασίας, άλλοι στην οικονομική ανάπτυξης της Ασίας (Κίνα, Κορέα, Ινδία κ.λπ.), άλλοι στο ανεξέλεγκτα αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης, της περίθαλψης. Κάπως περισσότεροι ψέγουν το 1% του πληθυσμού που συγκεντρώνει απίστευτο και αυξανόμενο πλούτο, όχι από παραγωγικές δραστηριότητες αλλά από τις χρηματιστηριακές αποδόσεις.


Πρακτικά, υπό πίεση βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος των μεσαίων στρωμάτων, που η εργασία του κινείται γύρω από γνώσεις οι οποίες μπορούν να υποκατασταθούν από μηχανές (γιατροί, μηχανικοί , δικηγόροι κλπ). Τρόπο διαφυγής έχει εκείνο το μέρος των μεσαίων στρωμάτων που έχει δημιουργικά στοιχεία στη δουλειά του και η απόδοσή του εξαρτάται από πρωτοβουλίες που συναρτώνται με ποιοτικές υπηρεσίες. Στην Ελλάδα θα έχουν τον τρόπο τους και στρώματα με δυνατότητα να «διαχειρίζονται» τη σχέση τους με την εφορία ή να «βρίσκουν» στην επιχείρησή τους πολύ «φθηνούς» εργαζόμενους.


Επιχειρηματίες που ανησυχούν


Μια σειρά επιχειρηματίες της Δύσης με επικεφαλής τον πρόεδρο της Unilever και τον Richard Branson της Virgin έχουν δημιουργήσει την B Team που προωθεί την ορθολογική χρήση των κερδών από τις μεγάλες επιχειρήσεις. Είναι αναμενόμενη η ανησυχία τους ως προς το ότι η πρέσα στη μεσαία τάξη μειώνει το διαθέσιμο για κατανάλωση εισόδημα. Η αγορά της Κίνας αυξάνεται με μεγάλο ρυθμό, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα αντικαταστήσει τη χαμένη αγοραστική δύναμη στις ανεπτυγμένες οικονομίες.
O Marc Andreessen, κάποτε παιδί-θαύμα της τεχνολογίας και τα τελευταία χρόνια θυελλώδης venture capitalist υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη της τεχνολογίας και η κυριαρχία της Silicon Valley θα φέρουν ευημερία στα στρώματα με τα χαμηλότερα εισοδήματα, αλλά υπάρχει έντονος αντίλογος σε αυτό που ενισχύει τις αντιδράσεις για τα όρια του τεχνο-φιλελευθερισμού που ξεκινά από τη Silicon Valley. Αμερικανός δημοσιογράφους απαντά στον Adreessen με παραβολές από τη ζωή των αρχαίων Ελλήνων θεών για τα όρια του τεχνο-φιλελευθερισμού, θεωρώντας ότι η τεχνολογία θα λύσει το πρόβλημα της ανισότητας των εισοδημάτων.
Το ρήγμα που προκύπτει από την καθίζηση της μεσαίας τάξης δεν έχει γίνει μόνο αντικείμενο διαμάχης μεταξύ διανοουμένων και ακαδημαϊκών.


H άνοδος των λαϊκιστικών και ξενοφοβικών κομμάτων της Ευρώπης τις τελευταίες εκλογές είναι ένας από τους σπασμούς του παγκόσμιου οργανισμού.


Ο δρόμος για την ανάταξη των μεσαίων στρωμάτων είναι μακρύς, ωστόσο υπάρχουν δύο δεδομένα που είναι μάλλον θετικά. Πρώτον, χώρες όπως η Ελλάδα μπορούν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα σχεδόν αποκλειστικά μέσα από τις διεθνείς εξελίξεις. Η παγκοσμιοποίηση αφήνει ελάχιστα περιθώρια εθνικών λύσεων ή πρόσκαιρων «τακτοποιήσεων». Δεύτερον, οι γενιές των νέων θα ασχοληθούν εκ των πραγμάτων με την πολιτική για να επηρεάσουν τις δυνάμεις που κρίνουν την τύχη τους. Και είναι πιθανόν, μετά τις πρώτες εκρήξεις θυμού, να το πράξουν με πολύ καλύτερο τρόπο απ' ό,τι οι γενιές των γονιών τους που μας έφεραν εδώ.

 

Ο Στάθης Χαϊκάλης γεννήθηκε στη Ζάκυνθο. Πήρε πτυχίο Ηλεκτρολόγου Μηχανικού από το Μετσόβειο. Για 20 χρόνια, μέχρι το 2000, ήταν συντάκτης του 'Βήματος της Κυριακής' και του Οικ. Ταχυδρόμου. ΄Ιδρυσε την Communication Effect, που ασχολείται με στρατηγικές δημόσιες σχέσεις και εκπροσωπεί την Edelman. Το 2008 ίδρυσε την AvantBrand, στο χώρο της Ψηφιακής Επικοινωνίας. Διατηρεί blog, γραφει στο Twitter, δικτυώνεται στο LinkedIn, δεν αμελεί ούτε το Facebook.
4 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
pepe134 pepe134 1.7.2014 | 15:56
H μεσαία τάξη αποτελούσε ανέκαθεν απαραίτητο συστατικό του συστήματος, ζωτικό για τη συντήρησή του. Η ύπαρξή της είναι κίνητρο για τα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα (όσοι είχαν ως αφετηρία τη φτώχεια έβλεπαν τη μεσαία τάξη ως ελπίδα, ως διέξοδο, ότι δεν αποκλείεται να αναρριχηθούν προς τα 'κει) αλλά κυρίως συντηρεί αέναα τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα, καθώς οι άνθρωποι που την απαρτίζουν είναι αυτοί που κυρίως εργάζονται, και μάλιστα πολύ σκληρά, για να διατηρήσουν τον όποιο πλούτο κατέχουν, παγιδευμένοι σε αυτό το φαύλο κύκλο, ο οποίος διατηρεί τους εξωφρενικά πλούσιους ανενόχλητους και αβασάνιστα ολοένα κια πλουσιότερους.
Οι μεσαία τάξη είναι οι σύγχρονοι δούλοι των δυτικών αναπτυγμένων κοινωνιών, ζώντας με την ψευδαίσθηση της ελευθερίας και των δημοκρατικών διαδικασιών.
Δυστυχώς δεν υπάρχει δικαιοσύνη, ούτε εντός αλλά ούτε και εκτός δικαστηρίων, και η πλάνη είναι τόσο ισχυρή που δύσκολα θα ξεφύγουμε.
Το σύστημα είναι σάπιο κι εξυπηρετεί μια μικρή ελίτ, η οποία χρησιμοποιώντας όλα τα υπόλοιπα κοινωνικά στρώματα επιπλέει στον αφρό: οι φτωχότεροι όλων δεν έχουν στον ήλιο μοίρα αλλά ελπίζουν να αναρριχηθούν ή να πλησιάσουν τη μεσαία τάξη, κάνοντας τις ταπεινότερες των εργασιών και η μεσαία τάξη αφενός έχει το φόβο να μην πεσει στη φτώχεια αλλά και την ελπίδα να αναρριχηθεί προς τα πάνω, κάνοντας όλες τις υπόλοιπες εγασίες.
That's all there is, more or less.
Το πρόβλημα είναι, συνειδητοπιώντας το, ότι δεν ξέρεις τι να κάνεις για να το αλλάξεις ή έστω τροποποιήσεις, διορθώσεις, γιατί στο μεταξύ πρέπει να δουλέψεις για ζήσεις...
Αδιέξοδο.
avatar max.demian 2.7.2014 | 11:51
>> H μεσαία τάξη αποτελούσε ανέκαθεν απαραίτητο συστατικό του συστήματος

Απλώς για το ιστορικά "σωστό" του πράγματος, η μεσαία τάξη σίγουρα δεν ήταν ανέκαθεν συστατικό (πόσο μάλλον απαραίτητο). Είναι μία σχετικά νέα τάξη που δημιουργήθηκε στην ουσία μετά τη βιομηχανική επανάσταση όταν και μια μερίδα του πλυθησμού "απελευθερώθηκε" από το "καλλιεργώ το χωραφάκι μου για να επιβιώσω".

Είναι επίσης κατά μεγάλο βαθμό υπεύθυνη για τα περισσότερα καλά που έχουμε σήμερα (δημοκρατικοί θεσμοί, εργασιακά δικαιώματα, δικαιώματα γυναικών κ.α.. Θυμίζω ότι ακόμα και ο σοσιαλ/κομμουνισμός ως "αναζήτηση" αστών ξεκίνησε ).

Τα παραπάνω είναι προφανώς μια πάρα πολύ απλουστευτική/συμπυκνωμένη παρουσίαση. Και δεν αναιρούν όσα έγραψε ο pepe134.
DimitrisT DimitrisT 1.7.2014 | 19:54
Η ΜΕΣΑΙΑ ΤΑΞΗ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΚΟΜΑ!
Οι άνθρωποι κι αν έχουν φτωχοποιηθεί έχουν νοοτροπία μεσαίας τάξης. Πρόκειται για τους ίδιους ανθρώπους, οι οποίοι έστω και σε διαφορετικές συνθήκες είναι οι ίδιοι, δεν έχουν αντικατασταθεί ακόμα από άλλους! Θα γίνει αυτό με την εναλλαγή των γενναιών και με τη συνειδητή εξώθησή τους στη μετανάστευση. Το σύστημα απλά αλλάζει το Λαό!!! Διώχνει όσους θεωρεί ότι δεν του κάνουν για υποζύγια. Είναι και νοικοκυραίοι και αυτό το εκμεταλλεύεται το τέρας της διοίκησης, σου λέει τί θα κάνουν, στο βουνό θα ανέβουν; Η μόνη μας ελπίδα είναι το μεγάλο ΝΑΙ στην ομοσπονδοποίηση της ΕΕ. Θέλω Ευρωπαϊκή Διοίκηση, Αστυνομία, Στρατό και Δικαιοσύνη. Δεν είναι πολύ καλύτερη. Αλλά σαφώς δε θα είναι χειρότερη. Μην ακούσω για εθνικιστικές και πατριωτικές χάντρες για ιθαγενείς. Η μεσαία τάξη δεν έχει ΤΙΠΟΤΑ ΝΑ ΧΑΣΕΙ! Το μέλλον θα είναι πιο δύσκολο, ούτως ή άλλως και εδώ μας πιάνουν κορόιδα. Αντί να πάμε συνειδητά στο πιο δύσκολο, πάμε δήθεν αντιστεκόμενοι στο ΧΕΙΡΙΣΤΟ! Μοναδική ευκαιρία για τη μεσαία τάξη, τον κορμό, να αλλάξει κεφαλή!
Δ. ΜΟΥΤΣΗΣ ΟΙ ΓΚΟΜΕΝΕΣ (Η μεσαία τάξη...):

https://www.youtube.com/watch?v=XBqL40WPOSA
Προηγούμενα 1 Επόμενα
 

ΕΙΔΗΣΕΙΣ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ/ΠΡΟΣΦΑΤΑ