Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
Σαν Σήμερα

Σαν σήμερα, το 1801, τα γλυπτά του Παρθενώνα μεταφέρονται στο μπρίκι Mentor του Λόρδου 'Ελγιν.

Εννέα μήνες αργότερα, το πλόιο ναυαγεί κοντά στα Κύθηρα με 17 κιβώτια γεμάτα με μάρμαρα του Παρθενώνα.

Υποβρύχιες έρευνες στην περιοχή του ναυαγίου του Mentor διενεργήθηκαν το 2011 και το 2012 από τη μη-κερδοσκοπική οργάνωση Kytherian Research Group σε συνεργασία με την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (βλ. το σάιτ Mentor Shipwreck). Μεγάλο μέρος του ξύλινου σκελετού του κύτους του πλοίου αποκαλύφτηκε τότε. Φωτ. John Fardoulis.

 

Μερικά από τα "Ελγίνεια μάρμαρα" φωτογραφημένα (με τέχνη) από το Βρετανικό Μουσείο.

 

 (...)  Και, τεμπέλικα, τ’ αρχαία σαν χαζοί θα σχολιάζουν,
ενώ οι γεροντοκόρες από πόθο θα στενάζουν
και θα κατατρώγουν όλες ψηλαφώντας με τα μάτια
των υπέροχων γιγάντων τα μαρμάρινα κομμάτια,
και θλιμμένες θα φωνάζουν, όταν δουν τους ανδριάντες:
“Ω, οι Έλληνες οι αρχαίοι ήτανε στ’ αλήθεια άντρες!”
Και συγκρίνοντάς τους τώρα με εκείνους τους γενναίους,
θα ζηλέψουν τη Λαΐδα για τους φίλους Αθηναίους.
Πότε σύγχρονη γυναίκα θα ’χει τέτοιον εραστή;
Άχ, αλίμονο, ο σερ Χάρρυ δεν του μοιάζει του Ηρακλή…
Και στο τέλος, μες στο τόσο το ανώνυμο το πλήθος,
θα βρεθεί κάποιος διαβάτης που θα έχει λίγο ήθος·
λυπημένος, βλέποντάς τα, άφωνος θ’ αγανακτήσει,
θα θαυμάσει τα κλεμμένα, μα τον κλέφτη θα μισήσει.
Ώ, καταραμένη να ’ναι η ζωή του και ο τάφος
και οργή να συνοδεύει το ιερόσυλό του πάθος.
Τ’ όνομά του η Ιστορία δίπλα σ’ εκεινού θα γράψει
του τρελού, που της Εφέσου το ναό ’χε κατακάψει.
Κι η κατάρα μου πιο πέρα απ’ τον τάφο να τον πάει
και το μίσος αιωνίως και τους δυο να κυνηγάει.
Ο Ηρόστρατος και ο Έλγιν, και οι δυο ατιμασμένοι,
μα ο δεύτερος πιο μαύρος απ’ τον πρώτο θ’ απομένει.(Λόρδος Βύρων, Η Κατάρα της Αθηνάς, μετάφραση του καθ. Πάνου Καραγιώργου).

 

Φωτ. Βρετανικό Μουσείο.

 

Φωτ. John Fardoulis. Kytherian Research Group.

 

Φωτ. John Fardoulis. Kytherian Research Group.

 

Φωτ. John Fardoulis. Kytherian Research Group.

 

Πιστόλι του 18ου αι., που βρέθηκε λιωμένο και κολλημένο με σπασμένα μπουκάλια και πετρώματα, ανακτήθηκε από το ναυάγιο το 2011. Φωτ. John Fardoulis. Kytherian Research Group.

 

'Ενα ακόμη πιστόλι έφερε στο φως η έρευνα του 2012. Φωτ. Scott Leimroth. Kytherian Research Group.

 

Φωτ. John Fardoulis. Kytherian Research Group.

 

Προσωπικά αντικείμενα επιβατών του πλοίου. Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (2012). Kytherian Research Group.

 

Όργανα ναυσιπλοΐας. Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (2012). Kytherian Research Group.

 

Νομίσματα και προσωπικά αντικείμενα επιβατών και πληρώματος του πλοίου. Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (2012). Kytherian Research Group.

 

Η θέση του ναυαγίου στα νοτιοανατολικά Κύθηρα κοντά στον Αυλαίμονα σε χάρτες της Google και του Βρετανικού Ναυαρχείου.

 

Η ομάδα του Kytherian Research Group. Δίπλα, οι Συμιακοί σφουγγαράδες που ανέσυραν τα αρχαιολογικά ευρήματα του ναυαγίου των Αντικυθήρων έναν αίωνα μετά απ' αυτό του Mentor. Σφουγγαράδες είχαν επιστρατευτεί κι από τον Λόρδο 'Ελγιν για να ανασυρθούν τα πολύτιμα κιβωτιά του, αλλά χρειάστηκαν τρία χρόνια για να ολοκληρωθεί η επιχείρηση.

 

Οι Συμιακοί σφουγγαράδες στο σημείο του αρχαίου ναυαγίου, στα Αντικύθηρα. Φωτογραφία από την έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Το ναυάγιο των Αντικυθήρων. Το πλοίο - Οι θησαυροί - Ο μηχανισμός.

 

Ο Λόρδος 'Ελγιν.

 

Mary Bruce, Countess of Elgin (Mary Hamilton Nisbet), σύζυγος του Λόρδου 'Ελγιν. 'Ηταν μαζί του το 1802 στην Αθήνα και στις άλλες "αρχαιολογικές περιηγήσεις". Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών είχε χαρίσει στους γονείς της ένα κομμάτι του Παρθενώνα, το λεγόμενο "θρόνο Nisbet".

 

William Richard Hamilton, πρώτος γραμματέας του Λόρδου 'Ελγιν, και μέλος της "αρχαιολογικής" αποστολής του. Προσωπογραφίες του Charles Baugniet (αριστ.) και του Richard James Lane (από μία λιθογραφία του Henry Wyndham Phillips), 1851. National Portrait Gallery.

 

The Society of Dilettanti. Ανεπίσημη επιστημονική εταιρεία των άγγλων ευγενών και διανοουμένων αφιερωμένη στη μελέτη της ελληνικής και της ρωμαϊκής αρχαιότητας. Ο Λόρδος 'Ελγιν δεν προσχώρησε ποτέ σ' αυτήν, επειδή τα μέλη της εταιρείας είχαν αποφανθεί ότι τα γλυπτά "του" δεν ήταν του Φειδία και ανήκαν στην εποχή του αυτοκράτορα Αδριανού.

 

Η βορειοδυτική πλευρά του Παρθενώνα, σχέδιο του ιταλού ζωγράφου Giovanni Battista Lusieri (Μουσείο Μπενάκη). Ο Lusieri δεν ήταν μόνο ένας ικανός ζωγράφος, αλλά κι ένας πολύ αποτελεσματικός εντολοδόχος του λόρδου 'Ελγιν. Προσελήφθη αρχικά για να καταγράψει τις αρχαιοτότητες, αλλά ανέλαβε σύντομα πολύ ευρύτερα καθήκοντα, επιβλέποντας μέχρι και την αποστολή των γλυπτών του Παρθενώνα. Τα σχεδιά του που θα μεταφέρονταν με το Mentor καταστράφηκαν όλα.

 

Σχέδια του Giovanni Battista Lusieri  (εκτός από την όψη του ναού του Σουνίου που αποδίδεται σε ένα άλλο μέλος της αποστολής 'Ελγιν, τον ιταλό αρχιτέκτονα Sebastiano Ittar).

 

Η νοτιοανατολική γωνία του Παρθενώνα, σχέδιο του Giovanni Battista Lusieri (1803). National Gallery of Scotland.
 

Το περίφημο "φιρμάνι" στην ιταλική μετάφραση του αδεσιμώτατου Philip Hunt, συνεργάτη (και αυτός!) του Λόρδου Έλγιν (παρουσιάζεται στο σάιτ του Τhe British Museum). Στην Εξεταστική Επιτροπή των Κοινοτήταν που διερεύνησε το 1816 τις διαδικασίες με τις οποίες είχαν αποκτηθεί τα "Ελγίνεια", δεν προσκομίστηκε ποτέ από τον Λόρδο 'Ελγιν το πρωτότυπο έγγραφο, με τη δικαιολογία πως είχε χαθεί, αλλά ούτε και η ιταλική μεταφρασή του. Σύμφωνα με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης  Βασίλη Δημητριάδη, το έγγραφο που είχε στα χέρια του ο 'Ελγιν, όταν αφαίρεσε τα Μάρμαρα, δεν ήταν παρά μια απλή συστατική επιστολή του καϊμακάμη (αναπληρωτή του Μεγάλου Βεζίρη) προς τον βοεβόδα (διοικητή των Αθηνών) και όχι φιρμάνι του σουλτάνου.

 

Επιστολή του αδεσιμώτατου Philip Hunt προς τον Λόρδο Έλγιν, όπου του περιγράφει τη διαδικασία αφαίρεσης των γλυπτών. Τhe British Museum.

 

Η επιστολή του Λόρδου Έλγιν που ενημερώνει τον βρετανό υποπρόξενο στα Κύθηρα, ότι χάθηκαν "κάποιες πέτρες χωρίς αξία" στο ναυάγιο του πλοίου του :"she had on board a quantity of boxes with stones, of no value of themselves: but of great consequence for me to secure...." Βλ το σάιτ της ταινίας του Christopher Miles Lord Elgin and Some Stones of No Value (1985). Δεξιά, η Καρυάτιδα του Βρετανικού Μουσείου.

 

Τα πρακτικά της Εξεταστικής Επιτροπής των Κοινοτήτων σχετικά με τα "Ελγίνεια". Βλ. Tom Minogue - Elgin Cheated at Marbles.

 

Πρακτικά της Εξεταστικής Επιτροπής των Κοινοτήτων. Βλ. Tom Minogue - Elgin Cheated at Marbles.

 

Ο γιος στα βήματα του πατέρα του ! Ο James Bruce, 8th Earl of Elgin, γιος του Τhomas Bruce 7th Earl of Elgin (του γνωστού μας Λόρδου 'Ελγιν) από το δευτερό του γάμο, διέταξε το 1860 την καταστροφή, την πυρπόληση και τη λεηλασία των θερινών ανακτόρων του αυτοκράτορα της Κίνας (βλ. ποστ Σαν σήμερα 6-10-2012).

 

Lord Elgin and Some Stones of No Value (1985),  μια τηλεοπτική ταινία του άγγλου σκηνοθέτη Christopher Miles (παραγωγή του Channel 4).

 

Lord Elgin and Some Stones of No Value.

 

Boy on a Dolphin (1957), αμερικάνικη ταινία του Jean Negulesco. Η Φαίδρα (Σοφία Λόρεν), μία φτωχή κοπέλα που βουτάει για σφουγγάρια στην ...'Υδρα, ανακαλύπτει στο βυθό της θάλασσας ένα άγαλμα μ' ένα αγόρι πάνω σε ένα δελφίνι. Στην προσπαθειά της να το πουλήσει, έρχεται αντιμέτωπη με έναν έντιμο αρχαιολόγο κι έναν πλούσιο κι αδίστακτο συλλέκτη.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ο Σπύρος Στάβερης είναι φωτογράφος. Υπεύθυνος φωτογραφίας της LIFO από το πρώτο τεύχος της. Στο LIFO.gr διατηρεί την προσωπική στήλη A/Λ/Μ/Α/Ν/Α/Κ.
7 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar
Ανώνυμος/η 26.12.2012 | 01:26
Στην ψυχρή του Μουσείου αίθουσα
την κλεμμένη, ωραία, κοιτώ
μοναχή Καρυάτιδα.
Το σκοτεινό γλυκύ της βλέμμα
επίμονα εστραμμένο έχει
στο σφριγηλό του Διονύσου σώμα
(σε στάση ηδυπαθείας σμιλευμένο)
που δυό βήματα μόνον απέχει.
Το βλέμμα το δικό του έχει πέσει
στη δυνατή της κόρης μέση.
Πολυετές ειδύλλιον υποπτεύομαι|
τους δυό αυτούς να 'χει ενώσει.
Κι έτσι, όταν το βράδυ η αίθουσα αδειάζει
απ' τους πολλούς, τους θορυβώδεις επισκέπτες,
τον Διόνυσο φαντάζομαι
προσεκτικά απ' τη θέση του να εγείρεται
των διπλανών γλυπτών και αγαλμάτων
την υποψία μην κινήσει,
κι όλος παλμό να σύρεται
τη συστολή της Καρυάτιδας
με οίνον και με χάδια να λυγίσει.

Δεν αποκλείεται όμως έξω να 'χω πέσει.
Μιαν άλλη σχέση ίσως να τους δένει
πιο δυνατή, πιο πονεμένη:
Τις χειμωνιάτικες βραδιές
και τις εξαίσιες του Αυγούστου νύχτες
τους βλέπω,
απ' τα ψηλά να κατεβαίνουν βάθρα τους,
της μέρας αποβάλλοντας το τυπικό τους ύφος,
με νοσταλγίας στεναγμούς και δάκρυα
τους Παρθενώνες και τα Ερεχθεία που στερήθηκαν
στη μνήμη τους με πάθος ν' ανεγείρουν.

Κική Δημουλά, «Βρετανικό μουσείο (Ελγίνου μάρμαρα)»
avatar Nikolaos Chatziandreou 26.12.2012 | 21:20
Συγχαρητήρια για το υπέροχο άρθρο σας, για τις σημαντικές πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό.

Νικόλαος Χατζηανδρέου
www.AcropolisoAthens.gr
someone someone 27.12.2012 | 10:14
που μπορουμε να βρουμε την ταινία;
εχω φαει τον κοσμο
avatar ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 27.12.2012 | 17:44
Δυστυχώς, ούτε εγώ μπόρεσα να βρώ έστω κι ένα απόσπασμα από τις δύο ταινίες που ανέφερα.
ein Steppenwolf ein Steppenwolf 26.12.2013 | 16:37
http://viooz.co/movies/9425-boy-on-a-dolphin-1957.html
Vice Vice 27.12.2013 | 13:21
Δεν κατάλαβα ρε παιδιά. Το μπρίκι του Έλγιν βυθίστηκε με τα μάρμαρα του Παρθενώνα και εκείνα ποτέ δεν ανασύρθηκαν από τη θάλασσα; Δηλαδή βρίσκονται κάπου εκεί έξω, στη θάλασσα; (Επίσης τι σχέση έχει το ναυάγιο των Αντικυθήρων με το θέμα;)
avatar ALEXISDIVER 8.4.2014 | 23:34
Για την ταινία του Christopher Miles τα μάρμαρα του Παρθενώνα γράψετε ΠΕΤΡΕΣ ΑΝΕΥ ΑΞΙΑΣ στο YOUTUBE η GOOGLE
Προηγούμενα 1 Επόμενα
 

ΕΙΔΗΣΕΙΣ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

VIDEOS/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ/ΠΡΟΣΦΑΤΑ