Η απώλεια των διακριτών στιγμών
Κάποτε οι πόλεμοι κηρύσσονταν και οι πτωχεύσεις ανακοινώνονταν. Σήμερα «αναδύονται» απαρατήρητα, πίσω από την πλάτη μας, μέσα σε ένα συνονθύλευμα παραπλανητικών νεολογισμών, ακρωνυμίων, τεχνολογιών.
- Δεκέμβρης 1893: «Δυστυχώς, επτωχεύσαμεν», Χαρίλαος Τρικούπης
- Μάιος 1932: «Τελικώς, επτωχεύσαμεν», Ελευθέριος Βενιζέλος
- Σεπτέμβρης 1939: «Σήμερα το πρωί, ο πρέσβης μας στο Βερολίνο παρέδωσε στη γερμανική κυβέρνηση τελεσίγραφο. Πρέπει να σας πω ότι καμία απάντηση δεν λάβαμε και, συνεπώς, η χώρα βρίσκεται σε πόλεμο με τη Γερμανία». Νέβιλ Τσάμπερλεν
- Οκτώβρης 1940: «Έχω εντολή, κ. πρωθυπουργέ, να σας παραδώσω μια απαίτηση της κυβερνήσεώς μου». Εμμανουέλε Γκράτσι, πρέσβης της Ιταλίας στην Αθήνα, προς τον Ιωάννη Μεταξά
- Αύγουστος 1971: «Διέταξα τον υπουργό οικονομικών Τζον Κόναλι να αναστείλει τη μετατρεψιμότητα του αμερικανικού δολαρίου». Πρόεδρος Νίξον, ανακοινώνοντας την κατάρρευση του μεταπολεμικής παγκόσμιας νομισματικής ένωσης (το λεγόμενο Bretton Woods).
Πέντε παραδείγματα διακριτών στιγμών που λειτουργούν ως φάροι στο αρχιπέλαγος της σύγχρονης ιστορίας. Στιγμές που ηγέτες στάθηκαν μπροστά στην κοινή γνώμη και εναγώνια ανακοίνωσαν πως η μέρα εκείνη έκλεισε απότομα ένα κεφάλαιο, εισήγαγε μια ασυνέχεια στον ιστορικό ρου, άλλαξε τα δεδομένα ανεπιστρεπτί.
Αυτές οι διακριτές στιγμές έχουν εκλείψει. Όχι, δυστυχώς, όπως ελπίζαμε. Το όνειρο μετά το 1945 ήταν ότι οι πόλεμοι θα τελείωναν. Η ευχή μετά το 1896, το 1932, το 1971 ήταν ότι οι οικονομικές καταρρεύσεις απλώς δεν θα επαναλαμβάνονταν. Για να το πω απλά, ελπίζαμε πως οι διακριτές στιγμές θα «εξαφανίζονταν» ελλείψει κακών μαντάτων. Πού τέτοια τύχη! Ούτε οι πόλεμοι σταμάτησαν ούτε οι οικονομικοί θεσμοί ανέπτυξαν αντιστάσεις στον ιό του... Κραχ. Αυτό που συνέβη είναι ότι, απλά, οι ηγέτες μας σταμάτησαν να προβαίνουν στην ανακοίνωσή τους, στερώντας μας τη «διακριτή στιγμή» που μπορεί ν’ αποτελέσει την αρχή της συλλογικής συνειδητοποίησης, της αυτο-γνωσίας.
Η τελευταία φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες κήρυξαν πόλεμο επισήμως ήταν το 1941, μετά την ιαπωνική επιδρομή στο Περλ Χάρμπορ. Οι πόλεμοι της Κορέας, του Βιετνάμ, του Κόλπου, της Γιουγκοσλαβίας, του Ιράκ, του Αφγανιστάν κ.λπ. θα μείνουν στην ιστορία ως ακήρυχτοι. Μάλιστα, με τις τεχνολογικές «καινοτομίες», η έναρξη πολεμικών επιχειρήσεων γίνεται ακόμα πιο δυσδιάκριτη: Όταν χιλιάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία πιλοτάρουν πολίτες (μη στρατιωτικοί πολιτικοί υπάλληλοι της CIA) από ένα γραφείο στη Νεβάδα, εξαπολύουν αμέτρητες επιδρομές επί του εδάφους του Πακιστάν, προκύπτει ένας πόλεμος όχι μόνο ακήρυκτος αλλά και τόσο νεφελώδης, που ο μέσος Αμερικανός πολίτης δεν τον αναγνωρίζει καν ως πόλεμο. Κι ένας πόλεμος που παραμένει άγνωστος γίνεται εύκολα μόνιμος, αποκτά αντισώματα στην κριτική.
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει με τις οικονομικές καταρρεύσεις. Συγκρίνετε τη δραματική στιγμή της ανακοίνωσης από τον Πρόεδρο Νίξον του θανάτου του συστήματος του Bretton Woods με τη μη-ανακοίνωση της πτώχευσης του ελληνικού Δημοσίου (ή -το ίδιο είναι- τη θριαμβευτική ανακοίνωση της μη-πτώχευσης, η οποία, βέβαια, συνέπεσε με την... πτώχευση). Ή με τη μη-ανακοίνωση της μετατροπής όλων των τραπεζών της ευρωζώνης σε, ουσιαστικά, κρατικοδίαιτα μορφώματα. Εκεί που ένα «δυστυχώς (ή τελικώς) επτωχεύσαμεν», ένα «Bretton Woods τέλος», αφαιρούσαν από τον κάθε πολίτη τη δικαιολογία να κάνει ότι δεν κατάλαβε τι συνέβη, οι σημαδιακές εξελίξεις σήμερα αμπαλάρονται σε ένα περιτύλιγμα ευφημισμών και ακρωνυμίων (PSI, LTRO κ.λπ.), με στόχο να αποφευχθεί η «διακριτή ανακοίνωση», να καλλιεργηθεί η φαντασίωση του «business as usual».
Η απώλεια των διακριτών στιγμών, είτε αφορούν πολέμους είτε πτωχεύσεις, αντανακλά την υποτίμηση των πολιτικών αγαθών. Κάποτε, όχι τόσο παλιά, ο ηγέτης είχε εξουσίες. Ο Νίξον διέθετε περισσότερους βαθμούς ελευθερίας απ’ ό,τι ο Κλίντον, αλλά και λιγότερους απ’ ό,τι ο Ρούσβελτ. O Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε πρόσβαση σε περισσότερους μοχλούς οικονομικής πολιτικής στη διάρκεια της πρώτης του οκταετίας απ’ ό,τι στη δεύτερη. Μέρα με τη μέρα το κέντρο βάρους της οικονομικής εξουσίας μετατοπίστηκε, ιδίως μετά το 1980, προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Παράλληλα, ιδιωτικοποιήθηκε και η στρατιωτική ισχύς, μεταφερόμενη από τους συμβατικούς στρατούς σε μικρές ομάδες κρούσης εκτός της παραδοσιακής δομής των ενόπλων δυνάμεων μιας χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό τα πολιτικά αγαθά έχουν ευτελισθεί. Οι ηγέτες δεν ηγούνται και, συνεπώς, δεν αποφασίζουν το timing διακριτών στιγμών. Πώς να νιώσουν την ανάγκη να προβούν σε μια βαρύγδουπη ανακοίνωση; Πού να βρουν την αυτοπεποίθηση; Έτσι, αντί για ανακοινώσεις ολκής από πολιτικούς με την πυγμή ν’ απευθυνθούν στον λαό ξεστομίζοντας πικρές αλήθειες, οι ανακοινώσεις τους θυμίζουν δελτία Τύπου πολυεθνικών επιχειρήσεων που στόχο έχουν να κρύψουν (σε έναν γλωσσικό μανδύα μαρκετίστικης έμπνευσης κι αισθητικής), αντί ν’ αποκαλύψουν, τα κομβικά σημεία που προσπερνάμε και τα οποία χάνονται στον καθρέφτη μας, χωρίς καν να τα βλέπουμε.
Οι διακριτές στιγμές ανάγκαζαν ολόκληρα έθνη να διαρρήξουν τη σχέση τους με την καθημερινότητα, να κάνουν μια σύντομη άλλα περιεκτική παύση, στη διάρκεια της οποίας να διανοηθούν ένα σήμερα ριζικά διαφορετικό από το χθες κι ένα αύριο διάσπαρτο με πρωτόγνωρα ερωτηματικά. Η απώλεια των διακριτών στιγμών, ελέω ανασφαλών ιθυνόντων που φοβούνται τη σκιά τους, αφαιρεί από τις κοινωνίες μας ακόμα και την ελπίδα της συνειδητοποίησης και της αυτο-γνωσίας. Ίσως ήρθε η στιγμή ν’ απαιτήσουμε το συλλογικό δικαίωμα σε τέτοιες στιγμές.
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
Μια πραγματικά ριζοσπαστική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση
Το Πάσχα ενός δύσπιστου
Το υπερεθνικό «κράτος» και οι υποχρεώσεις του
«Παρουσία»
Ασυγκράτητη οικονομική ιδεολογία
(6)
(15)
(22)
(13)
(4)
(3)
(3)
(11)
Κρίμα , εκείνο το οδοιπορικό στην Αυστραλία , με την Αρλετα και το… κάποτε θυμάμαι με αγαπούσες… ,ήταν τόσο ωραίο!!!!! Αλήθεια, γιατί δεν ασχολείστε με την λογοτεχνία, μήπως είναι η πραγματική σας έφεση.
ΚΑΛΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ.
(13)
(33)
Τωρα που δεν εχουν αρκετη εξουσια και φοβουνται οτι οι δυναμεις τους ειναι ευαλωτες δεν εχουν τον λογο να παρουν το ρισκο τετιου βελινεκους ακομα και αν εχουν τον κοσμο με το μερος τους γιατι ξερουν οτι λιγο κακη δημοσιοτητα, ενα παιχνιδακι απο τις αγορες, μια μικροεπιθεσουλα απο μυστικες υπηρεσιες και εχουν πεσει μεσα σε ενα μηνα...Οι δυτικοι λαοι δεν ψηφιζουν βαση του ιδεολογικου του παθους και την πιστη τους σε πολιτικα ιδεωδη πια αλλα βαση ικανοποιησης αναγκων -καταναλωτικως θα λεγαμε- τους ως πολιτες. Ακομα και αν δεν μιλαμε για το φαινομενο της ελληνικης ρουσφετολογιας παλι στον ευρυτερο πολιτικο χωρο μιλαμε για εξυπηρετηση πολιτων με τον ιδιο τροπο που θα πηγαινανε σε ενα φαστφουνταδικο και θα επρεπε να ειχε κατι για ολους, για τα γουστα ολων για να διατηρηθει ως επιχειρηση.
Και αυτη ειναι η διαφορα των κομματων του παρελθοντος που προερχονταν απο κινηματα με ενεργους πολιτες απο τα συγχρονα κομματα και τους συγχρονους ηγετες..
(14)
(11)
Και δεν ξερω αν ειναι θεμα διακριτων στιγμων η απλα τα πραγματα ειναι πολυ πιο διαφανη, σε πολυ περισσοτερους. Πριν 100 χρονια λιγοι ειχαν προσβαση σε καποιες πληροφοριες. Σημερα αυτο εχει αλλαξει.
Και μια τελευταια παρατηρηση. Προς τι τα Δεκεμβρης και Σεπτεμβρης? Δεκεμβριος δεν λεγεται?
(12)
(27)
(6)
(6)
Και μιας και ειστε εκει, ανοιξτε και κανενα αλλο βιβλιο. Κακο δεν κανει.
(13)
(7)
(8)
(2)
(4)
(1)
...για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεώτεροι!
Υ.Γ.: Ανήκω στους δεύτερους!
(13)
(16)
Αν και συμφωνώ εν μέρει με το επιχείρημά σας περί «διακριτών στιγμών», εντούτοις διαφωνώ ότι έχουμε ηγέτες που δεν ηγούνται και δεν καθορίζουν το timing διακριτών στιγμών.
Μπορεί να μην διαθέτει (ίσως) η σημερινή πολιτική σκηνή «μεγάλους» ή χαρισματικούς ηγέτες οι οποίοι θα ξεχωρίσουν με την πολιτική αποφασιστικότητα και τον δυναμισμό τους, αλλά αυτό δεν το αντιλαμβάνομαι ως «μη ηγεσία». Επίσης, η αποτελεσματικότητα των πολιτικών ηγετών μπορεί να μη συνοδεύεται από διακριτές στιγμές. Η Θάτσερ και ο Ρήγκαν διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη (ανά)διαμόρφωση του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, χωρίς αυτό να συνοδευτεί από κάποια πομπώδη δήλωση που να θυμόμαστε σήμερα ως διακριτή στιγμή (όπως πχ οι ανακοινώσεις χρεοκοπίας ή η κήρυξη ενός πολέμου που αναφέρετε).
Δεν ξέρω αν οι πολιτικές ελευθερίες ή εξουσίες ήταν κατά το παρελθόν περισσότερες από ότι σήμερα για έναν ηγέτη. Προσωπικά δεν το πιστεύω. Δεν ξέρω επίσης αν είναι θέμα αυτοπεποίθησης ή ακόμα και ειλικρίνειας το αν μπορούν να προβούν οι πολιτικοί σήμερα σε βαρύγδουπες δηλώσεις που περιγράφετε. Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει το «διακριτό γεγονός» που θα δικαιολογούσε ή θα ανάγκαζε σε κάτι τέτοιο. Δεν έχουμε χρεοκοπήσει υπό τη στενή έννοια, ούτε το κράτος είναι στα πρόθυρα κάποιας στρατιωτικής σύρραξης.
Μπορεί επί της ουσίας να μην μπορούμε να βγούμε στις αγορές – όμως δανειζόμαστε. Μπορεί να καθυστερούμε πληρωμές, επιστροφές ΦΠΑ ή φόρων αλλά η όλη κατάσταση απέχει από μία χρεοκοπία τύπου Τρικούπη. Μπορεί ο όρος χρεοκοπία να είναι ρεαλιστικός για να περιγράψει την κατάσταση της ελληνική οικονομίας, όμως η σημερινή κατάσταση δεν θυμίζει συνθήκες απόλυτης διάλυσης που θα δικαιολογούσαν βαρύγδουπες δηλώσεις.
Κι όμως, διακριτές στιγμές υπάρχουν κι ας μην συνοδεύονται από βαρύγδουπες δηλώσεις. Η είσοδος της χώρας ας πούμε στο ΔΝΤ είναι μία διακριτή στιγμή. Τα βήματα και οι αποφάσεις της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κρίσης (πχ Μηχανισμός Σταθερότητας) είναι διακριτές στιγμές. Μπορεί να μην έχουν το grande finale ενός πολέμου ή μίας χρεοκοπίας αλλά δεν παύουν να είναι ιστορικές στιγμές.
Πιστεύω ότι η αυτογνωσία και η συνειδητοποίηση είναι εξίσου (αν όχι περισσότερο) ατομική υπόθεση όσο και συλλογική. Ειδικότερα σήμερα, με τη διάχυση της πληροφορίας, έχουμε τη δυνατότητα αλλά και την υποχρέωση στην ατομική συνειδητοποίηση περισσότερο από παλιά.
(34)
(11)
Δηλαδή, για εσάς, η είσοδος στο μηχανισμό στήριξης, στον οποίον δε θα εισερχόμασταν αλλά μπήκαμε τελικά, και η είσοδος στο καθεστώς υπό ΔΝΤ, στο οποίο δε θα προσφεύγαμε ποτε αλλά τελικά προσφύγαμε, ήταν για εσάς διακριτές στιγμές;
Κατά την άποψή σας P.E., υπήρξε πιστωτικό γεγονός κατά το "κούρεμα" που υπέστη το ελληνικό χρέος ή όχι; Είναι ένα διακριτό σημείο για εσάς;
Τι από τα παραπάνω ανακοινώθηκε σε σωστό χρόνο, από το σωστό άτομο (π.χ. τον Πρωθυπουργό της χώρας και όχι την "άλλη πλευρά") και με σαφή τρόπο;
Και αυτή η προσπάθεια που υποτίθεται ότι κάνουμε στη χώρα μας τα τελευταία δύο χρόνια, πότε ακριβώς ανακοινώθηκε στο λαό που ψήφισε την προηγούμενη κυβέρνηση (ή την παρούσα, οποία η διαφορά), από ποια ημερομηνία ξεκίνησε και με ποιον σαφή στόχο;
(13)
(15)
Το αν δεν ήταν να προσέρθουμε στο ΔΝΤ και τελικά μπήκαμε δεν αφαιρεί κάτι από τη «διακριτή στιγμή» της εισόδου. Αν δηλαδή λέγαμε ότι θα αποφύγουμε ένα πόλεμο αλλά τελικώς εμπλακήκαμε, αφαιρεί σε κάτι τη «διακριτότητα» του πολεμικού γεγονότος;
Ο ISDA αποφάνθηκε ότι υπήρξε πιστωτικό γεγονός. Νομίζω η γνώμη μου περισσεύει. Προφανώς είναι ένα διακριτό σημείο για την ιστορία της ελληνικής οικονομίας. Δεν νομίζω ότι είναι θέμα γνώμης μου.
Πολλά πράγματα δεν έχουν ειπωθεί ίσως με το σωστό τρόπο ή στο σωστό timing ή και κάποιες φορές από τους αρμόδιους φορείς που θα περιμέναμε, αλλά δεν αλλάζει αυτό σε κάτι τη σημαντικότητα και τη «διακριτότητα» των στιγμών.
Αναφορικά με την τελευταία σας άποψη, δεν κατανοώ το επιχείρημα του «πότε ο λαός ψήφισε για την τάδε πολιτική ή το τάδε μέτρο». Οι συνθήκες σε μία χώρα αλλάζουν στην πορεία του χρόνου. Όταν συμβαίνουν λιγότερο ή περισσότερο σημαντικές αλλαγές, δεν προσφύγει μία σύγχρονη δημοκρατία σε άμεσες εκλογές. Όταν έπεσαν οι Δίδυμοι Πύργοι, δεν προσέφυγε η Αμερική σε εκλογές. Όταν αναγκάστηκε μία μεγάλη οικονομία σαν την Ιταλία να πάρει μέτρα για να σωθεί η χώρα, έκαναν κυβέρνηση σωτηρίας με τον Μόντι, δεν προσέφυγαν σε άμεσες εκλογές. Στις σύγχρονες δημοκρατίες δεν προκαλούνται εκλογές κάθε φορά που δημιουργούνται προβλήματα ή παρουσιάζονται νέα δεδομένα.
Η λειτουργία του πολιτεύματος πρέπει να είναι τέτοια που το πολιτικό σύστημα να λειτουργεί στη βάση της προστασίας του εθνικού συμφέροντος και όχι της άμεσης ικανοποίησης των όποιων λαϊκών συναισθημάτων ανά πάσα στιγμή. Νομίζω αυτό υπαγορεύει μία σύγχρονη δημοκρατία. Τουλάχιστον έτσι το αντιλαμβάνομαι και έτσι νομίζω λειτουργούν οι δυτικές δημοκρατίες.
Νομίζω ότι η διάφορα μας είναι όχι στο αν αποτελούν διακριτά σημεία τα όσα αναφέρθηκαν αλλα το αν ανακοινώνονται ως τέτοια απο τις Αρχές του τόπου μας. Και σε αυτο το σημείο θα επιμεινω ότι οι Αρχές μας ήταν σε κάθε περίπτωση κατώτερες των περιστάσεων - και αυτο αποτελεί το καλο σενάριο.
Προσωπικά είμαι λιγότερο δεκτικός στην απλοποίηση που περιγραφετε σχετικά με το αν άλλαξαν τα δεδομένα μετα τις εκλογές. Τείνω περισσότερο προς το σενάριο που λέει ότι κάποιοι προκάλεσαν καταστάσεις με τις δηλώσεις τους.
Τώρα αν αυτο είναι ο τρόπος που λειτουργούν οι δυτικές κοινωνίες, θα μας το πει η Ιστορία...
Φιλικά,
Ανώνυμος 12.4.2012 | 01:37
Συμφωνώ απόλυτα ότι οι Αρχές του τόπου μας ήταν και είναι κατώτερες των περιστάσεων. Το λιγότερο που μπορείς να τους καταλογίσεις είναι αδυναμία να εκφράσουν καθαρό και σαφή πολιτικό λόγο. Σε αυτό δεν έχω καμία διαφωνία.
Σε ό,τι αφορά το τελευταίο μου σχόλιο, δεν εννοούσα ότι άλλαξαν τα δεδομένα μετά τις εκλογές σε βαθμό που μπήκαμε στο ΔΝΤ. Εννοώ, κάπως πιο γενικά, ότι οι συνθήκες αλλάζουν συχνά στην διάρκεια μίας κυβερνητικής θητείας και δεν είναι δυνατόν να προκαλούνται εκλογές κάθε φορά που κάποια κοινωνική ομάδα κρίνει ότι αυτό απαιτείται λόγω συνθηκών. Σίγουρα πάντως δηλώσεις, πράξεις, παραλήψεις, αστοχίες και κυρίως λανθασμένες πολιτικές μας έχουν φτάσει εδώ, αλλά αυτό είναι μια άλλη μεγάλη συζήτηση…
:)
Φιλικά,
Public Enemy
Δεν υπήρχε προειδοποίηση της κατάστασης αλλά ψευδής καθησυχασμός.
Οποιοσδήποτε σοβαρός και φιλαλήθης οικονομολόγος ή πρωθυπουργός με οικονομικές γνώσεις δεν θα ξεγελούσε τόσο κατάφορα ανακοινώνοντας ότι ήταν βέβαιο σε ένα δύο χρόνια οι πιστωτές να ξαναεμπιστευτούν την Ελλάδα. Ιδιαίτερα μετά από το γκρέμισμα της πίστης των πιστωτών από τον ίδιο τον πρωθυπουργό και μια επέμβαση του ΔΝΤ σε τέτοια τεράστια κλίμακα!
Το δάνεια που παίρνουμε δεν έχουν καμιά σχέση με την εμπιστοσύνη προς την Ελλάδα από παλιούς ή νέους πιστωτές. Το χρέος είναι ακόμη τεράστιο!
Δεν θα ήταν προτιμότερο να είχε πάει η Ελλάδα σε εκλογές την εποχή των δημοτικών και να κερδίσει δύο χρόνια αληθινής προσπάθειας από την ηγεσία της χώρας από το να συνεχίζει να ψεύδεται και να εθελοτυφλεί τυχοδιωκτικά ο ΓΑΠ μέχρι το φιάσκο του δημοψηφίσματος;
Όταν συμβαίνουν τρομερές αλλαγές στην χώρα και συνεχίζει να υποφέρει πανωλεθρίες την μία μετά την άλλη η οικονομία της, η συνέχιση της ίδιας πολιτικής ηγεσίας δεν λέγεται Δημοκρατία αλλά Δημοκτονία.
(6)
(5)
(ανώνυμε 17:13 άνοιξε και κανένα λεξικό για "παράλληλους" τύπους στη δημοτική...)
(13)
(11)
(10)
(17)
Η πιο βασική αιτία είναι η διάβρωση των ιδεολογιών από τον άνισα αυξανόμενο υπερκαταναλωτισμό. Η κοινωνία, η δικαιοσύνη, η ισότητα, το εμείς έχουν αντικατασταθεί από το εγώ, το πόσους "φίλους" έχω στο facebook, πόσα sms μου στέλνουν, πότε βγαίνει στην αγορά το τελευταίο iphone, το τελευταίο reality show, εισιτήρια για την τελευταία συναυλία. Η απόκτηση όσο δυνατόν πιο "δημοφιλών" υλικών αγαθών και εμπειριών.
Δεν υπήρχε ισορροπία στις ζωές μας, μεταξύ υλικών αγαθών και πνευματικών. Σε Ελλάδα και εξωτερικό. Ο εθελοντισμός και η αλληλοβοήθεια γίνονται γνωστά και πραγματικότητα στην Ελλάδα τώρα με την κρίση.
Ήταν η εποχή του τώρα όχι του αύριο. Της βαριεστημάρας της νεολαίας γιατί το ένστικτο τους πιο οξύ από τους πιο ηλικιωμένους γνώριζε ότι αυτή η καταναλωτική εξάρτηση της ζωής τους δεν είναι ζωή. Αλλά δεν ήξερε πως να ξεφύγει από τον εθισμό στα ηλεκτρονικά παιχνίδια μέχρι τον εθισμό στα ναρκωτικά.
Δύσκολα να ξεπερασθούν οι ονειροσωλήνες, το λούκι που ρίχνουμε τον εαυτό μας γιατί ... είναι της μόδας.
Οι ηγέτες και να μιλούσαν, να εξηγούσαν, δεν θα τους άκουγαν πολλοί, πού έχουν την συγκέντρωση του χρόνου μιας διαφήμισης, 15 με 30 δευτερόλεπτα.
Την δύναμη του λόγου και την προσοχή του λαού την είχαν άλλοι, οι πωλητές ηλεκτρικών μπιχλιμπιδιών, Steve Jobs, και οι χαμαιλέοντες της θεατρικής μουσικής, Madonna, Gaga.
Πριν έρθει το Κραχ, η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση της δεκαετίας του 30, υπήρχε η χρυσή εποχή της υπερκατανάλωσης της δεκαετίας του 20 σε Αμερική και Ευρώπη.
Με την πτώχευση των οικονομιών ήρθε η πτώχευση των κοινωνιών γιατί είχαν συρρικνώσει την κοινή λογική, την αλληλεγγύη, ήρθε ο πανικός, ο φόβος για το μέλλον, η άλογη αυτοσυντήρηση, η διάλυση των δημοκρατιών, τα απολυταρχικά καθεστώτα, ο πόλεμος.
Η Ιστορία επαναλαμβάνεται γιατί ο άνθρωπος, οι ανθρώπινες αδυναμίες και τα αυτοκαταστροφικά ένστικτα του δεν έχουν, όσο και να μην το πιστεύει, αλλάξει από τότε.
Η ένωση της Ε.Ε. και η αναμενόμενη κοινή ωφέλεια μεταξύ των χωρών της Ευρώπης έχει αλλάξει στον ρατσισμό και σαδισμό από τις πιο ισχυρές στις πιο ασθενείς οικονομίες, που βοήθησαν όμως τις ισχυρότερες να ξεπεράσουν τις δικές τους αδυναμίες όταν είχαν ανάγκη (ένωση δύο Γερμανιών).
Τι ήρθε; Παγκόσμια οικονομική κρίση που ακόμη δεν έχει τελειώσει, γιατί πραγματικά οι ηγέτες δεν είχαν την ακεραιότητα χαρακτήρα και την αυτοπεποίθηση όχι να πουν την αλήθεια στους λαούς τους αλλά ακόμη και να την παραδεχθούν στον ίδιο τον εαυτό τους.
(17)
(7)
!!! η ιστορία κάνει κύκλους...
όχι ότι διαφωνώ με το άρθρο
(17)
(2)
(6)
(11)
(4)
(9)
