Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
18.11.2017
8 φορές που η Τέχνη προκάλεσε αντιδράσεις στην Ελλάδα
CULTURE

8 φορές που η Τέχνη προκάλεσε αντιδράσεις στην Ελλάδα

Με αφορμή τα έκτροπα στη Θεσσαλονίκη για την παράσταση «Η Ώρα του Διαβόλου», θυμόμαστε μερικές ακόμα φορές που η τέχνη στην Ελλάδα είχε ξεσηκώσει διαμαρτυρίες

Ο Γουίλεμ Νταφόε στον "Τελευταίο Πειρασμό".
Ο Γουίλεμ Νταφόε στον "Τελευταίο Πειρασμό".

Ο Τελευταίος Πειρασμός

1988

Η κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου του Νίκου Καζαντζάκη Ο τελευταίος πειρασμός από τον Mάρτιν Σκορσέζε με τον Γουίλεμ Νταφόε στον ρόλο του Ιησού είχε προκαλέσει βίαιες αντιδράσεις. Μέλη χριστιανικών οργανώσεων, κληρικοί και ρασοφόροι μοναχοί στέκονταν στις εισόδους των κινηματογράφων και απαγόρευαν την προσέλευση του κόσμου, ενώ δημιουργήθηκαν εκτεταμένα επεισόδια με τραυματισμούς και μεγάλες διαδηλώσεις. Στην ταινία παρουσιαζόταν το γήινο πρόσωπο του Ιησού που ήθελε να ζήσει μια ήρεμη και φυσιολογική ζωή με τη Μαρία Μαγδαληνή.

 

Μν του Μίμη Ανδρουλάκη

Μάρτιος 2000

Ένα από τα βιβλία που προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις ήταν αυτό του Μίμη Ανδρουλάκη, που, ενώ παρουσιαζόταν στη Θεσσαλονίκη, το έκαιγαν δημοσίως σε συναθροίσεις πιστοί και μέλη παραθρησκευτικών οργανώσεων – ο ίδιος είχε προπηλακιστεί και χαρακτηριζόταν «αντίχριστος». Συγκεκριμένα, είχε ασκηθεί ποινική δίωξη από τον εισαγγελέα Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης κατά του συγγραφέα για «καθύβριση της θρησκείας και του αρχηγού θρησκεύματος». Το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης απαγόρευσε στις 8 Μαρτίου την κυκλοφορία του βιβλίου στην περιφέρεια της κεντρικής Μακεδονίας, αλλά έναν μήνα μετά εκδότης και συγγραφέας απαλλάχθηκαν από τις κατηγορίες.

 

Έκθεση Outlook

Δεκέμβριος 2003

Στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας που πραγματοποιήθηκε το 2003 και στη διάρκεια της εικαστικής έκθεσης «Outlook», το έργο του Βέλγου καλλιτέχνη Τιερί ντε Κορντιέ «Πότισέ με», το οποίο απεικόνιζε ένα ανδρικό γεννητικό όργανο μαζί με έναν σταυρό, προκάλεσε σάλο στην Εκκλησία, η οποία χαρακτήρισε το έργο βλάσφημο και προσβλητικό απέναντι στο πρόσωπο του Χριστού, και στα πολιτικά κόμματα, που έκαναν επερωτήσεις στη Βουλή. Τελικά, ο επίμαχος πίνακας αποσύρθηκε με τη συναίνεση του καλλιτέχνη προκειμένου να καταλαγιάσουν οι διαφωνίες. Στην ίδια έκθεση διαμαρτυρίες είχε προκαλέσει και το έργο του Θανάση Τότσικα, στο οποίο απεικονιζόταν γυμνός, να συνουσιάζεται με ένα καρπούζι.

 

Τιερί ντε Κορντιέ «Πότισέ με»
Τιερί ντε Κορντιέ «Πότισέ με»
Θανάσης Τότσικας
Θανάσης Τότσικας

 

Έκθεση Art-Athina

Ιούνιος 2007

Λίγο πριν από την ολοκλήρωση της έκθεσης η οποία πραγματοποιούνταν υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού, η αστυνομία κατέσχεσε έργο της σκηνοθέτιδος Εύας Στεφανή με τίτλο «Εθνικός Ύμνος». Ύστερα από καταγγελία του βουλευτή του ΛΑΟΣ Άδωνη Γεωργιάδη, οι αστυνομικές δυνάμεις, με την αιτιολογία της «προσβολής της δημοσίας αιδούς και εθνικών συμβόλων», εισέβαλαν στον χώρο και συνέλαβαν τον γενικό διευθυντή της έκθεσης Μιχάλη Αργυρό. Το περιεχόμενο του έργου ήταν ένα σύντομο βίντεο που απεικόνιζε ένα αιδοίο καθώς και ένα χέρι που το προσέγγιζε σε αργή κίνηση, ενώ παράλληλα ακουγόταν ο Εθνικός Ύμνος. Η απάντηση της Εύας Στεφανή ήταν άμεση: «Χαιρετίζω με άκρατο ενθουσιασμό την εμπνευσμένη αυτή κίνηση της Εκκλησίας, η οποία ελπίζω να εισακουστεί από την πολιτεία. Ενθαρρύνω με θέρμη τέτοιες πρωτοβουλίες που κοσμούν το δημοκρατικό μας πολίτευμα και προσθέτουν στην αίγλη της χώρας μας στο εξωτερικό».

 

Corpus Christi

Ιούνιος 2012

Διαμαρτυρίες έξω από το θέατρο Χυτήριο όπου είχε ανέβει η παράσταση "Corpus Christi".
Διαμαρτυρίες έξω από το θέατρο Χυτήριο όπου είχε ανέβει η παράσταση "Corpus Christi".

 

Η θεατρική ομάδα Artisan είχε ανεβάσει το αιρετικό έργο του Τέρενς ΜακΝάλι, σε μετάφραση της ηθοποιού Βάσιας Παναγοπούλου και σκηνοθεσία του Λαέρτη Βασιλείου. Όμως την επόμενη κιόλας μέρα η επίσημη Εκκλησία έκανε λόγο για ένα «βλάσφημο θεατρικό έργο που δυσφημεί το πρόσωπο του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού». Έξω από το θέατρο Χυτήριο, όπου παρουσιαζόταν η παράσταση, δημιουργήθηκε ένταση που συνοδεύτηκε από εκδηλώσεις βίας, επεισόδια και προσαγωγές. Τελικά, το συγκεκριμένο θεατρικό έργο έριξε αυλαία ύστερα από απόφαση των συντελεστών και στην ανακοίνωσή της η Βάσια Παναγοπούλου επισήμανε: «Οι παραστάσεις του Corpus Christi στο θέατρο Χυτήριο ολοκληρώνονται. Δεν ήταν πρόθεσή μας ούτε να προκαλέσουμε το "θρησκευτικό συναίσθημα" ούτε να δημιουργήσουμε εντάσεις και πολύ περισσότερο να ζήσουμε εικόνες αστυνομοκρατούμενου χώρου θεάτρου. Λυπούμαστε που άθελά μας άνθρωποι ξυλοκοπήθηκαν, προπηλακίστηκαν, απαξιώθηκαν».

 

 

 

Η ισορροπία του Nash

Ιανουάριος 2016

Διαμαρτυρίες ηθοποιών για το κατέβασμα της παράστασης "Η ισορροπία του Nash".
Διαμαρτυρίες ηθοποιών για το κατέβασμα της παράστασης "Η ισορροπία του Nash".

 

Τον Ιανουάριο του 2016 η θεατρική παράσταση του Εθνικού Θεάτρου Η ισορροπία του Nash ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων, επειδή σ' αυτήν συμπεριλαμβάνονταν κείμενα από το βιβλίο του Σάββα Ξηρού Η μέρα εκείνη – 1.560 ώρες στην εντατική – Μια μαρτυρία για το δικό μας Γκουαντάναμο, με αποτέλεσμα να υπάρξει έντονη δυσαρέσκεια από τους συγγενείς των θυμάτων της 17 Νοέμβρη. Σε ανακοίνωσή του το Εθνικό Θέατρο είχε υποστηρίξει ότι: «Η παράσταση Ισορροπία του Nash που παίζεται στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου ξέφυγε από τον καλλιτεχνικό της στόχο και μοιάζει, χωρίς να το επιδιώκει, να εξαντλεί τις αντοχές μιας κοινωνίας. Έγινε αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης σε μια δύσκολη συγκυρία και παρερμηνεύτηκε η ιδεολογική της πρόθεση. Δέχτηκε τη σκληρή και απολύτως δογματική κριτική ανθρώπων που, ως επί το πλείστον, δεν την έχουν παρακολουθήσει. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, θεωρούμε ότι η συνέχιση της παράστασης θα καλλιεργήσει τη στρεβλή εντύπωση ότι το Εθνικό Θέατρο, αντί να προβάλλει τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία και τον γόνιμο προβληματισμό, στηρίζει εγκληματίες για πάντα καταδικασμένους στη συνείδηση του ελληνικού λαού».

 

Η ώρα του Διαβόλου

Οκτώβριος 2017

Ο Γιώργος Χρανιώτης και η Ευγενία Σαμαρά πρωταγωνιστούν στην παράσταση "Η Ώρα του Διαβόλου".
Ο Γιώργος Χρανιώτης και η Ευγενία Σαμαρά πρωταγωνιστούν στην παράσταση "Η Ώρα του Διαβόλου".

 

Εντάσεις και διαμαρτυρίες σημειώθηκαν πριν από λίγες μέρες έξω από το θέατρο Αριστοτέλειον στη Θεσσαλονίκη με απώτερο σκοπό τη διακοπή της παράστασης Η ώρα του διαβόλου. Αφορμή ήταν η μεταφορά στο θέατρο του κειμένου του Πορτογάλου Φερνάντο Πεσόα, σε σκηνοθεσία του Γρηγόρη Αποστολόπουλου. Πρωταγωνιστούν ο Γιώργος Χρανιώτης ως Διάβολος και η Ευγενία Σαμαρά ως Μαρία, οι οποίοι «ορκίζονται στο πάθος, στον έρωτα και στην αμφισβήτηση κάθε νόμου».

 

 

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

Δημοσιογράφος. Σπούδασε στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Πάντειου Πανεπιστήμιου ([email protected])
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
11 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar σαλιγκάρι 27.10.2017 | 12:10
αφού η Εκκλησία είναι εξουσία
Σε αυτα παντα με διασκεδαζε η ιδεα/υποθεση εργασίας με παραμετρο ότι κανενα ηθικο/κοινωνικο μοντελο δεν είναι νομος τους συμπαντος αλλα εξελικτικου υποκειμενισμου (π.χ. ισοτητα/ανισσοτητα, πολυπολιτισμικοτητα/ομοιογενεια κτλ) εαν οι "αλλοι" δοκιμαζαν τα ορια της δικης μας ηθικης και κοινωνικων συστηματων θα αντιδρουσαμε το ίδιο; Ειναι δηλαδη αυτες οι συμπεριφορες χαρακτηριστικο των αλλων ηθικων ή πανανθρωπινο ανεξαρτήτου ποια είναι η ηθικη αλλα το εαν προσβαλλεται αυτη.

Βλεπω στα social media και τα προοδευτικα την ιδια συναισθηματικη αγανακτηση περι προσβολης της δημοσιας ηθικης με αιτημα το κατεβασμα.

Ειμαστε αραγε καλυτεροι απο τους "αλλους" ή ιδιοι με διαφορετικο ηθικο εγωισμο;

"Αυτο είναι εναντια στις προσωπικες μου αξιες που καλο είναι (επι της ουσιας "πρεπει") να εστερνηστουν ολοι οι αλλοι και για αυτο απαιτω να κατεβει"



Mastak Mastak 27.10.2017 | 13:29
Υπάρχουν και οι κομμουνιστόταλιμπάν :) (ειδική κατηγορία πολιτικά πυροβολημένων) ... 1986, ταινεία ΕΛΕΝΗ βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο. Πρέπει να παραδεχτώ όμως ότι οι Χριστιανοταλιμπάν είναι άλλη "ποιότητα" παιχνιδού (λογώ φολκλόρ βασικά) .
avatar Dimchor 27.10.2017 | 13:31
Ξεχάσατε την περίπτωση της κινηματογραφικής εκδοχής της "Ελένης" του Γκατζογιάννη, που κατέβασαν οι Κνιτοταλιμπάν (το 85 αν δεν κάνω λάθος).
Αλιόσα Αλιόσα 29.10.2017 | 03:54
Η οποία ''Ελένη'', ΔΕΝ ήταν μυθιστόρημα-αποκύημα της φαντασίας του γκαζογιάννη... Ηταν απλώς η ιστορία της παιδικής του ηλικίας...
savvas savvas 27.10.2017 | 14:06
Και οι αντιδράσεις για την ταινία Ελένη από το βιβλίο του Γκατσογιάννη, κατά τη γνώμη μου, στην ίδια συνομοταξία ανήκουν. Για να μην αναφερθώ στο "μάθημα" που έκανε η ΚΝΕ για το Κυκλοφορώ και οπλοφορώ και άλλα τραγούδια. Από ταλιμπάν που μάχονται για τα ιερά και όσια γεμάτη η κενο-νία μας.
avatar Νίκος Γ 27.10.2017 | 17:15
Από τον Τελευταίο Πειρασμό, τον Κώδικα Ντα Βίντσι (που δεν αναφέρεται στο άρθρο) μέχρι την Ώρα του Διαβόλου, όλα τα έργα, ή τουλάχιστον τα περισσότερα, που θεωρήθηκαν από θρησκευτικούς κύκλους πως πρέπει να απαγορευτούν είχαν να κάνουν άμεσα με θρησκευτικά πρόσωπα, για αυτό και κατηγορήθηκαν για βλασφημία.
Και το θέμα που προκύπτει είναι αν οι χριστιανοί θα πρέπει να αντιδρούν, σύμφωνα με τους Πατέρες, μόνο έναντι έργων με αντιθρησκευτικό, βλάσφημο περιεχόμενο (με ή χωρίς εισαγωγικά). Η πατερική απάντηση κατά την γνώμη μου είναι μια: ΟΧΙ. Όταν ο Χρυσόστομος π.χ τα βάλε με το θέατρο της εποχής του, δεν τα βάλε μόνο με τις καθαρά βλάσφημες παραστάσεις, αλλά με το ευτελές θέατρο (μόνο ευτελές ήταν το θέατρο την εποχή του Μεγάλου Πατρός). Και όταν λέω πως τα βάζε, δεν αναφέρομαι σε απαγορεύσεις και κατεβάσματα, αλλά απαγόρευσης του ποιμνίου να βλέπει τέτοια θεάματα. Άλλο πράγμα το "οι χριστιανοί δεν πρέπει να παρακολουθήσουν την δείνα παράσταση γιατί δεν ωφελεί πνευματικά" και άλλο το "η παράσταση είναι αντίχριστη κατεβάστε την".

Άκουγα πριν από λίγο έναν "ιερέα" που συμμετείχε στις διαμαρτυρίες έναντι της Ώρας του Διαβόλου να λέει σε ραδιοφωνική συνέντευξη (και όχι δεν είναι ο Κλεομένης): "Μας κατηγόρησαν πως κυνηγάμε το θέατρο. Σας πληροφορώ πως είμαι πολύ fun clumb (τι είπε; fun clumb;) του θεάτρου. Και εγώ και η οικογένεια μου έχουμε πάει και έχουμε δει πολλά θέατρα. Και με τον Μάρκο Σεφερλή και κωμικά και θρησκευτικού περιεχόμενου". Αφού πάει και στο Δελφινάριο, τότε μιλάμε για μεγάλο θεατρόφιλο... Ας διαβάσει ο εν λόγω τι λένε οι Πατέρες για τα αισχρόλογα, το άσκοπο γέλιο και μετά αν θέλει ας ξαναπάει στον Μαρκούλη. Που αν ζούσε ο Χρυσόστομος θα ήταν έξω από το Δελφινάριο και με το που βλέπε κάποιον από το ποίμνιο του να μπαίνει μέσα, θα τον βούταγε και θα του λέγε "πού πας καημένε; Να γελάσεις με τα αισχρόλογα και να πάρεις μάτι τις χορεύτριες που είναι στο μπαλέτο;".
Αλιόσα Αλιόσα 29.10.2017 | 03:46
Μπράβο! Επίσης ο Χριστός η Παναγία κλπ δεν έχουν ανάγκη οι ίδιοι υποστήριξης των πιστών. Το είχε πεί ωραία ο Σιατίστης τότε με το χυτήριο. Εννοείται πως η ευτέλεια συνιστά μεγαλύτερο ατόπημα κατα τους πατέρες. Κατα τα άλλα, και στο φινάλε του μεγάλου Ιεροεξεταστή ο Ιησούς φιλά τον ιεροεξεταστή στα χείλη. Αλλά το υπόλοιπο κείμενο είναι βαθύτατα θεολογικό... αλίμονο αν στεκόμασταν εκεί για να ''κατεβάσουμε'' και τον ντοστογιέφσκι..
Κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να παρακολουθήσει τίποτα που προσβάλλει την πίστη του. Τα έργα παρουσιάζονται σε κλειστούς χώρους και οι θεατές βγάζουν εισιτήριο. Η παρεμπόδιση και οι χυδαιότητες των ''πιστών'' έξω από τους χώρους είναι απαράδεκτη. Είσαι πιστός; Μπράβο σου. Μην το δεις εσύ το έργο ή μη διαβάσεις εσύ το βιβλίο. Όχι να εμποδίσεις εμένα που θέλω να δω ή να διαβάσω. Και είμαι κατά της λογοκρισίας γενικά. Εφόσον σε κάποιο χώρο δεν γίνονται πράξεις βίας, δεν ξυλοκοπούνται συνάνθρωποί μας και δεν γίνεται κάτι που να τους βλάπτει, τότε ναι, σε αυτόν τον χώρο έχει δικαίωμα ο καθένας να δείχνει ό,τι έργο θέλει και σε όποια μορφή τέχνης θέλει. Είναι πολύ άσχημο η τέχνη να αντιμετωπίζεται με θρησκευτικοεθνικιστικοδεξιοαριστερούς όρους. Η τέχνη δείχνει τον ελεύθερο δρόμο, πάνω απ 'όλα.
WLGFQ WLGFQ 27.10.2017 | 19:27
Καταρχήν το να διαμαρτύρεσαι με τον τρόπο που διαμαρτύρονται οι διάφοροι ..πιστοί, ρίχνει νερό στον μύλο της δημοσιότητας κι αυτό είναι ακριβώς ό,τι διακαώς επιθυμούν οι καλλιτέχνες και ακόμη περισσότερο οι δήθεν καλλιτέχνες.
Οπότε αν όντως δεν επιθυμούν την επιτυχία του όποιου έργου Τέχνης ή δήθεν Τέχνης, καλό θα ήταν να προσποιούνται πως δεν υπάρχει, αποφεύγοντας και το παραμικρό σχόλιο. Στοίχημα βάζω πως σε τέτοια περίπτωση η εκκλησιαστική ιεραρχία θα προκληθεί δημοσίως και εντελώς προβοκατόρικα να πάρει θέση.

Καλό θα ήταν να μην βιαζόμαστε να χαρακτηρίσουμε έργο Τέχνης το κάθε έργο που σερβίρεται σαν έργο Τέχνης. Συχνότατα, έργα προκλητικά, στόχο έχουν μόνο και μόνο να προκαλέσουν προκειμένου να αποκτήσει φήμη ο δήθεν καλλιτέχνης κάτι που αργά ή γρήγορα μεταφράζεται σε χρήμα τόσο για αυτόν όσο και για τους πάτρωνές του.

Έχει πολύ καιρό να υποπέσει στην αντίληψή μου κάποιο έργο Τέχνης που λόγω της αυθόρμητης δημοφιλίας του (που σημαίνει πως εκφράζει πραγματικά το ευρύ κοινό) να δημιουργεί πρόβλημα σε οποιοδήποτε καθεστώς.
avatar Νίκος Γ 27.10.2017 | 21:00
Είναι χαρακτηριστικό πως από τα έργα που αναφέρει το άρθρο μόνο ο Τελευταίος Πειρασμός έχει καλλιτεχνική αξία.
Προηγούμενα 1 Επόμενα

ΕΙΔΗΣΕΙΣ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ/ΠΡΟΣΦΑΤΑ