Όταν ο Φώτης Κουβέλης έγραφε ποίηση: «Τους περιμέναμε γυμνούς κι ωραίους στημένοι στις πλατείες....» ?

Όταν ο Φώτης Κουβέλης έγραφε ποίηση: «Τους περιμέναμε γυμνούς κι ωραίους στημένοι στις πλατείες....» ? Facebook Twitter
O ποιητής Φώτης Κουβέλης
1

Κάτι οι πρόσφατες δηλώσεις του Φώτη Κουβέλη σε ραδιοφωνικό σταθμό πως… «το μόνο που θα σας πω είναι ότι στις προηγούμενες και στις προ-προηγούμενες εκλογές ψήφισα ΣΥΡΙΖΑ, στο δημοψήφισμα ψήφισα ΟΧΙ, και θα ψηφίσω ΣΥΡΙΖΑ», κάτι το καυστικό κείμενο του Δημήτρη Πολιτάκη εδώ στο LIFO.gr υπό τον τίτλο «Φώτης Κουβέλης, ο αυθεντικός κύριος Τίποτα» με οδήγησαν ξανά στη βιβλιοθήκη και σ’ ένα εν τάχει ξεφύλλισμα των ποιητικών βιβλίων του, εκεί στις αρχές του ’70. 

 

Ο επικεφαλής πια της ΕΚΙΕΑ (Ενωτική Κίνηση Ευρωπαϊκής Αριστεράς) υπήρξε ένας ελάσσων εκπρόσωπος της ποιητικής γενιάς του ’70, της γενιάς των «ποιητών της αμφισβήτησης» όπως έγιναν πιο γνωστοί, τυπώνοντας τρία βιβλία με ποιήματά του στο πρώτο μισό εκείνης της δεκαετίας. Οι τίτλοι τους: Συνοπτική Ιστορία [Δωδώνη, 1971], Τοπογραφικό Σημείο [Τύμφη, 1973] και Το Μαύρο Ηχείο [Τύμφη, 1974]. 

 

Όταν ο Φώτης Κουβέλης έγραφε ποίηση: «Τους περιμέναμε γυμνούς κι ωραίους στημένοι στις πλατείες....» ? Facebook Twitter
Πορτρέτο του ποιητή ως νεαρού άνδρα

 

Όπως γράφει ο Αλέξης Ζήρας στον τόμο «Γενιά του ’70» [Όμβρος, 2001] για τους ποιητές εκείνης της περιόδου: 

 

«Η αυξανόμενη πολιτική ένταση του ’60 και οι βίαιες πολιτειακές αλλαγές που ακολούθησαν, με αποκορύφωμα την εγκαθίδρυση του στρατιωτικού καθεστώτος του 1967, μπορεί να μην είχαν θεαματικές επιπτώσεις στην διάπλαση του ορίζοντα της πολιτικής τους συνείδησης, συνετέλεσαν όμως στη μεταξύ τους προσέγγιση. Και κατά προέκταση στη δημιουργία μιας ατμόσφαιρας σύμπνοιας, κοινού προβληματισμού και παράλληλων αναζητήσεων στο χώρο της τέχνης και της λογοτεχνίας». 

 

Ο Φώτης Κουβέλης το 1973 ήταν 25 ετών. Ως έφηβος είχε υπάρξει μέλος της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη και αργότερα, επί δικτατορίας, οργανωμένο μέλος του Ρήγα Φεραίου. Στην ποιητική συλλογή του «Τοπογραφικό Σημείο», που κυκλοφορεί σε 500 αντίτυπα λίγο πριν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, συναντάμε αυτή την «ατμόσφαιρα σύμπνοιας» για την οποία γράφει ο Ζήρας, χωρίς, πάντως, εντυπωσιακά αποτελέσματα. Μερικά δείγματα: 

 

Όταν ο Φώτης Κουβέλης έγραφε ποίηση: «Τους περιμέναμε γυμνούς κι ωραίους στημένοι στις πλατείες....» ? Facebook Twitter
Δυο εξώφυλλα ποιητικών του συλλογών....
Όταν ο Φώτης Κουβέλης έγραφε ποίηση: «Τους περιμέναμε γυμνούς κι ωραίους στημένοι στις πλατείες....» ? Facebook Twitter

 

λασπωμένες σειρές

Λασπωμένες σειρές
οι θηλιές των ονείρων με πνίγουν.
Η νύχτα είναι φτιαγμένη με ρόζους κι οπές.
πληγωμένη απ' την έχθρα του ύπνου.
Δε μπορώ
να ξεχνάω την πόρτα ανοιχτή κάθε βράδυ
στη μέση του κόσμου
να μετρούν τις ανάσες μου
οι σκιές που περνάνε στο δρόμο.

χώρος

Τους περιμέναμε γυμνούς κι ωραίους
στημένοι στις πλατείες.
Νύχτες ανάπαυση δε γνώρισαν
οι νέοι των τριάντα ετών

να κοιτούν από τοίχους και μάντρες.

Τους περιμέναμε χωρίς προσποίηση
για τη μελαγχολία μας

για το τόσο κακό
που σωριάστηκε πέτρα στα στήθια. 

οι γραμμές μας

Λόγια από τέφρα περνάν τις γραμμές μας
και φέρνουν τον άνεμο κρύο.

Δυο μήνες περάσαμε
κρυμμένοι στους τοίχους.

Δεν κάναμε εμείς για μαχητές.
Πονούσαν τα μάτια μας
απ' τη σκόνη των δρόμων.
Η πτώση της Τροίας μάς βάραινε.

Ποιος αφελής μας έστειλε σ' αυτό το πέρασμα.

 

πατρώα γη

Στ' ανάκτορα των Αχαιών
η Κλυταιμνήστρα και ο Αίγισθος
στραγγάλιζαν το νεογνό

τον μονάκριβο γυιό της Κασσάνδρας.

Θα πληρώσουμε την απερισκεψία μας
και τις θέσεις που πήραμε
σ' αυτή τη σφαγή.

 

Μικρές παρουσιάσεις των συλλογών του Φώτη Κουβέλη έχω εντοπίσει σε λογοτεχνικά (και άλλα) περιοδικά της εποχής, ενώ με την περίπτωσή του ασχολήθηκε και ο Νίκος Παππάς στο βιβλίο του «Η Αληθινή Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (1100-1973)», που κυκλοφόρησε το 1973 από την Τύμφη, τον ίδιο εκδοτικό οίκο που τύπωνε, τότε, και τις συλλογές του Κουβέλη. Ίσως γι’ αυτό…

 

Βιβλίο
1

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Rene Karabash

Βιβλίο / Rene Karabash: «Θέλω πίσω τη γυναικεία δύναμη που μου στέρησαν οι άνδρες»

Η Βουλγάρα συγγραφέας Rene Karabash μιλά για το μυθιστόρημά της «Ορκισμένη», που τιμήθηκε με το βραβείο Ελίας Κανέτι, και στο οποίο εστιάζει στην ιστορία των «ορκισμένων παρθένων» γυναικών των Βαλκανίων που επέλεξαν να ζήσουν ως άνδρες.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Δυο γυναίκες συγγραφείς αποκαλύπτουν τα κρυφά μυστικά της γραφής

Βιβλίο / Όλες οι γυναίκες του κόσμου στο νέο βιβλίο της Αμάντας Μιχαλοπούλου

Στο «Μακρύ ταξίδι της μιας μέσα στην άλλη», η μητρότητα γίνεται ο συνδετικός κρίκος που ενώνει όλες τις μητέρες και όλες τις κόρες με τις γυναίκες της Ιστορίας που θαυμάσαμε, αλλά και τις ανώνυμες «Παναγίες» που κράτησαν στους ώμους τους τα βάρη της ανθρωπότητας.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
«Ένας μύθος λέει πως αν χάσεις κάτι στην Αθήνα, θα το βρεις στον Ελαιώνα»

Βιβλίο / «Ένας μύθος λέει πως αν χάσεις κάτι στην Αθήνα, θα το βρεις στον Ελαιώνα»

Στο νέο του βιβλίο, «Lost Things Found», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Hyper Hypo, ο εικαστικός φωτογράφος Αντώνης Θεοδωρίδης εξερευνά τον μαγικό κόσμο της υπαίθριας αγοράς του Ελαιώνα.
ΙΩΝΑΣ ΚΑΛΛΙΜΑΝΗΣ
Ντιντιέ Εριμπόν: «Καιρός για ένα κίνημα των ηλικιωμένων!»

Ντιντιέ Εριμπόν / Ντιντιέ Εριμπόν: «Να πάψουμε να βλέπουμε τους ηλικιωμένους ως κοινωνικούς παρίες»

Από τους σημαντικότερους και πιο επιδραστικούς σύγχρονους Γάλλους στοχαστές, ο Ντιντιέ Εριμπόν συνδύασε στα βιβλία του τα δύσκολα βιώματα της νεότητάς του με μια εμπεριστατωμένη, αλλά και εικονοκλαστική, κοινωνικοπολιτική «ακτινογραφία» της γαλλικής κοινωνίας. 
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Κεχαγιάς

Βιβλίο / «Το να εκδίδεις βιβλία στην Ελλάδα είναι σαν να παίζεις στο καζίνο»

Η Γεννήτρια είναι ένας νέος εκδοτικός οίκος αφιερωμένος στη σύγχρονη λογοτεχνία. Ο εκδότης της, συγγραφέας και μεταφραστής, Παναγιώτης Κεχαγιάς, μιλά για τις δυσκολίες και τις χαρές του εγχειρήματος, για το πώς σκοπεύει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μιας ιδιαίτερα ανταγωνιστικής αγοράς, καθώς και για τους πρώτους τίτλους που ετοιμάζεται να εκδώσει.
M. HULOT
Κωνσταντίνος Τσουκαλάς: «Ακούμε συνεχώς για ανάπτυξη, χωρίς να διερευνάται τι είναι το "καλό"»

Οι Αθηναίοι / Κωνσταντίνος Τσουκαλάς: «Ακούμε συνεχώς για ανάπτυξη, χωρίς να διερευνάται τι είναι το "καλό"»

Η εκτέλεση του Μπελογιάννη τον έκανε αριστερό. Η αυτοκτονία του Νίκου Πουλαντζά, μπροστά στα μάτια του, τον καθόρισε. Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, ένας από τους σημαντικότερους διανοούμενους της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, αφηγείται το προσωπικό του ταξίδι και την πνευματική περιπέτεια μιας ολόκληρης εποχής, από τη διανόηση του Παρισιού μέχρι τους δρόμους της πολιτικής και τις αίθουσες των πανεπιστημίων.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Έλλη Σκοπετέα: Tο ανατρεπτικό έργο μιας ιστορικού που έφυγε νωρίς

Βιβλίο / Έλλη Σκοπετέα: Tο ανατρεπτικό έργο μιας ιστορικού που έφυγε νωρίς

Δεν υπάρχει μελέτη για τον ελληνικό εθνικισμό που να μην έχει αναφορές στο έργο της. Η επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το “Πρότυπο Βασίλειο” και η Μεγάλη Ιδέα» από τις εκδόσεις Νήσος συνιστά αναμφίβολα εκδοτικό γεγονός.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Νίκος Μπακουνάκης: «Αυτή τη θέση δεν την παντρεύεσαι, ούτε είσαι θεός» ΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Νίκος Μπακουνάκης / Νίκος Μπακουνάκης: «Αυτή τη θέση δεν την παντρεύεσαι, ούτε είσαι θεός»

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ, στην πρώτη του συνέντευξη, μιλά στη LIFO για τους στόχους και τις δράσεις του ιδρύματος και για το προσωπικό του όραμα για το βιβλίο. Ποιος ο ρόλος των μεταφράσεων στην πολιτιστική διπλωματία και πώς θα αυξηθεί η φιλαναγνωσία; 
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τζόναθαν Κόου

I was there / Τζόναθαν Κόου: «Το να είσαι κυνικός δείχνει τεμπελιά στη σκέψη»

Ο διάσημος Βρετανός συγγραφέας βρέθηκε στην Αθήνα και μίλησε για τη συγγραφή ως «πολυτέλεια για λίγους», την εκλογή Τραμπ ως «έκφραση απόγνωσης» και τη «woke» κουλτούρα ως πράξη ενσυναίσθησης.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πολ Όστερ (1947-2024): Ο Mr. Vertigo των ονειρικών μας κόσμων

Σαν σήμερα  / Πολ Όστερ: «Οι χαμένες ευκαιρίες αποτελούν μέρος της ζωής στον ίδιο βαθμό με τις κερδισμένες»

Σαν σήμερα 30 Απριλίου, το 2024 πεθαίνει ο σπουδαίος Αμερικανός συγγραφέας και μετρ της σύμπτωσης, που κατάφερε να συνδυάσει την προοπτική των άπειρων φανταστικών κόσμων με το ατελείωτο κυνήγι των ευκαιριών και τη νουάρ ατμόσφαιρα με τα πιο ανήκουστα αυτοβιογραφικά περιστατικά.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ηλίας Μαγκλίνης: «Η ανάκριση»

Το Πίσω Ράφι / «Γιατί δεν μου μιλάς ποτέ για τον εφιάλτη σου, μπαμπά;»

Η «Ανάκριση» του Ηλία Μαγκλίνη, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεζά των τελευταίων χρόνων, φέρνει σε αντιπαράθεση έναν πατέρα που βασανίστηκε στη Χούντα με την κόρη του που «βασανίζεται» ως περφόρμερ στα χνάρια της Μαρίνα Αμπράμοβιτς.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Πέντε κλασικά έργα που πρέπει κανείς να διαβάσει

Βιβλίο / 5 κλασικά βιβλία που κυκλοφόρησαν ξανά σε νέες μεταφράσεις

Η κλασική λογοτεχνία παραμένει εξαιρετικά επίκαιρη, κι αυτό το αντιλαμβάνεται κανείς ανατρέχοντας στους τίτλους της πρόσφατης βιβλιοπαραγωγής και σε έργα των Τζόις, Κουτσί, Κάφκα, Αντρέγεφ και Τσβάιχ.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Τάσος Θεοφίλου: «Η φυλακή είναι το LinkedΙn των παρανόμων» ή «Το πορνό και το Κανάλι της Βουλής είναι από τα πιο δημοφιλή θεάματα στη φυλακή»

Βιβλίο / Τάσος Θεοφίλου: «Όταν μυρίζω μακαρόνια με κιμά θυμάμαι τη φυλακή»

Με αφορμή το βιβλίο-ντοκουμέντο «Η φυλακή», ο Τάσος Θεοφίλου μιλά για την εμπειρία του εγκλεισμού, για τον αθέατο μικρόκοσμο των σωφρονιστικών ιδρυμάτων –μακριά απ’ τις εικόνες που αναπαράγουν σειρές και ταινίες– και για το πώς η φυλακή λειτουργεί σαν το LinkedIn των παρανόμων.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Michel Gaubert: Ο dj που βάζει μουσικές στα σημαντικότερα catwalks

Βιβλίο / Michel Gaubert: Ο dj που βάζει μουσικές στα σημαντικότερα catwalks

Chanel, Dior και πολλοί ακόμα οίκοι υψηλής ραπτικής «ντύνουν» τα shows τους με τη μουσική του. Στο «Remixed», την αυτοβιογραφία-παλίμψηστο των επιρροών και των εμμονών του, ο ενορχηστρωτής της σύγχρονης catwalk κουλτούρας μας ξεναγεί σε έναν κόσμο όπου μουσική και εικόνα γίνονται ένα.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
Ρωμανός ο Μελωδός: Ο ουρανόθρεφτος ποιητής του Θείου Δράματος

Βιβλίο / Ρωμανός ο Μελωδός: Ο ουρανόθρεφτος ποιητής του Θείου Δράματος

Λίγοι είναι οι ποιητικά γραμμένοι εκκλησιαστικοί στίχοι που δεν φέρουν τη σφραγίδα αυτού του ξεχωριστού υμνωδού και εκφραστή της βυζαντινής ποιητικής παράδοσης που τίμησαν οι σύγχρονοί μας ποιητές, από τον Οδυσσέα Ελύτη μέχρι τον Νίκο Καρούζο.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Τα 5 πιο σημαντικά βιβλία του Μάριο Βάργκας Λιόσα

Βιβλίο / Τα 5 πιο σημαντικά βιβλία του Μάριο Βάργκας Λιόσα

Η τελευταία μεγάλη μορφή της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας που πίστευε πως «η λογοτεχνία μπορεί να αλλάξει την πραγματικότητα» έφυγε την Κυριακή σε ηλικία 89 ετών. Ξεχωρίσαμε πέντε από τα πιο αξιόλογα μυθιστορήματά του.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ