Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »

Με τι παιχνίδια έπαιζαν τα παιδιά στην αρχαιότητα;

Η διευθύντρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου μάς ξεναγεί στον παιδικό κόσμο των αρχαίων.
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ 12.8.2016

 

 

Επισκεφθήκαμε το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και εντοπίσαμε, με τη βοήθεια της δρ. Μαρίας Λαγογιάννη-Γεωργακαράκου, αρχαιολόγου και διευθύντριας του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, τα παιχνίδια –αθύρματα, όπως ονομάζονταν στην αρχαιότητα− που κρύβονται ανάμεσα στα χιλιάδες εκθέματά του, παιχνίδια με τα οποία εξακολουθούν να παίζουν τα παιδιά μέχρι σήμερα. Βρήκαμε και το ειδώλιο που ενέπνευσε τους δημιουργούς του Φοίβου και της Αθηνάς, των μασκότ των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας.

 

Αλογάκι με ρόδες, παιχνίδι από την Αθήνα, 4ος αι. μ.Χ.  Ήταν από τα αγαπημένα παιχνίδια των αγοριών, που το έσερναν σε όλο το σπίτι. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
Αλογάκι με ρόδες, παιχνίδι από την Αθήνα, 4ος αι. μ.Χ. Ήταν από τα αγαπημένα παιχνίδια των αγοριών, που το έσερναν σε όλο το σπίτι. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

 

Κουδουνίστρα-σκυλάκι από την Αθήνα, 3ος αι. μ.Χ. Η πλαταγή, όπως λεγόταν, ήταν πήλινη κουδουνίστρα, με την οποία πίστευαν ότι ξεγελούσαν και τα κακά πνεύματα που παραμόνευαν γύρω από τη βρεφική κούνια. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
Κουδουνίστρα-σκυλάκι από την Αθήνα, 3ος αι. μ.Χ. Η πλαταγή, όπως λεγόταν, ήταν πήλινη κουδουνίστρα, με την οποία πίστευαν ότι ξεγελούσαν και τα κακά πνεύματα που παραμόνευαν γύρω από τη βρεφική κούνια. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

 

Πήλινες πλαγγόνες (κούκλες) με κινητά μέλη, 4ος και 5ος αι. μ.Χ. Οι πλαγγόνες ήταν αγαπημένα παιχνίδια των κοριτσιών και αυτές που διέθεταν κινητά μέλη παίζονταν όπως οι σημερινές κούκλες. Τις έντυναν με ρούχα, τα οποία έραβαν οι γυναίκες του σπιτιού γι’ αυτόν το σκοπό. Eκτός από τη διασκέδαση, οι κούκλες εισήγαν τον νεαρό γυναικείο πληθυσμό στον κατά προορισμό ρόλο τους: να είναι καλές σύζυγοι, νοικοκυρές και μητέρες υγιών παιδιών. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
Πήλινες πλαγγόνες (κούκλες) με κινητά μέλη, 4ος και 5ος αι. μ.Χ. Οι πλαγγόνες ήταν αγαπημένα παιχνίδια των κοριτσιών και αυτές που διέθεταν κινητά μέλη παίζονταν όπως οι σημερινές κούκλες. Τις έντυναν με ρούχα, τα οποία έραβαν οι γυναίκες του σπιτιού γι’ αυτόν το σκοπό. Eκτός από τη διασκέδαση, οι κούκλες εισήγαν τον νεαρό γυναικείο πληθυσμό στον κατά προορισμό ρόλο τους: να είναι καλές σύζυγοι, νοικοκυρές και μητέρες υγιών παιδιών. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

 

Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

 

Στρόβιλος (σβούρα) από το Καβείριο της Θήβας, 5ος αι. π.Χ. Oι σβούρες ήταν αγαπημένα παιχνίδια των παιδιών και των νεαρών γυναικών, όπως φαίνεται σε παραστάσεις αγγείων. Αλλά και ο προστάτης των παιδικών παιχνιδιών Ερμής έχει απαθανατισθεί να απολαμβάνει το παιχνίδι αυτό. Οι στρόβιλοι ήταν γνωστοί από τους προϊστορικούς χρόνους, διαδόθηκαν όμως ιδιαιτέρως από τους αρχαϊκούς χρόνους και εξής. Κατασκευάζονταν από ξύλο ή, πολύ συχνά, από πηλό. Κάποιοι ήταν διακοσμημένοι με φύλλα κισσού ή ανθέμια ή έφεραν παραστάσεις ζώων. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
Στρόβιλος (σβούρα) από το Καβείριο της Θήβας, 5ος αι. π.Χ. Oι σβούρες ήταν αγαπημένα παιχνίδια των παιδιών και των νεαρών γυναικών, όπως φαίνεται σε παραστάσεις αγγείων. Αλλά και ο προστάτης των παιδικών παιχνιδιών Ερμής έχει απαθανατισθεί να απολαμβάνει το παιχνίδι αυτό. Οι στρόβιλοι ήταν γνωστοί από τους προϊστορικούς χρόνους, διαδόθηκαν όμως ιδιαιτέρως από τους αρχαϊκούς χρόνους και εξής. Κατασκευάζονταν από ξύλο ή, πολύ συχνά, από πηλό. Κάποιοι ήταν διακοσμημένοι με φύλλα κισσού ή ανθέμια ή έφεραν παραστάσεις ζώων. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

 

Βοιωτικό ερυθρόμορφο πηνίο (γιο-γιο). Στη μία πλευρά απεικονίζεται ο Περσέας και στην άλλη η Μέδουσα. Από το Καβείριο της Θήβας, 425-400 π.Χ. Το γιο-γιο αποτελείται από δύο δίσκους που ενώνονται στο κέντρο με έναν κυλινδρικό άξονα, πάνω στον οποίο στερεώνουν την αρχή μιας κλωστής, που στη συνέχεια τυλίγουν γύρω του. Αφήνοντάς το να πέσει η κλωστή ξετυλίγεται, ενώ με μια κίνηση του χεριού ξαναμαζεύεται γύρω από τον άξονα. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
Βοιωτικό ερυθρόμορφο πηνίο (γιο-γιο). Στη μία πλευρά απεικονίζεται ο Περσέας και στην άλλη η Μέδουσα. Από το Καβείριο της Θήβας, 425-400 π.Χ. Το γιο-γιο αποτελείται από δύο δίσκους που ενώνονται στο κέντρο με έναν κυλινδρικό άξονα, πάνω στον οποίο στερεώνουν την αρχή μιας κλωστής, που στη συνέχεια τυλίγουν γύρω του. Αφήνοντάς το να πέσει η κλωστή ξετυλίγεται, ενώ με μια κίνηση του χεριού ξαναμαζεύεται γύρω από τον άξονα. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

 

Πήλινες κούκλες με κινητά μέλη (νευρόσπαστα) από την Κόρινθο, 5ος αι. π.Χ. Τα νευρόσπαστα κινούνταν όπως οι σημερινές μαριονέτες και ονομάζονταν και «δαίδαλα», καθώς αποδίδονταν στον Δαίδαλο. Οι κούκλες με τα κινητά μέλη, εκτός από παιχνίδια, αποτελούσαν συνήθη κτερίσματα σε τάφους κοριτσιών αλλά και αφιερώματα σε ιερά. Τα κορίτσια αφιέρωναν τις πλαγγόνες, μαζί με άλλα παιχνίδια τους και βόστρυχο από τα μαλλιά τους, στην Άρτεμη, προστάτιδα σε κάθε μεταβατική φάση στη ζωή του ανθρώπου και της σύλληψης παιδιών στα ανδρόγυνα, και την Αφροδίτη, θεά του έρωτα και της γονιμότητας, τις παραμονές του γάμου τους. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
Πήλινες κούκλες με κινητά μέλη (νευρόσπαστα) από την Κόρινθο, 5ος αι. π.Χ. Τα νευρόσπαστα κινούνταν όπως οι σημερινές μαριονέτες και ονομάζονταν και «δαίδαλα», καθώς αποδίδονταν στον Δαίδαλο. Οι κούκλες με τα κινητά μέλη, εκτός από παιχνίδια, αποτελούσαν συνήθη κτερίσματα σε τάφους κοριτσιών αλλά και αφιερώματα σε ιερά. Τα κορίτσια αφιέρωναν τις πλαγγόνες, μαζί με άλλα παιχνίδια τους και βόστρυχο από τα μαλλιά τους, στην Άρτεμη, προστάτιδα σε κάθε μεταβατική φάση στη ζωή του ανθρώπου και της σύλληψης παιδιών στα ανδρόγυνα, και την Αφροδίτη, θεά του έρωτα και της γονιμότητας, τις παραμονές του γάμου τους. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

 

Γυναικείο ειδώλιο με κινητά πόδια. Χειροποίητο. Σώμα κωδωνόσχημο με πλαστική δήλωση του στήθους, λαιμός ψηλός που καταλήγει σε πτηνόμορφο κεφάλι. Από τα μεγάλα, διάτρητα αυτιά θα κρέμονταν σκουλαρίκια. Τα χέρια σε χειρονομία επιφανείας ή δέησης αποδίδονται ως δύο πεπλατυσμένες αποφύσεις με επτά δάχτυλα. Τα μεγάλα πόδια καταλήγουν σε πέντε και έξι δάχτυλα, αντίστοιχα. Στο επάνω μέρος του κεφαλιού υπάρχει οπή ανάρτησης. Ερυθρό γάνωμα χρησιμοποιήθηκε για τη διακόσμηση του ενδύματος και των υποδημάτων. Από τη Θήβα, αρχές 7ου αιώνα π.Χ. Το ειδώλιο αυτό υπήρξε η πηγή της έμπνευσης για τις μασκότ των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας του 2004, Φοίβο και Αθηνά. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
Γυναικείο ειδώλιο με κινητά πόδια. Χειροποίητο. Σώμα κωδωνόσχημο με πλαστική δήλωση του στήθους, λαιμός ψηλός που καταλήγει σε πτηνόμορφο κεφάλι. Από τα μεγάλα, διάτρητα αυτιά θα κρέμονταν σκουλαρίκια. Τα χέρια σε χειρονομία επιφανείας ή δέησης αποδίδονται ως δύο πεπλατυσμένες αποφύσεις με επτά δάχτυλα. Τα μεγάλα πόδια καταλήγουν σε πέντε και έξι δάχτυλα, αντίστοιχα. Στο επάνω μέρος του κεφαλιού υπάρχει οπή ανάρτησης. Ερυθρό γάνωμα χρησιμοποιήθηκε για τη διακόσμηση του ενδύματος και των υποδημάτων. Από τη Θήβα, αρχές 7ου αιώνα π.Χ. Το ειδώλιο αυτό υπήρξε η πηγή της έμπνευσης για τις μασκότ των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας του 2004, Φοίβο και Αθηνά. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

 

Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στη Σαλαμίνα. Σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και εργάζεται ως εκπαιδευτικός.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
7 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Ορίων Ορίων 12.8.2016 | 11:05
Να προσθέσω το https://greektoys.org/ που αξίζει να επισκεφτούν τόσο τα παιδιά όσο και οι γονείς. Ο αστείος χαρακτήρας των αρχαίων παιχνιδιών αποκτά μοντέρνα υπόσταση. Τα πολύ όμορφα 3D animated γραφικά είναι φτιαγμένα από Ελληνικά χέρια σε open source περιβάλλον.
ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ Χ. ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ Χ. 12.8.2016 | 11:20
Μεγαλύτερη εντύπωση μου έκανε το γιο-γιο από το 400π.χ. διότι δείχνει γνώση φυσικής και μηχανικής από τόσο παλιά.
Haifischnet Haifischnet 12.8.2016 | 12:42
Σου κάνουν εντύπωση οι γνώσεις φυσικής και μηχανικης των Αρχαίων;

Εμένα μου κάνει εντύπωση που σου κάνουν εντύπωση!
ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ Χ. ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ Χ. 12.8.2016 | 18:03
Εμένα μου κάνει εντύπωση που δεν σου κάνει εντύπωση,
ότι αυτές τις γνώσεις από τόσο παλιά τις είχαν για
παιχνίδια.
Αν θες άλλες γνώσεις δες τις μηχανές καταστροφής του
Αρχιμήδη.
Haifischnet Haifischnet 12.8.2016 | 22:52
Τι λες βρε Αναστάση; Πως έχτιζαν παλάτια και ναυπηγούσαν καράβια αν δεν ειχαν γνώσεις μηχανικής και φυσικής; Στο γιογιό θα κώλωναν;
avatar
Ανώνυμος/η 12.8.2016 | 16:29
Συγκινητικό να βλεπεις αντικειμενα που επιαναν παιδικα χερακια τοσους αιώνες πριν!
avatar Persa00 12.8.2016 | 21:08
Το ξέρω κι εγώ το Greektoys. Κάνουν φοβερή δουλειά για τα παιδιά και για εμάς τους δασκάλους. Έχουν φτιάξει και 3D εικονικό μουσείο με αρχαία ελληνικά παιχνίδια.
https://greektoys.org/3d-museum_arxaia_ellinika_paixnidia/
Προηγούμενα 1 Επόμενα

ΕΙΔΗΣΕΙΣ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

VIDEOS/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ/ΠΡΟΣΦΑΤΑ