Ακριβώς όπως οι πυραμίδες της Αιγύπτου, έτσι και τα huacas - ταφικά μνημεία- στο Περού εδώ και αιώνες έχουν καταλεηλατηθεί από τους τυμβωρύχους και το ταφικό μνημείο που χτίστηκε από τους Μότσε, κοντά στην πόλη του Σιπάν δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Για την ακρίβεια ήταν τυμβωρύχοι εκείνοι που για πρώτη φορά εισέβαλαν στην πυραμίδα της Χουάκα Ρατζάντα, κοντά στην πόλη. Και η αλήθεια είναι ότι κυριολεκτικά είχαν χτυπήσει φλέβα χρυσού. Όμως, ο καβγάς τους για τη μοιρασιά των πολύτιμων λαφύρων - πίσω στη δεκαετία του '80 όλα αυτά - οδήγησε τον έναν από τη συμμορία στο να τους καρφώσει στην αστυνομία και μετά τον λόγο πήραν οι αρχαιολόγοι.
Πρώτος από αυτούς και πραγματικά εξειδικευμένος στον πολιτισμό των Μότσε, ο περουβιανός Walter Alva, ο οποίος πραγματοποιώντας ανασκαφές στην περιοχή - με τις ευλογίες των τοπικών αρχών πια, ανακάλυψε το περίφημο βασιλικό ταφικό μνημείο του βασιλιά του Σιπάν. Στο κέντρο του τάφου υπήρχε ο σκελετός ενός άντρα, γύρω στο 1,60, 35-45 χρόνων, σύμφωνα και με τις εκτιμήσεις του έμπειρου αρχαιολόγου, ο οποίος εντυπωσιάστηκε από τα περίτεχνα κοσμήματα, τα οποία συνόδευαν αυτόν τον πλούσιο πρόγονο του στην τελευταία του κατοικία.
Η πρόκληση αποδείχθηκε τεράστια, καθώς το κρανίο του αποτελείτο από 96 κομμάτια που το εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό του Μουσείου έπρεπε να κολλήσει και να συγκρατήσει με τη βοήθεια ενός πλαστικού πλαισίου.
Διάδημα, μάσκα, σκουλαρίκια, σκουλαρίκι στη μύτη, περιδέραιο, μία μεγάλη θωρακική περίτεχνη κατασκευή κοσμούσαν τον σκελετό, ενώ δίπλα του υπήρχαν πλούσιες ταφικές προσφορές: χρυσά κτερίσματα, κοσμήματα, κεραμικά αγγεία και πολλά ακόμη ευρήματα, συνολικά 451 αντικείμενα ανεκτίμητης αρχαιολογικής αξίας. Μαζί του θαμμένες ήταν άλλες τρεις γυναίκες, δύο άντρες, ένα παιδί περίπου 9-10 χρόνων την εποχή που πέθανε, ένα σκυλί και δύο λάμα. Υπολείμματα οστών από ακόμη έναν άντρα ανακαλύφθηκαν στην οροφή του ταφικού μνημείου και ακριβώς αυτός ο ομαδικός τάφος ήταν το πιο σημαντικό, άθικτο από τις επελάσεις των τυμβωρύχων που βρέθηκε ποτέ στην περιοχή, ένα σπουδαίο μνημείο του αρχαίου παρελθόντος της Βόρειας Αμερικής.
Από την κεντρική φιγούρα του ταφικού μνημείου προέκυψε και η ονομασία "Βασιλιάς του Σιπάν". Τα ευρήματα του τάφου μεταφέρθηκαν στα εργαστήρια προς μελέτη και συντήρηση και πλέον εκτίθενται στο Μουσείο Βασιλικών Τάφων του Σιπάν στο Λαμπαγιέκ του Περού. Στην περιοχή που ανακαλύφθηκε ο τάφος στην Χουάκα Ρατζάντα, υπάρχουν πλέον ομοιώματα των ευρημάτων της πυραμίδας, προκειμένου οι τουρίστες και γηγενείς επισκέπτες να μπορούν να τα θαυμάσουν στον φυσικό τους χώρο.
Όσο για το πώς πραγματικά έμοιαζε ο "Βασιλιάς του Σιπάν"; Κατά καιρούς έχουν επιχειρηθεί διάφορες πρότζεκτ απεικόνισης του προσώπου αυτού του άντρα: μία τέτοια απεικόνιση δεσπόζει σε όλο της το μεγαλείο στο Μουσείο του Περού. Ωστόσο, προσφάτως ξεκίνησε να υλοποιείται ένα νέο δύσκολο, αλλά και φιλόδοξο εγχείρημα, να χρησιμοποιηθεί, δηλαδή, η τελευταία λέξη της τεχνολογίας για να δημιουργηθεί μία ψηφιακή αναπαράσταση του προσώπου του Βασιλιά του Σιπάν. Η πρόκληση αποδείχθηκε τεράστια, καθώς το κρανίο του αποτελείτο από 96 κομμάτια που το εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό του Μουσείου έπρεπε να κολλήσει και να συγκρατήσει με τη βοήθεια ενός πλαστικού πλαισίου.
Η οστεολογική μελέτη ήταν αρκετά φλύαρη για το "ποιόν" αυτού του άντρα: την εποχή του θανάτου του ίσως ήταν ελαχίστως πιο ψηλός απ' ό,τι αρχικώς είχε συμπεράνει ο Alva, ενώ ενδεικτικό της ευγενικής καταγωγής του ήταν ότι δεν είχε αναπτυγμένο μυϊκό σύστημα. Επίσης, έχαιρε εξαιρετικής οδοντικής υγείας, το σώμα και τα οστά του δεν έφεραν το παραμικρό ίχνος τραυματισμού και από το μόνο που θα υπέφερε - αν ζούσε λίγο περισσότερο - ήταν από μία μορφή οστεοαρθρίτιδας που είχε αρχίσει να εκδηλώνεται ως συνέπεια ενός τραυματισμού της νιότης του.
Γι' αυτό το εγχείρημα, οι Πανεπιστημιακές αρχές της χώρας συνεργάστηκαν με το Τμήμα Ανθρωπολογίας και Εγκληματολογίας της Βραζιλίας και προκειμένου να ανασυνθέσουν με ακρίβεια το κρανίο του Βασιλιά. Δημιούργησαν γι' αυτό τον λόγο μία 3D σάρωση υψηλής ανάλυσης του κρανίου και ακριβώς όπως συμβαίνει με ένα παζλ, άρχισαν να προσθέτουν και να αφαιρούν, με χρήση VR πλέον, προκειμένου να καταλήξουν σε αυτό που μπορεί να έμοιαζε περισσότερο ο άντρας του τύμβου του Σιπάν.
Όμως, τον τελευταίο λόγο για το πόσο αυτή η απεικόνιση μπορεί να είναι κοντά στην αρχική μορφή του άντρα που βρέθηκε εκεί, τον είχε αυτός που ανακάλυψε τον τάφο του. Ο Walter Alva, διευθυντής σήμερα του Αρχαιολογικού Μουσείου του Σιπάν, δήλωσε χαρακτηριστικά: "Αυτό το πρότζεκτ μας φέρνει πιο κοντά και μας κρατά σε επαφή με τον σημερινό πληθυσμό των ιθαγενών της περιοχής. Βλέπουμε ότι το πρόσωπο του Βασιλιά του Σιπάν μοιάζει με τους Μότσε του Λαμπαγιέκ, ένα πολιτισμό που επιβιώνει ως τις μέρες μας. Τα πρόσωπα των ψαράδων και των αγροτών αυτής της περιοχής μαρτυρούν για ότι είναι απευθείας απόγονοι της δημιουργικής φυλής του άντρα του Σιπάν".
Με στοιχεία από το HistoryBlog.com
