Εγκώμιο του Ηλιθίου

 

 

"Τι είναι ένας ηλίθιος; Γιατί η φιγούρα αυτή είναι άξια ενδιαφέροντος; Ο ηλίθιος δεν είναι ίσως το πρόσωπο που νομίζουμε. Απέχει πολύ από το να είναι κρετίνος, βλάκας ή βλαμμένος! Ο ηλίθιος είναι αυτό το δυνατό ον που ενεργεί με δική του βούληση ενάντια σε αντιξοότητες, και ο οποίος με δική του πρωτοβουλία συμπεριφέρεται και δημιουργεί σύμφωνα με κανόνες που ο ίδιος έχει ορίσει. Ο ηλίθιος, είναι αυτό το έξυπνο ον που δεν του χρειάζεται να το αποδείξει, αλλά που παρακινεί εν αγνοία του τους άλλους να προβληματιστούν πάνω στον δικό τους τρόπο ζωής".

 

 

 

"Πολλά πρόσωπα της μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης είναι "ηλίθια", με τον τρόπο του Bartleby ή του ήρωα του  Ντοστογιέφσκι. Καταλαβαίνουμε καλύτερα γιατί η αληθινή φιγούρα εκείνου που αντιστέκεται ήταν, σύμφωνα με τον φιλόσοφο Ζιλ Ντελέζ, εκείνη των χαρακτήρων των ταινιών της Νουβέλ Βαγκ που δεν αντιδρούν πια απέναντι σ' αυτό που τους συμβαίνει, υιοθετώντας τη στάση του μάντη. Είναι οι μάρτυρες ενός πολύ ισχυρού, πολύ μεγάλου πράγματος που τους κατακλύζει. Δεν ξέρουν πια πως να ανταποκριθούν σε μια κατάσταση με μια κατάλληλη πράξη."  Philippe Godin (blog la Diagonale de l'art - Libération). Φωτ. Σπύρος Στάβερης
"Πολλά πρόσωπα της μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης είναι "ηλίθια", με τον τρόπο του Bartleby ή του ήρωα του Ντοστογιέφσκι. Καταλαβαίνουμε καλύτερα γιατί η αληθινή φιγούρα εκείνου που αντιστέκεται ήταν, σύμφωνα με τον φιλόσοφο Ζιλ Ντελέζ, εκείνη των χαρακτήρων των ταινιών της Νουβέλ Βαγκ που δεν αντιδρούν πια απέναντι σ' αυτό που τους συμβαίνει, υιοθετώντας τη στάση του μάντη. Είναι οι μάρτυρες ενός πολύ ισχυρού, πολύ μεγάλου πράγματος που τους κατακλύζει. Δεν ξέρουν πια πως να ανταποκριθούν σε μια κατάσταση με μια κατάλληλη πράξη." Philippe Godin (blog la Diagonale de l'art - Libération). Φωτ. Σπύρος Στάβερης

 

"'Οταν η αδυσώπητη λογική των δυνάμεων του αλγοριθμικού λόγου κυβερνάει τις ζωές μας σε μια διαρκή κατάσταση έκτακτης ανάγκης, δεν είναι ανώφελο να σταθούμε λίγο στους υπέροχους ηλιθίους για τους οποίους ο φιλόσοφος Pierre Truchot μας παρουσίασε μία πλούσια ανθολογία. 'Ενα δώρο για όλους όσους υποφέρουν από τη νοημοσύνη τους!

Δεν έχουμε τίποτα να μάθουμε από τους ηλιθίους, αυτό είναι ξεκάθαρο!

Εξάλλου, μήπως δεν είμαστε όλο και πιο έξυπνοι, πονηροί, υπολογιστές, λάτρεις της επίδοσης; Εν πάση περιπτώσει, ένα πράγμα είναι βέβαιο: αλίμονο σ' αυτούς που δεν είναι. Σ' αυτό το τοπίο, η φιγούρα του ηλιθίου ούτε καν δημιουργεί ερωτήματα, απλώς διαγράφεται, καθώς συγχέεται μ' εκείνη του βλάκα, του βλαμμένου, του καθυστερημένου... Κι όμως, όταν ο Pierre Truchot στέκεται και... μας κάνει κι εμάς να σταθούμε στον αξιοθαύμαστο χαρακτήρα του ηλιθίου, αναγνωρίζουμε πρόσωπα σπάνια, κι όμως οικεία. Φιγούρες με τις οποίες διασταυρωθήκαμε στη διάρκεια της ζωής μας. Χαμόγελα μιας θαρρετής ειλικρίνειας, λόγια πολύ αληθινά και γι' αυτό παράξενα, ντυσίματα αλλόκοτα που δηλώνουν μια μοναδικότητα που δεν παραβλέπεται του γούστου, των ποιητικών, εικαστικών, μουσικών έργων, τόσο γενναιόδωρων και αφοπλιστικών. Ναι, σίγουρα, σε μια εποχή όπου μερικοί δυσανασχετούν με τα όρια του ανθρώπου και μας υπόσχονται τεχνητά μέλη, εμφυτεύματα και άλλα νανοαυξητικά ανθρωπιάς, ο ηλίθιος συνεχίζει να μαγεύεται από ένα λουλούδι ή από το κελάρισμα του νερού σε ένα ρυάκι, βρίσκει ακόμη το χρόνο να μιλήσει στα παιδιά, μαντεύει τη θλίψη ή μοιράζεται τις χαρές των συνομιλητών του, γελάει χωρίς κακία (αυτός μπορεί) με τις εκλογικευμένες μας ψευδαισθήσεις. Ναι, σίγουρα, ο ηλίθιος δεν έχει τίποτα να μας διδάξει."

 

Εισαγωγικό σημείωμα στο βιβλίο του Pierre Truchot, L'art (d'être) idiot, Εκδ. L'harmattan, Paris, 2017.