Στο ανθρώπινο σώμα υπάρχουν γηρασμένα κύτταρα, γνωστά και ως «κύτταρα-ζόμπι». Έχουν σταματήσει να λειτουργούν φυσιολογικά, αλλά δεν πεθαίνουν μέσω της φυσιολογικής διαδικασίας της απόπτωσης. Αντί να απομακρύνονται, παραμένουν στους ιστούς και εκκρίνουν φλεγμονώδεις ουσίες, δημιουργώντας ένα τοξικό περιβάλλον που επιταχύνει τη γήρανση και επηρεάζει αρνητικά την υγεία.
Οι ουσίες αυτές αποτελούν τον λεγόμενο SASP (Εκκριτικό φαινότυπο που σχετίζεται με τη γήρανση) και συμβάλλουν στη χρόνια, χαμηλού βαθμού φλεγμονή του οργανισμού, γνωστή ως inflammaging. Η κατάσταση αυτή συνδέεται με φθορά των ιστών, προβλήματα στις αρθρώσεις, μείωση της νοητικής λειτουργίας και γενικότερη επιδείνωση της υγείας με την ηλικία.
Ένας από τους βασικούς μηχανισμούς άμυνας του οργανισμού απέναντι σε αυτά τα κύτταρα είναι η αυτοφαγία, δηλαδή η διαδικασία μέσω της οποίας τα κύτταρα ανακυκλώνουν κατεστραμμένα συστατικά και απομακρύνουν δυσλειτουργικά στοιχεία. Η αυτοφαγία ενεργοποιείται κυρίως μέσω της νηστείας, της σωματικής άσκησης και της έκθεσης σε ελεγχόμενο στρες, όπως το κρύο ή η ζέστη.
Η διαλειμματική νηστεία 12-16 ωρών μπορεί να συμβάλει στην ενεργοποίηση της αυτοφαγίας, ενώ μεγαλύτερες περίοδοι νηστείας φαίνεται να ενισχύουν περαιτέρω τη διαδικασία. Παράλληλα, η αερόβια άσκηση και η προπόνηση με αντιστάσεις βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής και τη βελτίωση της κυτταρικής λειτουργίας.
Επιπλέον, ορισμένες φυσικές ουσίες με πιθανή σενολυτική δράση, όπως η φισετίνη (φράουλες, μήλα), η κερσετίνη (κρεμμύδια, κάππαρη) και η EGCG του πράσινου τσαγιού, ενδέχεται να υποστηρίζουν την απομάκρυνση των γηρασμένων κυττάρων. Ο συνδυασμός σωστής διατροφής, άσκησης και περιοδικής νηστείας μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη διατήρηση της υγείας και της ποιότητας ζωής καθώς μεγαλώνουμε.
