ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΩΣΗ ΤΟΥ καλοκαιριού, η επιβράδυνση των ρυθμών έχει τη σημασία της και συχνά λειτουργεί ευεργετικά.
Για τους ανθρώπους για τους οποίους οι διακοπές εξακολουθούν να σημαίνουν παύση της ρουτίνας, οι τελευταίες ημέρες στην πόλη έχουν τη γοητεία τους: συζητήσεις για τα βιβλία των διακοπών –φέτος έχω βαλθεί να διαβάσω άπαντα των Τζούλιαν Μπαρνς και Τζόναθαν Κόου–, για γκατζετάκια που δείχνουν χρήσιμα, ατέλειωτες κουβέντες στα μπαλκόνια περασμένα μεσάνυχτα.
«Το κρασί είναι ένα μήνυμα της γης, που ταξιδεύει και κάνει τους ανθρώπους ταξιδευτές», κατά την οινολόγο Θεοδώρα Ρούβαλη».
Ό,τι και να γίνει, το κρασί θα συντροφεύει πάντα ευχάριστες στιγμές, σίγουρα ανέμελες, αν είναι καλοκαίρι. «Το κρασί είναι ένα μήνυμα της γης, που ταξιδεύει και κάνει τους ανθρώπους ταξιδευτές», κατά την οινολόγο Θεοδώρα Ρούβαλη, και μ’ αυτήν τη σκέψη κατά νου σάς προτείνουμε να δοκιμάσετε τα παρακάτω κρασιά.
X-AMALIA CUVÉE METHODE CLASSIQUE EXTRA BRUT
Μαντινεία, Αρκαδία
Κτήμα Τσέλεπου / Chardonnay / NV / 12,5%
Ο Γιάννης Τσέλεπος, συλλέγοντας εμπειρίες από τη Γαλλία, ήταν από τους πρώτους παραγωγούς που οινοποίησαν αφρώδες κρασί από μοσχοφίλερο (η δημοφιλής πλέον Amalia), με την παραδοσιακή μέθοδο (Champenoise), μια τεχνική για την παραγωγή αφρώδους οίνου ανώτερης ποιότητας. Ο Γιάννης με τον γιο του Άρη παρουσιάζουν σε περιορισμένη ποσότητα (συνολικά 3.000 φιάλες) μια πρόταση στα πρότυπα της σαμπάνιας από chardonnay, με παραμονή εντός της φιάλης, για την ολοκλήρωση της δεύτερης ζύμωσης και ωρίμανσης της λεπτής οινολάσπης, για τέσσερα χρόνια. Κομψός αφρισμός, αρώματα ανθέων εσπεριδοειδών και βερίκοκου σε φόντο ξηρών καρπών. Στο στόμα τα εσπεριδοειδή εμπλουτίζονται από νότες ζυμών, κάστανου και αμυγδαλωτών. Όταν ακούς Γάλλους να αναφωνούν «oh la la» με ελληνικό αφρώδες, κάτι σημαντικό συμβαίνει!
ΑΣΠΡΟΛΙΘΙ
Σελινούς, Αχαΐα
Οινοποιείο Ρούβαλη / Ροδίτης / 2025 / 12%
Ο Άγγελος Ρούβαλης αποτελεί ξεχωριστή προσωπικότητα Έλληνα οινοποιού. Όταν συναντηθήκαμε για πρώτη φορά, αν δεν γνώριζα ήδη την ιδιότητά του, θα ορκιζόμουν ότι επρόκειτο για εικαστικό. Κοσμοπολίτης, χαμηλών τόνων, με μειλίχιο χαμόγελο, διαρκή αναζήτηση βαθύτερων συμπερασμάτων μέσα από τον διάλογο, ένας χαρισματικός άνθρωπος, που του οφείλουμε την «αναγέννηση» της ποικιλίας ροδίτης. Επιπλέον, ήταν αυτός που πριν από τέσσερις δεκαετίες έστρεψε τα βλέμματα των απανταχού οινοφίλων στον ιστορικό αμπελώνα της Αιγιάλειας. Το Ασπρολίθι πρωτοκυκλοφόρησε αρχές δεκαετίας του ‘90, σε μια εποχή που η ποικιλιακή ξενομανία των περισσοτέρων ελληνικών οινοποιείων είχε φτάσει στο ζενίθ. Ποιοτικό λευκό με καθαρή ταυτότητα, φρεσκάδα, ισορροπία, τραγανή οξύτητα και προσιτή τιμή, συνεχίζει 35 χρόνια μετά να αποτελεί μία από τις πιο αξιόπιστες ελληνικές ετικέτες. Το όραμα του Άγγελου το συνεχίζουν οι κοσμογυρισμένοι Θεοδώρα και Αντόνιο, προσθέτοντας πλέον το δικό τους αποτύπωμα στο οινοποιείο. Από γενιά σε γενιά, η αμπελοοινική ιστορία συνεχίζεται και βρίσκει πάντα τρόπους να μας εκπλήσσει ευχάριστα.
ΑΣΠΡΗ ΞΕΡΟΜΑΧΑΙΡΟΥ
Μύκονος, Κυκλάδες
Μικροοινοποιείο Ξυδάκη / Άσπρη Ξερομαχαιρού / 2022 / 12%
Χάρη στην επιμονή του Γιώργου Ξυδάκη διασώζονται τα τελευταία παλαιά αμπελάκια της Μυκόνου και πληθώρα κυκλαδίτικων ποικιλιών που συναντάμε διάσπαρτες σε αυτά. Ηρωική αμπελουργία, χειρωνακτική κάθε διαδικασία, εξαιρετικά μικρή παραγωγή με πρωτόγονα μέσα αποδίδουν κρασιά ρουστίκ χαρακτήρα, που μένουν χαραγμένα στη μνήμη. Κάθε cuvée του Γιώργου, ενός επίμονου ονειροπόλου, κόντρα στο πνεύμα των καιρών, αφορά λίγες εκατοντάδες φιάλες. Η Άσπρη Ξερομαχαιρού προέρχεται από ένα γέρικο, αυτόρριζο αμπέλι κοντά στη θάλασσα, σε αμμώδες έδαφος. Κλασική λευκή οινοποίηση σε ανοξείδωτη δεξαμενή και ωρίμανση για 10 μήνες. Αλμυρό και ιωδιούχο, με λευκά άνθη, ώριμο γιαρμά, βρεγμένη πέτρα και αποξηραμένα βότανα να εναλλάσσονται. Στο στόμα είναι λιπαρό, με απόκοσμο συνδυασμό ιωδίου, αλατιού, μελισσόχορτου και αποξηραμένων κυκλαδίτικων βοτάνων. Ένα σπάνιο λευκό, ωδή στο απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου Πελάγους.
ΚΑΤΣΑΚΟΥΛΙΑΣ
Ζάκυνθος, Επτάνησα
Κτήμα Τρούσσα / Κατσακούλιας / 2025 / 12%
Οι περισσότεροι γνωρίζουμε τον Αλέξανδρο Δουμά από τα ιστορικά μυθιστορήματα «Οι τρεις σωματοφύλακες» και «Κόμης Μοντεχρίστος». Ο Γάλλος συγγραφέας έγραψε επίσης ένα τρίτομο λεξικό για την κουζίνα της εποχής (19ος αιώνας). Στην αναφορά του για τις ονομαστές ξένες προελεύσεις κρασιών, από την Ελλάδα ξεχωρίζει τον Μοριά, την Ιθάκη, τη Ζάκυνθο και την Κεφαλονιά. Το ροζέ του Δημήτρη Τρούσσα προέρχεται από αυτόρριζο αμπελώνα στο χωριό Μαχαιράδο, σε κυπελλοειδή διαμόρφωση, την παραδοσιακή μέθοδο καλλιέργειας στο νησί, όπως και σε πολλούς αιωνόβιους αμπελώνες της Μεσογείου. Αυτά τα παλιά αμπέλια διαθέτουν μια άλλη ικανότητα, παράγουν λιγότερο φορτίο με πιο πλούσιο καρπό, πιο καθαρό φρούτο, μια πιο αγνή έκφραση του terroir. Χειρωνακτικός τρύγος, ζύμωση σε ανοξείδωτη δεξαμενή και ωρίμανση με τις οινολάσπες του για πέντε μήνες. Ενώ παραδοσιακά η σπάνια ποικιλία Κατσακούλιας χρησιμοποιείτο ως ποικιλία ανάμειξης παρά ως μονοποικιλιακό είδος, ο γοητευτικός χαρακτήρας του ανέδειξε ένα αναζωογονητικό ροζέ, με παιχνιδιάρικο χαρακτήρα. Η έμπειρη οινολόγος Αθηνά Τσώλη ακολουθεί ένα στυλ που αποτυπώνει τον εκλεπτυσμένο και πολύπλευρο μικρόκοσμο του νησιού που οι Ενετοί ονόμαζαν «Λουλούδι της Ανατολής».
CYCLOΨ
Μαρώνεια, Ροδόπη
Maron Winery / Μαυρούδι / 2024 / 12,5%
Στους πρόποδες του όρους Ισμάρου, εκεί όπου η αμπελοκαλλιέργεια χάνεται στα βάθη των αιώνων, το Μαυρούδι Θράκης βρίσκει μία από τις αυθεντικότερες εκφράσεις του. Αμπέλια 35 ετών σε απότομες σχιστολιθικές πλαγιές, με θέα το Θρακικό Πέλαγος, προσφέρουν καρπό με συμπύκνωση και ιδιαίτερη τυπικότητα. Ο «Cycloψ» ωριμάζει για 12 μήνες σε γαλλικά δρύινα βαρέλια και αντλεί το όνομά του από τον Πολύφημο της «Οδύσσειας», τον Κύκλωπα που ξεγελάστηκε από τον περίφημο μαρώνειο οίνο. Χρώμα ρουμπινί, αρώματα ώριμου κερασιού, δαμάσκηνου και βατόμουρου, με νότες γλυκών μπαχαρικών και κακάο. Γεμάτο και ισορροπημένο, με ώριμες τανίνες, ζωηρή φρεσκάδα και επίγευση που αποτυπώνει τον χαρακτήρα του θρακιώτικου αμπελώνα. Αξιοπρόσεκτο ερυθρό, το οποίο πίνεται ευχάριστα δροσερό, από τον νεαρό οινοποιό Νικόλα Κατσαρίδη.
Λίγα λόγια για το ούζο
Μπορούμε να προτείνουμε και να γράφουμε για αναρίθμητα κρασιά, όμως αναπόσπαστο στοιχείο του ελληνικού καλοκαιριού είναι το ούζο. Χρήσιμο είναι να γνωρίζουμε λίγα πράγματα για το ποτό που συνοδεύει τους περισσότερους μεζέδες στην ακροθαλασσιά.
Το ούζο είναι αλκοολούχο ποτό που παράγεται αποκλειστικά στην Ελλάδα και την Κύπρο, χωρίς γεωγραφικό περιορισμό, που σημαίνει ότι μπορεί να παραχθεί σε οποιαδήποτε περιοχή της χώρας. Παρασκευάζεται με ανάμειξη αιθυλικής αλκοόλης με αρωματικές ύλες (σπόρων, καρπών, φυτών) και ο ελάχιστος αλκοολικός τίτλος του τελικού προϊόντος πρέπει να είναι 37,5%. Η νομοθεσία προβλέπει επίσης ότι η αιθυλική αλκοόλη που έχει αρωματιστεί με απόσταξη πρέπει να αποτελεί τουλάχιστον το 20% του τελικού προϊόντος.
Το άρωμα και η γεύση προέρχονται από τις αρωματικές ύλες που είναι δημοφιλείς σε κάθε τόπο και στον προσανατολισμό που θέλει να δώσει ο δημιουργός του. Ευρύτατα χρησιμοποιούνται γλυκάνισος, μάραθος, κορίανδρος, μαστίχα Χίου (ρητίνη ή έλαιο), φλούδες εσπεριδοειδών.
Δεν υπάρχουν έγκυρα στοιχεία σχετικά με το πότε πρωτοεμφανίζεται το ούζο. Το πιθανότερο είναι ότι πρόκειται για εξέλιξη αποσταγμάτων από στέμφυλα, αρωματισμένα με γλυκάνισο (κάτι αντίστοιχο με τα ευρέως διαδεδομένα σήμερα, σε Θεσσαλία, και Μακεδονία, τσίπουρα με γλυκάνισο). Εικασίες και μύθοι υπάρχουν σχετικά με την προέλευση του εύηχου ονόματός του. Αυτό που με σιγουριά γνωρίζουμε είναι ότι από τις αρχές του 20ού αιώνα ήταν εξαγώγιμο προϊόν, με προορισμό τη Μασσαλία. Έτσι, είναι πιθανό να πήρε το όνομά του από την αναγραφόμενη ένδειξη στα ξύλινα κιβώτια με προορισμό τη Μασσαλία, που ήταν «uso Massalia», δηλαδή «προς χρήσιν της Μασσαλίας».
Άξιο αναφοράς είναι ότι σε αυτήν τη γαλλική πόλη της Μεσογείου παράγεται το παστίς (pastis), ένα υψηλόβαθμο απεριτίφ με τη χαρακτηριστική γεύση του γλυκάνισου που το «συνδέει» άμεσα με το ούζο.
Με το πέρασμα των δεκαετιών, το ούζο ρίζωσε στη καθημερινή ζωή των Ελλήνων και ανέπτυξε εξωστρέφεια, με αποτέλεσμα σήμερα να είναι αναγνωρίσιμο προϊόν στα πέρατα του κόσμου. Καταναλώνεται ευχάριστα ως απεριτίφ, συνοδεύει αρμονικά «δύσκολες» γεύσεις – συνήθως της θάλασσας. Όλα εξαρτώνται από την πολυπλοκότητα και την ένταση των αρωμάτων, τους αλκοολικούς βαθμούς, την επιθυμητή αραίωσή του και τη διάθεσή μας.
Προτείνουμε να δοκιμάσετε δύο διαφορετικής προσέγγισης νησιωτικά ούζα, 100% εξ αποστάξεως, που σημαίνει ότι το 100% της αλκοόλης προέρχεται αποκλειστικά από τον άμβυκα, όπου έχει αποσταχθεί αργά μαζί με τις αρωματικές ύλες. Στη συνέχεια, το συμπυκνωμένο απόσταγμα αραιώνεται μόνο με καθαρό νερό (συχνά προστίθεται λίγη ζάχαρη) μέχρι να φτάσει στους επιθυμητούς αλκοολικούς βαθμούς. Ουσιαστικά όσα αναγράφουν «100% εξ αποστάξεως» είναι ανώτερης ποιότητας ούζα και καλό για το κεφάλι μας είναι αυτά να προτιμάμε.
Για πιθανές «παρενέργειες» δεν ευθύνεται ποτέ ένα ποιοτικό προϊόν, παρά η αλόγιστη και υπερβολική κατανάλωσή του. Η απόλαυση προϋποθέτει μέτρο.
ΣΑΜΑΡΑ 42% (κόκκινη ετικέτα)
Τέλη 19ου αιώνα ο Ευστράτιος Σαμαράς μετεγκατέστησε την ποτοποιία του από την Προύσα της Μικράς Ασίας στον Παππάδο Λέσβου. Σήμερα, η τέταρτη γενιά ποτοποιών συνεχίζει την οικογενειακή παράδοση, παράγοντας μοναδικής ποιότητας ούζο. Με βασικά συστατικά γλυκάνισο Λισβορίου, επεξεργασμένο νερό από την περιοχή της Γέρας και ελάχιστη προσθήκη μελιού ανθέων Λέσβου (αντί ζάχαρης), έχουν ως αποτέλεσμα ένα ούζο με πληθωρική μύτη, γεμάτο σώμα και μακρά επίγευση.
9ΑΡΙ ΨΥΧΗΣ 46% (μαύρη ετικέτα)
Στο Βερβεράτο Χίου, επίσης στα τέλη του 19ου αιώνα, η ιστορία ξεκινά στο αποστακτήριο (ρεμπικαριό) που διατηρούσαν ο Μανώλης Ψυχής και ο γιος του Αντώνης, στο οποίο απόσταζαν σύκα και στέμφυλα. Η τέταρτη γενιά σήμερα εφαρμόζει συνδυαστικά την παραδοσιακή μέθοδο απόσταξης, με τη χαρακτηριστική ποιότητα της χιώτικης κληρονομιάς. Το άρωμα και η γεύση της μαστίχας, το αυθεντικό απόσταγμα χιώτικου γλυκάνισου, το μείγμα αρωματικών βοτάνων, σε ένα υψηλόβαθμο και στιβαρό ούζο, χωρίς προσθήκη ζάχαρης.
Να περνάτε όμορφα, με χαμόγελα και τσουγκρίσματα.
