Η εβδομάδα της υψηλής ραπτικής στο Παρίσι έντυσε χιλιάδες διαφορετικές διαθέσεις μέσα σε πασαρέλες τροπικών κήπων, φαντασμαγορικών παραμυθιών και AI φαντασιώσεων.
Οι πρωταγωνιστές της ξεγυμνώθηκαν, ο καθένας με τις δικές του εμμονές και δεξιότητες, και μας αποκαλύφθηκαν ως:
Ο Tastemaker
Ο Τζόναθαν Άντερσον δείχνει να κατοικεί ήδη με άνεση στον Dior, έχοντας εδραιώσει μια αδιανόητη ισορροπία ανάμεσα στη μεγαλοπρέπεια και την ελαφρότητα.
Στον βοτανικό κήπο από ολόδροσες φτέρες που έστησε στο Μουσείο Rodin, ο Ιρλανδός σχεδιαστής ξεδίπλωσε το δικό του «Συντακτικό από Φόρμες»: μια παράταξη από ρευστές ’50s σιλουέτες, με περίτεχνα στοιχεία αλλά και μια ημιτελή αίσθηση, η οποία περιείχε νύξεις από τα αρχεία του Κριστιάν Ντιόρ, όπως οι δεμένες εσάρπες σε γραμμή Y-line (1955) ή το περίφημο κατακόκκινο παλτό Arizona (1948) που ο Άντερσον αναδημιούργησε σε πλισέ, ακολουθώντας τον Ραφ Σίμονς και τον Τζον Γκαλιάνο, που τους είχε γοητεύσει το ίδιο σχέδιο, πριν από αυτόν στον Dior.
Τα 28 looks ποθητής ομορφιάς της Standing Ground ήταν για μένα η αληθινή couture αυτής της εβδομάδας μόδας, ένα ανεκτίμητο σημείο αναφοράς για το μέλλον της μοδιστρικής τέχνης.
Κυρίως, όμως, η couture Dior για τον χειμώνα του 2027 ζωντάνεψε τα γλυπτά-κόμπους από τη σειρά Peacock που δημιούργησε στα τέλη των 1970s μια από τις πιο αγαπημένες μούσες του Άντερσον, η Λίντα Μπένγκλις. Το έργο της, αιωρούμενα κομμάτια ύλης από μπρούντζο, κερί, χαρτί, αλλά και λάτεξ ή αφρό, σαν «παγωμένες χειρονομίες» γύρω από τη γυναικεία φύση, τροφοδοτήθηκε από τους τόπους όπου έζησε η καλλιτέχνιδα, τη Σάντα Φε στο Νιου Μέξικο και το Αχμενταμπάντ, στο Γκουτζαράτ της Ινδίας, έναν τόπο μύθων και μοναδικής φυσικής ομορφιάς.
Απαντώντας στην Μπένγκλις με τη γλώσσα της couture, ο Άντερσον διερεύνησε τις τεχνικές που δίνουν κίνηση στα ρούχα, κάνοντάς τα να θυμίζουν γλυπτά. Κάθε σιλουέτα αυτής της συλλογής του μαρτυρά την υπομονή της χειροποίητης δεξιοτεχνίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνική του πλισαρίσματος, που ο σχεδιαστής εφάρμοσε με παραλλαγές σχεδόν σε όλα τα ρούχα που παρουσίασε.
Ένα πράσινο φόρεμα στην απόχρωση του φρέσκου γρασιδιού σχηματίστηκε από κάθετα κύματα υφάσματος που βουτήχτηκαν σε ασημόφυλλο, έτσι ώστε το ρούχο να ιριδίζει με κάθε βήμα. Σακάκια με κυματοειδή τελειώματα, ταιριασμένα με λιγνές φούστες ή παντελόνια, σχημάτισαν ευέλικτες σιλουέτες που απομακρύνθηκαν από την αυστηρότητα των κοστουμιών Dior.
Αρκετά looks φαίνονταν να έχουν συγκολληθεί από εκατοντάδες υφασμάτινα λουλούδια που ανέμιζαν σαν πεταλουδίτσες. Πανωφόρια κομμένα από λεπτές λωρίδες shearling στερεωμένου πάνω σε διάφανη ζορζέτα απέκτησαν βελούδινη όψη, και μια σειρά από κοντά φορέματα, καμωμένα από λαμέ πλισαρισμένο ύφασμα στις αποχρώσεις του χαλκού και της πλατίνας, συνδύασαν την εκκεντρική ματιά του Άντερσον με μια διαχρονική ποιότητα, το trash με την κομψότητα.
Την ίδια στιγμή, ο σχεδιαστής ενσωμάτωσε σε βραδινά τσαντάκια το chintz, μια διαδικασία πολλών σταδίων που αναπτύχθηκε στην Ινδία τον 18ο αιώνα, κατά την οποία μοτίβα λουλουδιών ή πουλιών ζωγραφίζονται με καλάμι πάνω στα υφάσματα ή τυπώνονται με ξύλινες μήτρες βουτηγμένες σε φυτικά χρώματα.
Τίποτα δεν έδειχνε υπερβολικά επιμελές, και παρά τις πολλαπλές αναφορές που συνωστίζονταν στο σόου, τα ρούχα ανέδιδαν μια ελαφράδα, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Ωστόσο, η αναποφασιστικότητα του σχεδιαστή παραμένει, με όλες του τις εμμονές να στριμώχνονται και σε αυτήν τη συλλογή. Έτσι, αντί για μια καθαρή ιστορία ή έστω μια φαντασίωση σε στυλ Γκαλιάνο, είδαμε και πάλι μια παρέλαση γοητευτικών χαρακτήρων.
Ο Storyteller
Η couture επίδειξη του Ματιέ Μπλαζί έγινε με φόντο την κατασκευή μιας υπερφυσικής φασολιάς μπλεγμένης με πολύχρωμα λουλούδια, που άπλωσε τα ανατριχιαστικά βλαστάρια της στο Grand Palais, με καθρέφτες να πολλαπλασιάζουν την παραμυθένια εντύπωση που παρέπεμπε στην ιστορία του Τζακ και της Φασολιάς, ενώ στην πασαρέλα εμφανίστηκαν κι ένα σωρό άλλες παιδικές ιστορίες, από το Ασχημόπαπο και το Σκιάχτρο ως τον Παπουτσωμένο Γάτο ή τη Χρυσομαλλούσα, υφασμένες ή κεντημένες πάνω σε ρούχα που συνέθεταν έναν ζωηρό βιότοπο.
Οι γραμμές πάνω σε ένα αιθέριο βουάλ φόρεμα ήταν μίσχοι φασολιάς, το κέντημα σε ένα αμάνικο σιφόν ρούχο απεικόνιζε μια παρέα κύκνων, τα κουμπιά σε ένα φόρεμα-πουκάμισο είχαν το σχήμα προσώπου γάτας, χρυσής μπότας και κορόνας. Κι όλο αυτό το φλερτ με την παιδικότητα, που ζωντάνεψε χάρη στο απαράμιλλο savoir-faire των ατελιέ Chanel, ταίριαξε με μια διάχυτη άνεση, μια παντελή απουσία περιορισμών από τη φόρμα του ρούχου: Οι φούστες από μουσελίνα έφταναν χαμηλά κάτω από το γόνατο και είχαν τσέπες. Τα πουκάμισα, οι τουνίκ και τα ελαφριά σακάκια, ακόμα και τα πιο tailored, μπουκλέ τουίντ, έπεφταν ατημέλητα –οριακά άχαρα– πάνω στα σώματα, σχεδιασμένα ξεκάθαρα για μια ελεύθερη κίνηση.
Ο Μπλαζί, με την παράδοση της Κοκό να τον νομιμοποιεί ως απελευθερωτή της γυναικείας σιλουέτας, επέστρεψε στην ιδέα να ντύσει πολλούς τύπους γυναικών με λειτουργικά, ραφινάτα ρούχα, τσαλακώνοντας την εικόνα καλλονών σαν τη Βιτόρια Σερέτι με καπέλα σκιάχτρου, τυλίγοντας στα πιο αφρώδη σιφόν προνομιούχα κορίτσια-πριγκίπισσες ή προτείνοντας ένα κομψό tailoring σε γυναίκες των επιχειρήσεων.
Η συλλογή αυτή επιβεβαίωσε τη σύγχρονη ευαισθησία του Βέλγου σχεδιαστή, ενός ρομαντικού με πρακτικό πνεύμα που εντρυφά μεθοδικά σε νέες εκδοχές της σιλουέτας Chanel, προορισμένες να κατακτήσουν ένα κλασικό κοινό που όμως δεν θέλει να αισθάνεται ντεμοντέ.
Οι προβοκάτορες
O Ντουράν Λάντινκ σκανδαλίζει σχεδόν από τικ, μια σπάνια αρετή στο σύγχρονο τοπίο της μόδας, όπου όλοι φαίνεται να βλέπουν το ίδιο όνειρο, αναπαράγοντας μια σχεδόν απωθητική ομοιομορφία.
Στην πρώτη του απόπειρα υψηλής ραπτικής για τον οίκο του Jean Paul Gaultier, ο ταλαντούχος Ολλανδός δεν εγκατέλειψε την παραδοξότητά του, όσο κι αν η AI φαντασία του απειλεί να τρομάξει το παραδοσιακά συντηρητικό κοινό της couture. Με θεατρικότητα αμβλυμμένη με χιούμορ, ο Λάντινκ παρουσίασε ένα πάνθεο χαρακτήρων με αλλόκοτες αναλογίες. Ο ίδιος ανέφερε ως πηγή έμπνευσής του τα κοστούμια χορού που είχε σχεδιάσει το 1986 ο Γκοτιέ για τη χορογράφο Ρεζίν Σοπινό, ενώ παραδέχτηκε πως είχε στον νου του και τη Μαρία Αντουανέτα.
Πολλοί αναφέρθηκαν στη συλλογή του ως «Tech Couture», ορίζοντας ένα νέο είδος που χτίστηκε γύρω από «τεντωμένες» συγκατοικήσεις: την ιστορική φόρμα με την τεχνολογία, τη φαντασία με τη δυσλειτουργία, τους φυσικούς κώδικες του σώματος με την αρχιτεκτονική φόρμα των ρούχων.
Όλη η συλλογή βασίστηκε σε εξωσκελετούς, τρισδιάστατες κατασκευές από συνθετικά πολυμερή που υπερτόνιζαν τους ώμους, εξωθούσαν κολάρα και πέτα σε γοτθικές προεξοχές πίσω από το κεφάλι και μεταμόρφωναν κρινολίνα και ουρές σε εξωγήινους σωλήνες απ’ όπου ξεχύνονταν «οχετοί» από τούλι.
Μέσα σε αυτό το κρεσέντο από παραμορφωμένα μπούστα και τις εκρήξεις υφασμάτων που κατέκλυσε με viral σφοδρότητα τα social, μια χούφτα από αιθέρια couture κομμάτια πέρασαν σχεδόν απαρατήρητα, όπως ένα απλό λευκό φόρεμα καλυμμένο με μεταξένιες φολίδες ή η μιλφέιγ βραδινή τουαλέτα, φτιαγμένη από στρώσεις ιβουάρ μεταξιού, που δείχνουν την τεχνική υπεροχή των ατελιέ Gaultier κάτω από την καλλιτεχνική καθοδήγηση ενός αληθινά ταλαντούχου δημιουργού που απλά δεν αντιστέκεται στο γκροτέσκ.
Στην ίδια παρέα θα βάζαμε και τον Ρόμπερτ Γουν, έναν μάγιστρο της couture που επιδόθηκε σε μια άσκηση τεχνικής και φαντασίας, παραδίδοντας κοστούμια –και λιγότερο ρούχα για κανονικούς ανθρώπους– που συνοδεύονταν από αξεσουάρ μιας διαστρεβλωμένης νεότητας (αρκουδάκια, λαστιχένιες μπάλες, μπαλόνια, πεταλούδες και καπέλα πιερότου).
Σε ανάλογο πνεύμα οι Viktor&Rolf, δημιουργοί τους οποίους ποτέ δεν απασχόλησε ο λειτουργικός χαρακτήρας της μόδας, έλαμψαν στο είδος τους, μετατρέποντας την πασαρέλα σε ένα θεατρικό δρώμενο για δυο μοντέλα, ένα νεαρό, ένα πιο ώριμο, που άλλαζαν εξεζητημένα ρούχα στο στυλ Viktor&Rolf (πολλοί φιόγκοι και βολάν) πάνω σε μια περιστρεφόμενη πλατφόρμα, επιχειρώντας ένα σχόλιο για την ηλικία, την παρακμή και την αυτοκυριαρχία.
Ο Συναισθηματικός
Σε μια υπαίθρια παρουσίαση κάτω από τον καυτό ήλιο στους κήπους του Cité Universitaire, ο Πιερπάολο Πιτσιόλι ενορχήστρωσε μια δραματική παράσταση, όπως αρμόζει στην περιπλοκότητα της υψηλής ραπτικής, χαρίζοντας στο κοινό που τον λατρεύει από τη θητεία του στον Valentino μια συναισθηματική, απαλότερη εκδοχή του οίκου Balenciaga.
Ένα αφρισμένο σύνολο από φτερά, βολάν, παγιέτες και πυκνά κεντήματα σε μακριά φορέματα, ballon φούστες και cocoon όγκους, φαρδιά παντελόνια, κάπες και tailored λεπτομέρειες, βουτηγμένα στην αλάνθαστη παλέτα του Πιτσιόλι από σμαραγδένια πράσινα και χακί, ζωηρά ροζ, βαθιά πορτοκαλί και ρουμπινένια μοβ, συνέθεσαν μια εξεζητημένη συλλογή που έπαιζε ανάμεσα στη ρευστότητα και το tailoring.
Ήταν η πρώτη του πρόταση υψηλής ραπτικής για τον οίκο που ανέλαβε πριν από έναν χρόνο: μια θεατρική, συναισθηματική δουλειά μόνο για γυναίκες (σε αντίθεση με τις μεικτές παρουσιάσεις του προκατόχου του), εστιασμένη στις αυθεντικές τεχνικές του Κριστόμπαλ, «μαλακωμένες», όμως, από την ευαισθησία ενός ουμανιστή designer που αγαπά τη ρευστότητα και την ελευθερία στην κίνηση. Όλα ήταν εκεί. Η μεγαλοπρέπεια του οράματός του, η χάρη του σχεδιασμού του, η μαεστρία του ατελιέ Balenciaga, με τα μέλη του οποίου υποκλίθηκε στο φινάλε.
Κι όμως, κάτι έλειπε, εμποδίζοντας τη συλλογή να αναφλεγεί. Μια αιχμή, μια ατέλεια, ένας πειραματισμός, μια αμφισβήτηση, λίγο περισσότερη αφαίρεση, ίσως; Η αψεγάδιαστη ομορφιά στους ανθρώπους, όπως και στη δημιουργία, ενίοτε προκαλεί και ανία. Στην περίπτωση του Πιτσιόλι, η ομορφιά συνοδεύεται κι από έναν λυρισμό που συχνά σε λιγώνει.
Η Αποκάλυψη
Υπάρχουν επωνυμίες που προσπαθούν χρόνια να εξασφαλίσουν μια θέση στο πρόγραμμα υψηλής ραπτικής του Παρισιού. Στην περίπτωση του Μάικλ Στιούαρτ, το ντεμπούτο του brand του Standing Ground προέκυψε φυσικά, και επισκίασε πολλούς γνωστούς οίκους με την εθιστική του τελειότητα. Η συλλογή του Ιρλανδού σχεδιαστή, ήσυχη και αγέρωχη, απέπνεε την πεποίθηση που προκύπτει από τη βαθιά γνώση και την τεχνική δεξιότητα, χωρίς να βασανίζεται από την αγωνία να φανεί «μοντέρνα».
Στους φιλόξενους χώρους της ιρλανδικής πρεσβείας στο Παρίσι, ο Στιούαρτ μίλησε για τη σημασία της διαδικασίας –δημιουργικής αλλά κυρίως τεχνικής– στην couture, παρουσιάζοντας ρούχα από ζέρσεϊ και βελούδο, χτισμένα με μουλάζ πάνω στο σώμα και με μια δικής του επινόησης τεχνική ύφανσης χαντρών, που προσδίδει δομή και ρευστότητα στο tailoring.
Οι γλυπτικοί κορσέδες των φορεμάτων του ήταν προϊόν συνεργασίας με τον μυθικό κορσεδοποιό Mr Pearl, χιλιάδες πέρλες κεντήθηκαν μία προς μία για να δώσουν φόρμα στα ρούχα του (όχι για να τα διακοσμήσουν), ενώ το ντραπάρισμα στις δημιουργίες του είχε ως έμπνευση τις αρχαίες πέτρες-γλυπτά της Ιρλανδίας.
Οι γυναίκες του Standing Ground φαίνεται να έρχονται από μια άλλη διάσταση, μοιάζουν με πριγκίπισσες από το Διάστημα ή με κελτικές θεότητες, όπως η Κρίστεν ΜακΜέναμι, που στο φινάλε εμφανίστηκε με ένα νυφικό από δαντέλα Carrickmacross για το οποίο εργάστηκαν 26 Ιρλανδές τεχνίτριες για περισσότερες από 4.000 ώρες, σχηματίζοντας ένα μοτίβο που σχεδίασε ο Στιούαρτ. Τα 28 looks ποθητής ομορφιάς της Standing Ground ήταν για μένα η αληθινή couture αυτής της εβδομάδας μόδας, ένα ανεκτίμητο σημείο αναφοράς για το μέλλον της μοδιστρικής τέχνης.
