Τα Γαλλάκια έχουν δίκιο

Τα Γαλλάκια έχουν δίκιο Facebook Twitter
Οι σύγχρονοι επανέρχονται, δίχως να το θεωρητικοποιούν, στην οργανική σχέση ανάμεσα στη δημοκρατική εμπειρία και στον δρόμο και στην κίνηση μαζί με τους άλλους, τη συν-κίνηση. Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image
0


ΣΚΗΝΗ ΣΕ ΕΝΑΝ δρόμο του Παρισιού, τον Οκτώβριο του ’26: μαθητές, αγόρια και κορίτσια, τραγουδούν ένα διάσημο τραγούδι του Σαρλ Αζναβούρ, το «Εmmenez-moi». Το θέμα του τραγουδιού, μια δίψα απόδρασης, μια επιθυμία ευτυχίας:

«Πάρτε με μαζί σας στις άκρες της γης.
Πάρτε με μαζί σας στη χώρα των θαυμάτων.
Η μιζέρια, μου φαίνεται,
θα παλευόταν περισσότερο στον ήλιο».

Παράλληλα, και από δίπλα, αυτοσχέδιοι χοροί πλήθους με house, ενώ κάποιοι άλλοι τραγουδούν τη «Μασσαλιώτιδα». Πολλά από τα βίντεο αυτών των ημερών από τα τέλη Σεπτεμβρίου συνοδεύονται από το «Freed from desire», dance κομμάτι του 1997 που έχει ταξιδέψει πολύ στα γήπεδα και ιδίως στους αγώνες της Εθνικής Γαλλίας, των Bleus, από το Παγκόσμιο Κύπελλο στο Κατάρ. Techno, rai trap ή afro-beat συνθέτουν τους κώδικες αναγνώρισης αυτού του μαθητόκοσμου που μέσα σε λίγες μέρες έδωσε μια πλατύτερη και πιο ενήλικη κινητοποίηση.

Έχει κάποιο νόημα να σταθεί κανείς στις χορογραφίες αυτής της νέας Γαλλίας που, πέρα από σύνθημα (του κόμματος της Ανυπότακτης Γαλλίας του Μελανσόν), συντονίζεται με μια πραγματικότητα. Η συνηθισμένη περιγραφή μένει μόνο στη φυλετική πολυχρωμία στην οποία, ως γνωστόν, ένα άλλο, μεγάλο μέρος των Γάλλων βλέπει αλλοίωση του εθνικού χαρακτήρα και απειλές. Ο νέος λαός –και αυτός του μαθητικού ξεσπάσματος– παρουσιάζεται ως δείγμα εξασθένισης και παρακμής.  

Όσα διεκδικούν «τα Γαλλάκια» με λόγια, τραγούδια, πολιτική ή βιωματική ρητορεία βρίσκονται σε καλή κατεύθυνση. Είναι αγαθά πράγματα. Αμφισβητούν τις ανισότητες, την κοινωνική περιθωριοποίηση, την κρατική τύφλωση, μικρές ή μεγάλες αγωνίες, σχολικές και εξωσχολικές.

Για μια ορισμένη δημοσιολογία και στη Γαλλία και στην Ελλάδα, ο κόσμος που πήρε τους δρόμους στη φθινοπωρινή Γαλλία πήγε να κολλήσει στην ταμπέλα «Ισλάμ» ή θεωρήθηκε απόδειξη μιας ανίερης συμμαχίας Ισλάμ και άκρας αριστεράς. Όταν πολύ γρήγορα έγινε ολοφάνερο ότι στον δρόμο  κατέβηκαν και χιλιάδες λευκά και ροδαλά πρόσωπα και από τα λεγόμενα «καλά σχολεία», το μοτίβο άλλαξε: τώρα, η «βολεμένη μπουρζουαζία» εκμεταλλεύεται, λέει, καταστάσεις αναταραχής για να κατασκευάσει επαγγελματίες πολιτικούς.  Άρχισαν να διαδίδονται περιγραφές με μοναδικό στόχο να γκρεμίσουν το ηθικό ανάστημα των νέων που κινητοποιούνται. Παρουσιάζονται έτσι σαν μαριονέτες του Ζαν-Λικ Μελανσόν, παραζαλισμένα και αφελή παιδάκια ή φορείς σκοτεινών, καταστροφικών παρορμήσεων.

Όλα αυτά όμως, αν κοιτάξει κανείς το ίδιο το φαινόμενο, μοιάζουν μικρά και χωρίς πνοή. Θα λέγαμε μάλιστα πως επιβάλλεται να αντιστρέψουμε τις κατηγορίες περί παρακμής και εξασθένισης. Μάλλον η παρουσία των μαθητών, των φοιτητών και ευρύτερων κοινωνικών ομάδων στη σκηνή αποκάλυψε την αναλυτική και πολιτική πενία των άλλων, όσων οχυρώνονται στην κουραστική κινδυνολογία. Αν ανοίξουμε το πλάνο της συζήτησης και πέρα από τους Γάλλους μαθητές, βλέπουμε ότι ο αξιακός μηδενισμός, το πλέγμα της διαφθοράς, η πορεία προς τους πολέμους και την επικίνδυνη υποθήκευση του μέλλοντος του πλανήτη δεν είναι έργο των δεκαοχτάχρονων, όσο της ώριμης κυβερνώσας θεσμικής τάξης που κινείται μεταξύ στάσιμου ελιτίστικου τεχνοκρατικού φιλελευθερισμού και ανερχόμενης εθνικιστικής-ρατσιστικής δεξιάς.

Στη Γαλλία, επομένως, αυτός ο συγκεκριμένος λαός των νέων έδειξε όσα σκοτεινιάζουν το μέλλον του, αφού έχουν ήδη καταφέρει να γκριζάρουν το παρόν του. Γι’ αυτό και η οργή δεν έλαβε κυρίως –μόνο σποραδικά– τη μορφή καταστροφικών πράξεων. Ξετυλίχτηκε περισσότερο με ειρωνικό, παιχνιδιάρικο έως τρυφερό και ποιητικό τρόπο. Ύφανε μια διαμαρτυρία με αναγνωρίσιμο το γέλιο εντός της. Αυτό το είδαμε και από τα πολλά επεισόδια αγαπητικής συναδέλφωσης και εγκαρδίωσης ανάμεσα σε νεαρά άτομα και ηλικιωμένους, στους πυροσβέστες και στους μαθητές, στις παλιές καραβάνες από τα συνδικάτα και σε φοιτητές που μπορεί να προέρχονταν και από τα προνομιούχα περιβάλλοντα των καθολικών σχολείων. Πέρα λοιπόν από τη φυλετική επιμειξία (Mixité), αυτός ο νέος λαός έδειξε να αναμειγνύει αστικούς και λαϊκούς κόσμους, παιδιά με υψηλό πολιτισμικό κεφάλαιο και «πιο χύμα» νεολαία, φλωράκια και αλητάκια σε μια σύνθεση που διαθέτει, ωστόσο, περιεχόμενο και λόγο. Τα όποια δείγματα καταστροφισμού είχαν και έχουν μικρό μερίδιο στην πραγματικότητα και πολύ μεγαλύτερη έκταση στις αναπαραστάσεις της, για τους γνωστούς λόγους.                

Από το συγκεκριμένο γαλλικό παράδειγμα μπορεί κανείς να αντλήσει κάποιες σκέψεις για τη σχέση με το μέλλον, εκείνων ιδίως που λόγω ηλικίας έχουν το μέλλον μπροστά τους (αν δεν το καταστρέψει κάποιο μη ελέγξιμο «συμβάν» του Σαμ Άλτμαν ή του Μασκ). Τηρουμένων των αναλογιών, υπάρχουν σημεία επαφής και με την ελληνική πραγματικότητα. Σκέφτομαι πως γράφουμε κι αναλύουμε αυτόν τον καιρό, λόγω συγκυρίας, την κοινωνική ακροδεξιά. Έχουμε ρίξει το βάρος μας εκεί, υποτιμώντας τις άλλες φωνές, τα άλλα συναισθήματα. Όσα εκτυλίσσονται στη Γαλλία δείχνουν και την άλλη πλευρά, τον άλλο λαό, μια διαφορετική τροπή της συλλογικότητας. Δεν τοποθετείται αποκλειστικά σε μια ηλικιακή ζώνη, στη γενιά Ζ ή στα ακόμα μικρότερα παιδιά, όμως, κακά τα ψέματα, ο ηλικιακός παράγοντας και τα δεδομένα της δημογραφίας είναι σημαντικά.

Ο νέος λαός φαίνεται να εμπνέεται από σύμβολα, ήχους, εικόνες της παραδοσιακής χώρας και των ταυτοτήτων της. Να μην απορρίπτει κάθετα παρά να ανακυκλώνει, με τρόπους που δεν στερούνται φαντασίας. Αν οι άνθρωποι της γενιάς του ’68 δεν υπήρχε περίπτωση να πιάνουν μελωδίες της δεκαετίας του ’40 στις πορείες τους, οι νέοι του 2026 δεν έχουν πρόβλημα με τα ίχνη των πατέρων ή των παππούδων τους. Τα καταναλώνουν, τα τροποποιούν, τα ενσωματώνουν στα δικά τους ρεπερτόρια συγκίνησης. Είναι άτομα γεννημένα μέσα στο ψηφιακό, που οργανώνουν με selfies και stories την ίδια τους τη συμμετοχή στα γεγονότα: είτε στη συναυλία, είτε στη διαδήλωση, ακόμα και στη σύγκρουση με την αστυνομία.

Παρ’ όλα αυτά, παρά δηλαδή τη φυσική καταβύθισή τους στο ψηφιακό, όταν παίζονται ζητήματα της ζωής τους, τα ίδια αυτά άτομα ξαναγίνονται «λαός»: επιστρέφουν στην αναλογική, ενσώματη πολιτική. Ξανακατοικούν στις μνήμες μιας συνέχειας, προφανώς στο 1968 αλλά ακόμα και στο πρωταρχικό, ιδρυτικό συμβάν του 1789: πλατεία Βαστίλλης, «κατάληψη της Βαστίλλης» (prise de la Bastille), έτσι παίχτηκε αυτές τις μέρες η μεγάλη κινητοποίηση. Οι σύγχρονοι δηλαδή επανέρχονται, δίχως να το θεωρητικοποιούν, στην οργανική σχέση ανάμεσα στη δημοκρατική εμπειρία και στον δρόμο και στην κίνηση μαζί με τους άλλους, στη συν-κίνηση. Εξέρχονται έτσι από τη φούσκα τους, ακόμα κι αν σπεύδουν να θαυμάσουν ή να ανταλλάξουν για ώρα μηνύματα και εικόνες της παρουσίας τους μέσα στα γεγονότα.

Για μένα ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της συγκυρίας, στη Γαλλία, στην Ισπανία με το κίνημα για τη στέγη, στη Χιλή ή αλλού. Νεότερα άτομα δείχνουν να αντιδρούν στα σχήματα ζωής και στα λεξιλόγια που προτείνονται ως «νεανικό περιεχόμενο» από την καθεστωτική μελλοντολογία του συρμού. Νέοι άνθρωποι κατεδαφίζουν τις νεανίζουσες πειθαρχικές παγίδες, ζητώντας πραγματικά και πειστικά, υλικά και συναισθηματικά εδάφη για να σταθούν και να νιώσουν καλά. Όχι αέρα κοπανιστό και ρητορικές της προσαρμογής όπως αυτές που τους παρέχει η επίσημη συμβουλευτική για την πλοήγηση στην αβεβαιότητα.  Όσο κι αν αυτά τα παιδιά κολυμπούν με πραγματιστικό τρόπο στα κεκτημένα των τεχνολογιών, δεν φαίνεται να αγοράζουν μαζικά και την αντίστοιχη ιδεολογία. Η συναισθηματική τους κίνηση αναζητεί αληθινούς τόπους, όχι την έρημο των γυαλιών της Μeta.

Υπάρχει θραυσματικά αυτός ο νέος λαός. Την ίδια στιγμή εκφραστικά συγχρονισμένος και από μια άλλη άποψη ασύγχρονος. Υποψιασμένος και αμήχανος, με κάποιες δόσεις κυνισμού και κρυμμένα αποθέματα απρόβλεπτης καλοσύνης. Σαν να ψάχνει να διασώσει τις ευαισθησίες του και να υπερασπιστεί βιοτικά ερείσματα γύρω από παραδοσιακά σημεία του βίου: το σχολείο, την εργασία, το εισόδημα, τους φίλους του. Δεν ψήνεται να γίνει οπαδός της υπερνοημοσύνης, να παθιαστεί με την επαυξημένη, υβριδική ύπαρξη που περιφέρουν, με σαρδόνια χαμόγελα υπεροχής, οι διαφημιστικές ηγεσίες του κύματος του μέλλοντος.

Όσα διεκδικούν άλλωστε «τα Γαλλάκια» με λόγια, τραγούδια, πολιτική ή βιωματική ρητορεία βρίσκονται σε καλή κατεύθυνση. Είναι αγαθά πράγματα. Αμφισβητούν τις ανισότητες, την κοινωνική περιθωριοποίηση, την κρατική τύφλωση, μικρές ή μεγάλες αγωνίες, σχολικές και εξωσχολικές. Κυρίως όμως έχουν δίκιο απέναντι στους κατηγόρους τους. Οι κατήγοροι είναι που δεν έχουν να πουν κάτι στα παιδιά, γιατί δεν έχουν τι να πουν εν γένει για το μέλλον όλων μας. Όταν μάλιστα η συμβατική πολιτική αρένα παραχωρεί τόσο μεγάλη εξουσία σε κάποιους που ανά βδομάδα ορίζουν «πιθανά ποσοστά επιβίωσης της ανθρωπότητας», είναι αστείο να μέμφεται τους νέους για μηδενισμό!

Ακόμα κι αν λένε πως διαδηλώνουν για τα κενά στα σχολεία τους, οι φωνές τους δείχνουν προς το κενό μιας ψευδούς κανονικότητας.   

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

Οπτική Γωνία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παίζοντας φτηνά παιχνίδια με την ακροδεξιά και το «χάος»

Οπτική Γωνία / Παίζοντας φτηνά παιχνίδια με την ακροδεξιά και το «χάος»

Αντί να αναζητούμε τις πραγματικές αιτίες που γεννούν την κοινωνική αποσταθεροποίηση, η σκέψη μας σκαλώνει σε εικόνες καταστροφής, που καλλιεργούν στον φοβισμένο άνθρωπο την επιθυμία για αποκατάσταση της τάξης.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Μια γενιά διαδηλώνει επειδή δεν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο

Οπτική Γωνία / Μια γενιά διαδηλώνει επειδή δεν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο

Τι σηματοδοτούν οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία και την Ισπανία; Και ποιες οι συνέπειες από τη στεγαστική και την εκπαιδευτική κρίση; Μιλά στη LiFO ο δρ. Ευρωπαϊκής Ασφάλειας και Νέων Απειλών και κύριος ερευνητής του ΕΛΙΑΜΕΠ, Τριαντάφυλλος Καρατράντος.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Η νέα Γαλλία

Οπτική Γωνία / Η γνήσια γαλλική παράδοση είναι η εξέγερση

Η αλήθεια είναι ότι ο Εμανουέλ Μακρόν δεν το είδε καθόλου να έρχεται. Οι μαθητές στη Γαλλία διαδηλώνουν ακολουθώντας τη δυναμική της εξέγερσης που καθορίζει την ταυτότητα της χώρας από τη Γαλλική Επανάσταση και μετά.
ΜΑΚΗΣ ΜΑΛΑΦΕΚΑΣ
Η άνοδος της ακροδεξιάς, τα δώρα στους πλούσιους και το φιλολαϊκό προφίλ

Οπτική Γωνία / Η άνοδος της ακροδεξιάς, τα δώρα στους πλούσιους και το φιλολαϊκό προφίλ

Ένα κρατίδιο της Γερμανίας περιγράφει τη μεγάλη εικόνα, όπου η εκτίναξη ακροδεξιών κομμάτων σε χώρες της Ευρώπης και όχι μόνο βρίσκει καινούργια ερείσματα, ακολουθώντας μια συνταγή γενικευμένου κινδύνου.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

6 ερωτήσεις στην κορυφαία ακτιβίστρια του φοιτητικού κινήματος στην Αλβανία

Οπτική Γωνία / 6 ερωτήσεις στην κορυφαία ακτιβίστρια του φοιτητικού κινήματος στην Αλβανία

Η Samanda Tocka είναι ένα από τα κεντρικά πρόσωπα του φοιτητικού κινήματος στην Αλβανία. Μιλά στη LiFO για τα αιτήματα των φοιτητών και τη μάχη μιας γενιάς «που αρνείται να συμβιβαστεί με ένα μέλλον χωρίς προοπτική»
ΤΗΣ ΝΑΝΤΑ  ΣΑΑΜΠΑΝ
Αν αύριο μείνουμε χωρίς ρεύμα, τρόφιμα και επικοινωνία, τι θα συμβεί;

Οπτική Γωνία / Αν αύριο μείνουμε χωρίς ρεύμα, τρόφιμα και επικοινωνία, τι θα συμβεί;

Μπορεί ένας υβριδικός πόλεμος να αρχίσει από το ψυγείο ενός σούπερ μάρκετ; Πόσο ευάλωτη είναι η Ελλάδα; O δρ. Ευρωπαϊκής Ασφάλειας και Νέων Απειλών, κύριος επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ, Τριαντάφυλλος Καρατράντος, εξηγεί.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Δύσκολες μέρες για το εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ

Νέος Άγνωστος Κόσμος / Δύσκολες μέρες για το εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ

Μια νέα πραγματικότητα αναδείχθηκε στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές: οι αθλιότητες στη Γάζα ενεργοποίησαν την αντίδραση για τα παλαιστινιακά δεινά, τόσο που πλέον οι δωρεές της AIPAC θεωρούνται τοξικές και απορρίπτονται.
ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
Έλεος πια με την «εθνικότητα»!

Οπτική Γωνία / «Εθνικότητα;» Μόνο οι ξένοι έχουν καταγωγή. Οι ντόπιοι έχουν ασυλία

Το μεροληπτικό όσο και αποπροσανατολιστικό ερώτημα για την εθνική καταγωγή των φερόμενων ως δραστών ήσσονος, συνήθως, σημασίας αδικημάτων έχει γίνει μόνιμη επωδός σε σχόλια κάτω από σχετικά δημοσιεύματα. Τυχαίο;
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Αγάπα τον πλησίον σου, τον τραμπικό

Οπτική Γωνία / Αγάπα τον πλησίον σου, τον τραμπικό

Ο Τζέιμς Ταλαρίκο ως χριστιανός μιλάει για αγάπη στον εχθρό (του), την ίδια στιγμή, όμως, αντιμάχεται καθαρά τους αντιπάλους του, αποκαθηλώνοντας με το χαμόγελο την υποκρισία των οπαδών των φυλετικών και έμφυλων ανισοτήτων.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Τα καμένα του καλοκαιριού και οι κίνδυνοι του χειμώνα

Οπτική Γωνία / Τα καμένα του καλοκαιριού και οι κίνδυνοι του χειμώνα

Η φετινή αντιπυρική περίοδος άφησε πίσω της σημαντικές ανθρώπινες και οικολογικές απώλειες, παρά τη μείωση των καμένων εκτάσεων. Τι χάθηκε, ποιες αδυναμίες παραμένουν και με ποια προβλήματα μπαίνουν στον χειμώνα οι πυρόπληκτες περιοχές;
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Μα γιατί κυβερνά τον κόσμο αυτή η «γελοία εξουσία»;

Εν Ψυχρώ / Να γιατί κυβερνά τον κόσμο αυτή η «γελοία εξουσία»

Τι συμβαίνει όταν η πολιτική παύει να προσφέρει απαντήσεις και οι πολίτες σταματούν να πιστεύουν ότι μπορούν να αλλάξουν τη ζωή τους; Με αφορμή το βιβλίο του Κόουλ Στάνγκλερ «Μπροστά στον καθρέφτη της Αμερικής», μια ανάγνωση της πολιτικής φθοράς του Τραμπ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πλατεία Συντάγματος: Για τα πανηγύρια

Ρεπορτάζ / Πλατεία Συντάγματος: Για τα πανηγύρια

Είναι αυτή εικόνα για την πιο ιστορική πλατεία της Αθήνας; Από τις τέντες που πωλούν λουκάνικα μέχρι τις τεχνητές αμμουδιές για τουρνουά μπιτς βόλεϊ, οι χρήσεις της πληθαίνουν και ολοένα εξαθλιώνουν την εικόνα της. Με ποια κριτήρια τις εγκρίνει ο δήμος;
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Mogging: Το βαρέλι της σύγκρισης δεν έχει πάτο/ Από το maxxing στο mοgging και να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα.

Οπτική Γωνία / Στην εποχή του mogging δεν αρκεί να ξεχωρίζεις. Πρέπει να τρώνε τη σκόνη σου

Η λέξη της χρονιάς σύμφωνα με το λεξικό Collins γίνεται ο καθρέφτης μιας κουλτούρας που έχει μετατρέψει τη ζωή σε ατελείωτο διαγωνισμό υπεροχής. Το βαρέλι της σύγκρισης, όπως φαίνεται, δεν έχει πάτο.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Φαμπιάν Περιέ: «Η ακροδεξιά ιδεολογία σκοτώνει»

Οπτική Γωνία / Φαμπιάν Περιέ: «Η ακροδεξιά ιδεολογία σκοτώνει»

Ο ανταποκριτής της «Libération» αναλύει την κοινωνική έκρηξη στη Γαλλία, την οργή της νέας γενιάς και προειδοποιεί ότι η πολιτική του Εμανουέλ Μακρόν έχει κανονικοποιήσει την ακροδεξιά και ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για μια αυταρχική προεδρία της Μαρίν Λεπέν.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ