ΟΙ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ κινδυνεύουν. Όχι από εξωτερικό εχθρό, αλλά από εσωτερικό. «Aφού πολεμήσαμε και κερδίσαμε τον Ψυχρό Πόλεμο, αντιμετωπίσαμε την απειλή του κομμουνισμού, αυτή η απειλή αναζωπυρώνεται τώρα στη χώρα μας». Ανήμερα των 250ών γενεθλίων των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ έβγαλε από τη ναφθαλίνη την υπαρξιακή φοβέρα εναντίον του αμερικανικού τρόπου ζωής. Ποιοι είναι αυτοί οι κομμουνιστές που απειλούν τα ιερά και τα όσια των Αμερικανών; Το Δημοκρατικό κόμμα που έχει διαβρωθεί πλήρως από μια δράκα κομμουνιστών. Και ποιοι αποτελούν τη δράκα; Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, και μια σειρά νέων στελεχών περίπου στην ηλικία του. Αυτά ακούγονται γελοία, επειδή ακριβώς είναι γελοία.
Από μια άποψη, η ρητορεία περί κομμουνιστικού κινδύνου αποδεικνύει την ακραία ιδεολογικο-πολιτική φτώχεια του τραμπισμού που ανατρέχει σε ένα φάντασμα προκειμένου να αναγεννήσει ζόμπι αντανακλαστικά των Ρεπουμπλικάνων εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών. Από μια άλλη, έχει ένα δίκιο. Υπάρχει διαγενεακή ρήξη εντός του Δημοκρατικού κόμματος, της οποίας καταλύτης υπήρξε η σχέση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.
Ολοένα και περισσότερο ο αμερικανικός διχασμός για το Ισραήλ δεν φέρνει πλέον αντιμέτωπους την αριστερά και τη δεξιά, αλλά το κατεστημένο και των δύο κομμάτων εναντίον της βάσης τους.
Για του λόγου το αληθές, υπάρχουν γεγονότα και δημοσκοπήσεις. Η νίκη του Μαμντάνι έδειξε σε πραγματικές συνθήκες τη βαθιά τομή στο εκλογικό σώμα. Ένας μουσουλμάνος σοσιαλδημοκράτης («δεξιό» θα τον χαρακτήριζαν κάποιοι «αριστεροί» στην Ευρώπη) κέρδισε, κάνοντας περίπατο, τόσο καθιερωμένα στελέχη του κόμματος στις προκριματικές εκλογές όσο και τη δημαρχία της πόλης με τον μεγαλύτερο αριθμό Εβραίων παγκοσμίως. Κυρίως κέρδισε παρά την αντίθεση του κομματικού κατεστημένου και τον λυσσαλέο πόλεμο των επίσημων εβραϊκών οργανώσεων και γνωστών Αμερικανοεβραίων δημοσιολογούντων.
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης έχει αποδείξει ότι διαθέτει οξύτατο πολιτικό αισθητήριο και εξαιρετικό επικοινωνιακό χάρισμα. Αλλά ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη. Όλοι άρχισαν να μιλούν για αξιόλογη πολιτική τάση, όταν τέσσερις προοδευτικοί υποψήφιοι, συμπεριλαμβανομένων τριών Δημοκρατικών σοσιαλιστών που στήριξε ο Μαμντάνι, κέρδισαν τις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών στη Νέα Υόρκη και στο Κολοράντο. Προοδευτικοί υποψήφιοι έχουν κερδίσει προκριματικές εκλογές και σε άλλες Πολιτείες. Σε όλες τις περιπτώσεις, η προοδευτική ατζέντα πήγαινε χέρι χέρι αφενός με την αντίθεση στις πολιτικές του Ισραήλ και αφετέρου με τη φιλοπαλαιστινιακή διάθεση. Είναι ενδιαφέρον, επίσης, ότι η χρηματοδότηση από την κύρια φιλοϊσραηλινή ομάδα λόμπι, AIPAC, τείνει να καταστεί βαρίδι για τους υποψηφίους.
Εξάλλου, η κοινή γνώμη έχει αλλάξει δραματικά, κι αυτό καταγράφεται σε επανειλημμένες δημοσκοπήσεις. Λιγότεροι από τους μισούς Αμερικανούς λένε ότι η υποστήριξη των ΗΠΑ προς το Ισραήλ είναι προς το εθνικό συμφέρον. Για πρώτη φορά, οι Αμερικανοί βλέπουν επίσης τους Παλαιστίνιους με μεγαλύτερη συμπάθεια από ό,τι τους Ισραηλινούς. «Στο πλαίσιο της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης εντός του Ισραήλ και της εμβάθυνσης της κατοχής της Δυτικής Όχθης και της πολιορκίας της Γάζας, ελάχιστοι Αμερικανοί φιλελεύθεροι θα μπορούσαν να ισχυριστούν ότι μοιράζονται αξίες με τους Ισραηλινούς ομολόγους τους» (Τζόσουα Λάιφερ, «Foreign Policy», καλοκαίρι 2026).
Μια δημοσκόπηση του Pew τον Απρίλιο έδειξε ότι το 60% των Αμερικανών ενηλίκων έχει αρνητική άποψη για το Ισραήλ – είναι αυξημένο κατά 7% από πέρυσι και 20% από το 2022. Μεταξύ των Δημοκρατικών και των ανεξάρτητων που κλίνουν προς τους Δημοκρατικούς –στους οποίους περιλαμβάνονται οι περισσότεροι Αμερικανοεβραίοι–, ένα 80% έχει δυσμενή γνώμη για το Ισραήλ. Μεταξύ των Ρεπουμπλικανών, η πλειοψηφία εξακολουθεί να υποστηρίζει το Ισραήλ, αλλά το 57% των ατόμων ηλικίας 18 έως 49 ετών έχει αρνητικές απόψεις (Κένεθ Ροθ, «The Guardian», 30/6/2026).
«Αυτή η δικομματική εχθρότητα προς το Ισραήλ αρχίζει να μοιάζει με τη λαϊκιστική οργή για τους αιώνιους πολέμους και το ελεύθερο εμπόριο που συγκλόνισε την αμερικανική πολιτική πριν από μια δεκαετία» (Πίτερ Μπέιναρτ, «Jewish Currents», 30/6/2026). Οι Ρεπουμπλικάνοι και οι Δημοκρατικοί ηγέτες στο Κογκρέσο παραμένουν ένθερμοι υποστηρικτές του Ισραήλ, αλλά όλο και περισσότερο ο αμερικανικός διχασμός για το Ισραήλ δεν φέρνει πλέον αντιμέτωπους την αριστερά και τη δεξιά, αλλά το κατεστημένο και των δύο κομμάτων εναντίον της βάσης τους.
Οι εξελίξεις τρέχουν. Ο πρώην προσωπάρχης του Λευκού Οίκου και πρώην δήμαρχος του Σικάγου, Αμερικανοεβραίος Ραμ Εμάνουελ, πρόκειται να εκφωνήσει βαρυσήμαντη ομιλία στο Ισραήλ. «Το μήνυμα είναι ότι ο πόλεμος στη Γάζα και οι αλλαγές στην αμερικανική και παγκόσμια κοινή γνώμη έχουν συγκλίνει, με τεράστιες συνέπειες. Οι δεκαετίες κατά τις οποίες οι Αμερικανοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συχνά ανησυχούσαν για τις επιλογές και τη συμπεριφορά του Ισραήλ, αλλά θεωρούσαν την υποστήριξη προς την κυβέρνησή του απόλυτη και ακλόνητη, έχουν πλέον φτάσει στο τέλος τους» («Politico», 7/6/2026).
Τα περί κομμουνιστικής απειλής που εκτόξευσε ο Τραμπ ανήκουν στα ευτράπελα της πολιτικής ζωής. Ωστόσο, είναι δύσκολο να εκτιμήσουμε την απήχησή τους σε ανθρώπους που τους ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι μόλις ακούσουν τις λέξεις «κοινωνικό πολιτικό». Από την άλλη, εύλογα θα πρέπει να αναμένεται στο Δημοκρατικό Κόμμα μια μετατόπιση προς τα αριστερά, αλλά όχι όση θα ήθελαν οι ριζοσπάστες του. Είναι πιθανόν, επίσης, χάριν των εσωκομματικών ισορροπιών να υπάρξουν «Ιφιγένειες», με πρώτους υποψήφιους τους ηγέτες της μειοψηφίας, Τσακ Σούμερ (Γερουσία) και Χακίμ Τζέφρις (Βουλή των Αντιπροσώπων), οι οποίοι, αν τεθεί το θέμα, μάταια θα περιμένουν τη θεά Άρτεμη να τους σώσει.
