ΑΡΗΣ ΔΗΜΟΚΙΔΗΣ

Νένη Πανουργιά: «Με την Γκιλφόιλ είδαμε τι σημαίνει διαπλοκή και υποτέλεια»

Νένη Πανουργιά: «Με την Γκιλφόιλ είδαμε τι σημαίνει διαπλοκή και υποτέλεια» Facebook Twitter
Ποιος κέρδισε με την Γκιλφόιλ πρέσβειρα και ποιος έχασε με την αποπομπή της; Φωτ.: Getty Images/Ideal Image
0

— Η υπόθεση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ, με τις καταγγελίες για τη συμπεριφορά της και τη διαχείριση της διπλωματικής της ιδιότητας, τι αποκαλύπτει για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται η σημερινή αμερικανική εξουσία τη διπλωματία;
Νομίζω ότι είναι σχήμα οξύμωρο να μιλάμε για διπλωματία σε σχέση με την τρέχουσα αμερικανική κυβέρνηση και εξουσία. Ο Τραμπ, απολύτως με τη συμβουλή του Στιβ Μπάνον, επιδίδεται σε συστηματική διάλυση των αρχών της διπλωματίας με απώτερο στόχο την πλήρη αποσταθεροποίηση κάθε διακρατικής σχέσης, έτσι ώστε να μπορέσει η αμερικανική ισχύς να γίνει παγκόσμια εξουσία. Ξέρω ότι αυτό ακούγεται σαν πολιτική συγκέντρωση του ΚΚΕ από τη δεκαετία του ’70, αλλά η αλήθεια είναι ότι προέρχεται από τους ίδιους τους Αμερικανούς στρατηγιστές, τον Μπάνον και τον Γούλφοβιτς και τον Τσέινυ πριν απ’ αυτόν, που έχουν δηλώσει λενινιστές, ή ανανήψαντες τροτσκιστές, δηλαδή έχουν θέσει σε λειτουργία έναν εμπεδωμένο τακτικισμό.

— Πώς βλέπετε και κρίνετε αυτά που διαβάζουμε στις αποκαλύψεις των αμερικάνικων εφημερίδων;
Το ότι οι αποκαλύψεις έγιναν από τη «Wall Street Journal» μού προκάλεσε ένα ερώτημα: τι τρέχει ανάμεσα στην οικονομική ελίτ της Αμερικής, της οποίας η «WSJ» είναι ο σταθερός και έμπιστος εκφραστής, και τον Τραμπ; Υποθέτω ότι, με την επικείμενη αντικατάστασή του το 2028, η οικονομική εξουσία της χώρας αρχίζει να παίρνει αποστάσεις και να δημιουργεί γύρω της μια ζώνη ασφαλείας, αλλά τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες που προσπαθεί να προστατεύσει νομίζω ότι μπορεί και να μην τις μάθουμε ποτέ. Λέγαμε εξαρχής ότι ο Τραμπ είναι ο χρήσιμος ηλίθιος της αμερικανικής οικονομικής ελίτ, του λόμπι της ενέργειας και του ισραηλινού λόμπι. Εκείνος όμως μάλλον δεν το ήξερε. Σίγουρα, απ’ ό,τι φαίνεται αυτήν τη στιγμή, ούτε η πρέσβειρά του το ήξερε.

Tι ήξερε η Γκιλφόιλ για τον Τραμπ έτσι ώστε να σκεφτεί ότι είχε την άνεση να απαιτήσει θέση πρέσβειρας (αρχικά στο Βατικανό, κατόπιν στην Ελλάδα) που έχει απόλυτη συνάφεια με το καλώδιο, τον αγωγό και τους εξοπλισμούς; Και πώς κατάφερε η πλευρά Τραμπ να αποδυναμώσει την Γκιλφόιλ έτσι ώστε να μην αποτελεί πλέον απειλή;

Αλλά το ερώτημα που αναδύεται σε αυτήν τη φάση είναι ποια είναι η σχέση, είτε καθαρά ιδεολογική είτε καθαρά οικονομική, ανάμεσα στην ελληνοαμερικανική οικονομική ελίτ, την ελληνική οικονομική ελίτ και την Γκιλφόιλ; Ποιος κέρδισε με την Γκιλφόιλ πρέσβειρα και ποιος έχασε με την αποπομπή της; Αλλά, επίσης, τι ήξερε η Γκιλφόιλ για τον Τραμπ έτσι ώστε να σκεφτεί ότι είχε την άνεση να απαιτήσει θέση πρέσβειρας (αρχικά στο Βατικανό, κατόπιν στην Ελλάδα) που έχει απόλυτη συνάφεια με το καλώδιο, τον αγωγό και τους εξοπλισμούς; Και πώς κατάφερε η πλευρά Τραμπ να αποδυναμώσει την Γκιλφόιλ έτσι ώστε να μην αποτελεί πλέον απειλή; Γιατί δεν μπορούμε ούτε για μια στιγμή να σκεφτούμε ότι ο Τραμπ τής έδωσε την πρεσβεία στην Ελλάδα επειδή δεν ήθελε να ακούει τη γκρίνια της ή γιατί ένιωσε άβολα που την παράτησε ο γιος του. Μπορεί ποτέ να μη μάθουμε ούτε καν το περίβλημα αυτής της διαπλοκής, πολύ περισσότερο τις λεπτομέρειές της.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO. Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
Νένη Πανουργιά,
καθηγήτρια Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης

— Τι σημαίνει για την Ελλάδα το γεγονός ότι η εκπρόσωπος μιας τόσο ισχυρής χώρας βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αντιπαράθεσης;
Καταρχάς πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτή η αντιπαράθεση δεν θα μας άγγιζε καν αν γεωγραφικά η Ελλάδα βρισκόταν στο Λιχτενστάιν και όχι εδώ, σ’ αυτόν τον ζωτικό γεωπολιτικό κόμβο που βρίσκεται. Γιατί όσο και να πουλάμε «μπλα μπλα μπλα δημοκρατία» που έλεγε ο Σαββόπουλος, αν δεν βρισκόμασταν εδώ που βρισκόμαστε, μόνο ο Ούλοφ Πάλμε θα νοιαζότανε για εμάς. Σ’ αυτό, βέβαια, πρέπει να συνυπολογίσουμε το ότι εμείς οι ίδιοι, ως Έλληνες, έχουμε από κτίσεως ελληνικού κράτους απεμπολήσει τις υποχρεώσεις μας απέναντι στη δημοκρατία. Πρέπει, επίσης, να συνειδητοποιήσουμε ότι θα ’ρθει ο καιρός –και δεν είναι πολύ μακριά– που θα εξαντληθούν τα αποθέματα πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, και τότε πραγματικά δεν θα μας δίνει κανείς σημασία. Πρέπει όμως επίσης να δούμε και το πώς στάθηκε η ελληνική πολιτική κοινωνία απέναντι στο φαινόμενο Γκιλφόιλ – οι σέλφι (ανώτατο στέλεχος υπουργείου έβγαζε βίντεο σε συνάντηση κορυφής με την Γκιλφόιλ για να το δείξει μετά στους φίλους της και να το βάλει στο ίνσταγκραμ!), οι τεμενάδες, οι συναναστροφές, συμπεριφορές που θα ταίριαζαν απολύτως στο σχήμα «καθρεφτάκια για τους ιθαγενείς». Αν γελάσαμε με τα λαδωμένα μπλουζάκια Τσούνη στην πρεσβεία, με την Γκιλφόιλ είδαμε τι σημαίνει πραγματική διαπλοκή, τι σημαίνει πραγματική υποτέλεια, έπειτα από καιρό.

— Πώς έχει αλλάξει η καθημερινή ζωή των Αμερικανών από την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία;
Θα σας πω το εξής: ο Τραμπ παρέλαβε την εξουσία στις 20 Ιανουαρίου και στις 21 Φεβρουαρίου απελάθηκε φοιτητής μας Τζαμαϊκανός. Χωρίς ICE, χωρίς εμφανείς παρεμβάσεις. Αλλού όμως, όπως ξέρουμε, τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά, έχουμε αύξηση της κρατικής βίας, ανάπτυξη της ακροδεξιάς τρομοκρατίας, μια αίσθηση απόλυτης ακροδεξιάς ελευθεριότητας – ό,τι θέλει ο κάθε ακροδεξιός λέει και κάνει. Και τώρα, δέκα χρόνια μετά την πρώτη προεδρία Τραμπ, έχουμε μια ολόκληρη νέα γενιά που έχει μεγαλώσει μέσα σ’ αυτό το οικοσύστημα. Η περίπτωση Clavicular, οι αδελφοί Tate, οι trad wives, η αισθητική του αντιαισθητικού, η πλήρης υποχώρηση κάθε αίσθησης δεοντολογίας ή ηθικής, η ανάπτυξη του πιο ακραία αντιδραστικού μοραλισμού, όλα παραπέμπουν στο ρωμαϊκό ιμπέριουμ που είναι ο τυφλοσούρτης του τραμπισμού, στη συστηματική και μεθοδική κατάλυση του κοινοβουλευτισμού και της δημοκρατίας, έστω κι αυτής της κουτσής φιλελεύθερης δημοκρατίας. Στη Νέα Υόρκη δημιουργήθηκαν ήδη από την πρώτη προεδρία Τραμπ οργανώσεις αντίστασης που λειτουργούν και που έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν αναχώματα στην επέλαση Τραμπ, είτε υποστηρίζοντας υποψήφιους που αντιστέκονται στην επέλαση του τραμπικού φασισμού, είτε με προγράμματα που εκθέτουν τις ανισότητες και τον αποκλεισμό ανθρώπων και πληθυσμών από τον κοινωνικό ιστό, είτε με πράξεις, στο επίπεδο της καθημερινότητας, που ελαφρύνουν το άχθος των συνανθρώπων. Έτσι υποστηρίχτηκε στην πόλη η απαγόρευση χρήσης ΤΝ στα δημοτικά σχολεία, καθώς και η αθρόα υποστήριξη των κοινωνικών παντοπωλείων μετά τις περικοπές Τραμπ, το σύστημα άμεσης ενημέρωσης πολιτών σε περίπτωση εμφάνισης ICE, ή, προχθές, η σύσσωμη απόφαση για μποϊκοτάζ στην εταιρεία Target που παραχώρησε στο ICE την ταράτσα της για να κάνει επίθεση εναντίον κατοίκων της γειτονιάς.

— Τι θα κρίνει πραγματικά τις ενδιάμεσες εκλογές σε λίγες μέρες στις ΗΠΑ;
Είχε πει ο Μπιλ Κλίντον στη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας ότι ένιωθε να του διαφεύγει συνεχώς τι ήταν αυτό που έκανε τους Αμερικανούς να ψηφίσουν τον Ρέιγκαν και τον Μπους μετά τον Κάρτερ, μέχρι που κάποια στιγμή τού ήρθε μια επιφοίτηση, το περίφημο «it’s the economy, stupid!» (το πρόβλημα είναι η οικονομία, ηλίθιε!). Αλλά εγώ νομίζω ότι και πάλι έκανε λάθος ο Κλίντον, κι αυτό το είδαμε και με την υποψηφιότητα της Χίλαρι. Δεν είναι η οικονομία, γιατί μέχρι στιγμής έχουμε δει τεράστιες μάζες ανθρώπων να ψηφίζουν εναντίον του οικονομικού τους συμφέροντος. Εδώ πρέπει να δούμε τη σύντηξη ιδεολογίας και οικονομίας. Νομίζω ότι ένα μέρος του αμερικανικού εκλογικού σώματος είναι μπετόν αρμέ στην υποστήριξή του στον Τραμπ και θα ψηφίσει ανάλογα. Είναι αμετακίνητο και δεν υπάρχει καν λόγος να προσπαθήσουμε να το αναλύσουμε: οι λόγοι είναι ιδεολογικοί και όχι διαφορετικοί από τη λογική της ακροδεξιάς παγκοσμίως. Το υπόλοιπο εκλογικό σώμα όμως κινείται μέσα σε μια λίμνη ψιλοηθική, ψιλοπολιτική και ψιλοοικονομική. Η ταχύτατη αποδόμηση της Γκιλφόιλ μπορεί να μας βοηθήσει εδώ: δεν ανακλήθηκε από τη θέση της γιατί ζήτησε λεφτά από τον Ντίτερς, αλλά γιατί αποκαλύφθηκε. Πριν από έναν χρόνο δεν θα ενδιέφερε κανέναν στον κύκλο Τραμπ κάτι τέτοιο. Τώρα όμως η κοινή γνώμη δείχνει ότι φτάνει σε σημείο κορεσμού ανοχής τής πιο επιδεικτικής διαπλοκής, ανομίας και άμετρου πλουτισμού που έχουμε βιώσει.

Νομίζω, επίσης, ότι έχει περάσει η στιγμή που ο κόσμος έμενε με το στόμα ανοιχτό στην επίδειξη ισχύος – για παράδειγμα υπήρχαν Λατινοαμερικάνοι που είχαν έρθει στη χώρα ως μετανάστες και ψήφισαν Τραμπ το 2026 γιατί είχε δύναμη και εξουσία στα χέρια του και την επιδείκνυε, ή νεαροί μαύροι που έβλεπαν σε εκείνον την προσωποποίηση του ανδρισμού, ή γυναίκες (το 2016) που τον θεωρούσαν «χαριτωμένο». Νομίζω ότι αυτοί οι βαυκαλισμοί έχουν υποχωρήσει μπροστά στον μηχανισμό της μπρουτάλ εξουσίας που έχει φέρει ο Τραμπ και που εμποδίζει τη λειτουργία κάθε γνώριμου και εύρυθμου στοιχείου συμπεριφοράς. Ίσως έχει αρχίσει ο κόσμος να βλέπει ότι η κατάλυση του κράτους που προσπαθεί να φέρει σε πέρας το επιτελείο του Τραμπ δεν επαγγέλλεται μια ισότιμη, αταξική και δίκαιη κοινωνία, αλλά το ακριβώς αντίθετο, μια κοινωνία που θα λειτουργεί όπως τη ρυθμίζει ο τραμπισμός, αποκλείοντας τους πάντες εκτός από τους δικούς του. Και το ποιος είναι «δικός του» στον τραμπισμό το είδε η Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την καλή κι απ’ την ανάποδη. Και δεν είναι η μόνη, ούτε η τελευταία.

Οπτική Γωνία
0

ΑΡΗΣ ΔΗΜΟΚΙΔΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο ορισμός του soft power (κυρία μου!)»

Πολιτικό επταήμερο / Η ατιμασμένη Κίμπερλι, ο καβγάς ΕΛΑΣ-ΠΑΣΟΚ και ο επόμενος «σωτήρας»

Η ντροπιαστική αποπομπή της Αμερικανίδας πρέσβειρας, τα «αδειανά πουκάμισα» για τα οποία κονταροχτυπιούνται ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ και το δευτεροκλασάτο stand-up comedy της πολιτικής.
ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΔΕΣΠΟΤΟ
ΓΚΙΛΦΟΙΛ ΝΥΦΗ ΕΦΥΓΕ ΔΙΕΘΝΗ ΤΥΠΟ

Διεθνή / «Η νύφη έφυγε»: Πώς «είδε» ο διεθνής Τύπος την αποπομπή Γκίλφοϊλ από την Ελλάδα

Κάποιοι τίτλοι ήταν πιο αιχμηροί όπως σε Hurriyet και Wall Street Journal, αποκαλύπτοντας το παρασκήνιο της απόφασης, ενώ άλλοι ήταν πιο μετριοπαθείς, εστιάζοντας στις καταγγελίες, όπως σε BBC και Reuters
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μα γιατί κυβερνά τον κόσμο αυτή η «γελοία εξουσία»;

Εν Ψυχρώ / Να γιατί κυβερνά τον κόσμο αυτή η «γελοία εξουσία»

Τι συμβαίνει όταν η πολιτική παύει να προσφέρει απαντήσεις και οι πολίτες σταματούν να πιστεύουν ότι μπορούν να αλλάξουν τη ζωή τους; Με αφορμή το βιβλίο του Κόουλ Στάνγκλερ «Μπροστά στον καθρέφτη της Αμερικής», μια ανάγνωση της πολιτικής φθοράς του Τραμπ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πλατεία Συντάγματος: Για τα πανηγύρια

Ρεπορτάζ / Πλατεία Συντάγματος: Για τα πανηγύρια

Είναι αυτή εικόνα για την πιο ιστορική πλατεία της Αθήνας; Από τις τέντες που πωλούν λουκάνικα μέχρι τις τεχνητές αμμουδιές για τουρνουά μπιτς βόλεϊ, οι χρήσεις της πληθαίνουν και ολοένα εξαθλιώνουν την εικόνα της. Με ποια κριτήρια τις εγκρίνει ο δήμος;
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Mogging: Το βαρέλι της σύγκρισης δεν έχει πάτο/ Από το maxxing στο mοgging και να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα.

Οπτική Γωνία / Στην εποχή του mogging δεν αρκεί να ξεχωρίζεις. Πρέπει να τρώνε τη σκόνη σου

Η λέξη της χρονιάς σύμφωνα με το λεξικό Collins γίνεται ο καθρέφτης μιας κουλτούρας που έχει μετατρέψει τη ζωή σε ατελείωτο διαγωνισμό υπεροχής. Το βαρέλι της σύγκρισης, όπως φαίνεται, δεν έχει πάτο.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Φαμπιάν Περιέ: «Η ακροδεξιά ιδεολογία σκοτώνει»

Οπτική Γωνία / Φαμπιάν Περιέ: «Η ακροδεξιά ιδεολογία σκοτώνει»

Ο ανταποκριτής της «Libération» αναλύει την κοινωνική έκρηξη στη Γαλλία, την οργή της νέας γενιάς και προειδοποιεί ότι η πολιτική του Εμανουέλ Μακρόν έχει κανονικοποιήσει την ακροδεξιά και ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για μια αυταρχική προεδρία της Μαρίν Λεπέν.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Τα μούτρα των «Σαμαράδων», το θράσος Κασιδιάρη και οι κινήσεις απελπισίας του ΠΑΣΟΚ

Πολιτικό επταήμερο / Τα μούτρα των «Σαμαράδων», το θράσος Κασιδιάρη και οι κινήσεις απελπισίας του ΠΑΣΟΚ

Ποιος Τραμπ, άραγε, μας ξημερώνει, οι τραγωδίες που ανέδειξαν την απόλυτη γελοιότητα του πολιτικού διαλόγου και ποιους κάλεσε το ΠΑΣΟΚ για να του πουν «και του χρόνου».
ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΔΕΣΠΟΤΟ
Τζέιμς Ταλαρίκο - Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ: Οι δύο νέοι γερουσιαστές των Δημοκρατικών που είναι ήδη «talk of the town»

Οπτική Γωνία / Τζέιμς Ταλαρίκο - Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ: Οι δύο νέοι σταρ των Δημοκρατικών

Οι δύο γερουσιαστές ήταν από τα ονόματα που συζητήθηκαν περισσότερο σε αυτές τις ενδιάμεσες εκλογές, κατά τις οποίες η δημοκρατική Αμερική κατάφερε να βάλει ένα κάποιο «φρένο» στον Ντόναλντ Τραμπ.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Πώς έγινα ολιγαρκής, χωρίς να με πει κανείς τσιγκούνα

Ρεπορτάζ / Πώς έγινα ολιγαρκής, χωρίς να με πει κανείς τσιγκούνα

Μετά από κάποιες οικονομικές αναποδιές, η Μίνα Καλογερά άρχισε να μετράει τρεις το λάδι, τρεις το ξίδι. Αυτό, περιέργως, δεν την έκανε μίζερη ή τσιγκούνα. Άρχισε να αγοράζει μόνον αυτά που χρειάζεται πραγματικά, απολαμβάνοντας περισσότερα με λιγότερα χρήματα.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Παρακμάζει η Αμερική;

Νέος Άγνωστος Κόσμος / Παρακμάζει η Αμερική ή απλώς δεν παίζει πια χωρίς αντίπαλο;

Μια τεράστια χορωδία επαναλαμβάνει το αφήγημα της αμερικανικής παρακμής, πασπαλισμένη με μπόλικη νοσταλγική χρυσόσκονη για έναν απολεσθέντα παράδεισο. Είναι όμως πράγματι έτσι;
ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
Ηλίας Ντίνας: «Δεν χρειάζεται πραξικόπημα για να διαλυθεί μια δημοκρατία»

Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ / Ηλίας Ντίνας: «Δεν χρειάζεται πραξικόπημα για να διαλυθεί μια δημοκρατία»

Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας μιλά στη LiFO για τη φθορά του Ντόναλντ Τραμπ, τις ενδιάμεσες εκλογές και την κρίση στο κόμμα των Δημοκρατικών.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
ΗΠΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ

Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ / Στίβεν Έρλανγκερ: «Αυτές οι εκλογές είναι δημοψήφισμα για τον Τραμπ»

Ο διακεκριμένος δημοσιογράφος των New York Times, Στίβεν Έρλανγκερ, αναλύει στη LiFO τις πολιτικές συνέπειες της κρίσιμης εκλογικής αναμέτρησης στις ΗΠΑ, εξηγεί πώς μια ήττα των Ρεπουμπλικανών μπορεί να περιορίσει την εξουσία του Τραμπ και μιλά για την αντοχή της αμερικανικής δημοκρατίας και το μέλλον του κόμματος ενόψει του 2028.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ