Η Κ. ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ έπειτα από έξι μήνες. Η μόνιμη κατοικία της βρίσκεται στην Κυψέλη, αλλά το τελευταίο διάστημα ζει εκτός Αθηνών για επαγγελματικούς λόγους. Η επιστροφή στη γειτονιά της δεν ήταν αυτή που περίμενε.
Η εικόνα που αντίκρισε την απογοήτευσε: «Σακούλες σκουπιδιών στοιβαγμένες γύρω από ξεχειλισμένους κάδους, χαρτιά και πλαστικά στις άκρες των δρόμων, πεζοδρόμια βρόμικα, με έντονη δυσοσμία. Ποτέ δεν θυμάμαι την Κυψέλη τόσο παρατημένη», λέει. Στα ήδη στενά πεζοδρόμια, οι σπασμένες πλάκες, οι λακκούβες, τα παρκαρισμένα μηχανάκια και τα κάθε λογής εμπόδια αναγκάζουν συχνά τους πεζούς να κατεβαίνουν στο οδόστρωμα. «Δεν θυμόμουν την πόλη έτσι. Μπορεί η Αθήνα να μην ήταν ποτέ η πιο καθαρή πόλη, αλλά δεν υπήρχε αυτό το χάλι. Η επιστροφή μου ήταν μια απότομη προσγείωση», συμπληρώνει.
Η Κ. συμπυκνώνει αυτή την απογοήτευση σε μία φράση: «Ο Δούκας κατάφερε ακόμη κι αυτοί που τον ψήφισαν, όπως εγώ, να λένε πού είναι ο Μπακογιάννης».
Είναι γνωστό ότι οι πολιτικοί του αντίπαλοι χρεώνουν στον Χάρη Δούκα πως αντιμετωπίζει τον δήμο περισσότερο ως εφαλτήριο για την κεντρική πολιτική σκηνή, και όσο η καθημερινότητα της πόλης δεν βελτιώνεται αισθητά, αυτή η κριτική βρίσκει πρόσφορο έδαφος.
Παρεμφερή σχόλια μπορεί να διαβάσει κανείς και στα social και στις αναρτήσεις του δήμου, στις οποίες προβάλλει τις δράσεις καθαρισμού και τις νέες υποδομές. Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι όλες αυτές οι οργισμένες πολλές φορές αναρτήσεις μπορούν να αποδοθούν σε πολιτικούς αντιπάλους, σε υπερβολές ή ακόμη και σε οργανωμένα τρολ. Όταν, όμως, παρόμοια παράπονα επαναλαμβάνονται από κατοίκους διαφορετικών περιοχών, δεν μπορεί κανείς να τα απορρίψει όλα ως προϊόν πολιτικής αντιπαράθεσης.
Κάτοικοι από την Κυψέλη, τα Πατήσια και το Παγκράτι μέχρι το Μεταξουργείο περιγράφουν την ίδια εικόνα: ξεχειλισμένους κάδους, σκουπίδια στα πεζοδρόμια και επίμονη δυσοσμία. Πολλοί υποστηρίζουν ότι ολόκληρες γειτονιές παραμένουν αόρατες για τον δήμο. Και, απ’ ό,τι φαίνεται, σε αυτές συγκαταλέγονται πλέον ακόμη και κατεξοχήν τουριστικές περιοχές και σημεία που βρίσκονται στη «βιτρίνα» της πόλης.
Κάτοικος του κέντρου μάς μιλούσε πρόσφατα για ένα εγκαταλελειμμένο περίπτερο στο Κουκάκι, το οποίο, όπως λέει, έχει μετατραπεί σε ετοιμόρροπο παράπηγμα. «Τι περιμένει ο δήμος για να το απομακρύνει; Να γίνει κάποιο ατύχημα;» αναρωτιόταν.
Στην περιοχή Μακρυγιάννη, άλλος δημότης μάς περιέγραψε μια μικρή πλατεία όπου ακόμη και τα δημόσια παγκάκια έχουν ενταχθεί στον υπαίθριο χώρο του διπλανού εστιατορίου. Μπροστά τους έχουν τοποθετηθεί τραπέζια με τραπεζομάντιλα, μετατρέποντας το σημείο όπου μέχρι πρότινος κάθονταν κάτοικοι και περαστικοί σε προέκταση του καταστήματος. Όταν ζήτησε εξηγήσεις, όπως λέει, ο επιχειρηματίας τού απάντησε σε προκλητικό τόνο ότι διαθέτει νόμιμη άδεια από τον δήμο Αθηναίων. Μια άδεια, δηλαδή, που του δίνει το δικαίωμα να μετατρέψει τα δημόσια παγκάκια σε καθίσματα της επιχείρησής του.
#DoItLikeAthens και οι εξερευνήσεις πράσινων λύσεων
Την ώρα που κάτοικοι διαμαρτύρονται για την εικόνα της γειτονιάς τους, ο Χάρης Δούκας επενδύει σε ένα πολύ διαφορετικό αφήγημα για την πόλη. Πρόσφατα στο συμπόσιο της Σύμης, σε ανοιχτή συζήτηση με τον Γιώργο Παπανδρέου, έγραψε σε ανάρτησή του ότι το #DoItLikeAthens γίνεται «ένα διεθνές μήνυμα για μια βιώσιμη, δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς αστική ανάπτυξη». Λίγες ημέρες νωρίτερα, από το London Climate Action Week 2026, έγραφε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «εξερευνήσαμε βιώσιμες πρακτικές και καινοτόμες λύσεις», από τις ζώνες μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα έως τα «πράσινα» data centers. «Καλά είναι τα ευρηματικά hashtags, αλλά εκτός από το να υπηρετούν τη δημόσια εικόνα του δημάρχου, θα πρέπει να έχουν και κάποια σχέση με την καθημερινότητα της πόλης», λένε πολιτικοί του αντίπαλοι.
Ευπρόσδεκτη, λένε, είναι και η εξερεύνηση νέων ιδεών και καλών πρακτικών, η οποία μπορεί να συνεχίζεται πάντα, και αυτό είναι το σωστό. «Για την Αθήνα, όμως, έχει περάσει η περίοδος κατά την οποία αρκούσε να εξερευνούνται πράσινες και βιώσιμες λύσεις. Ο δήμαρχος πρέπει πλέον να δείξει ότι μπορεί και να τις εφαρμόσει. Γιατί, πέρα από τα διεθνή φόρα και τα μεγάλα σχέδια, υπάρχει η πολύ πιο πεζή μάχη του πεζοδρομίου, εκεί όπου κρίνεται τελικά η ποιότητα της καθημερινότητας. Στους ξεχειλισμένους κάδους, στα προβληματικά πεζοδρόμια, στην αποπνικτική δυσοσμία και στα εμπόδια που αναγκάζουν έναν γονιό με καρότσι ή έναν άνθρωπο με κινητικές δυσκολίες να κατεβαίνει στον δρόμο».
Είναι γνωστό ότι οι πολιτικοί του αντίπαλοι τού χρεώνουν πως αντιμετωπίζει τον δήμο περισσότερο ως εφαλτήριο για την κεντρική πολιτική σκηνή, και όσο η καθημερινότητα της πόλης δεν βελτιώνεται αισθητά, αυτή η κριτική βρίσκει πρόσφορο έδαφος. «Ο Δούκας δείχνει να ενδιαφέρεται περισσότερο για τις προσωπικές του πολιτικές φιλοδοξίες παρά για τη διοίκηση της πόλης. Την ίδια ώρα, ο Κώστας Ζαχαριάδης και η Ανοιχτή Πόλη έχουν αποκτήσει τέτοια επιρροή, ώστε σε πολλές κρίσιμες επιλογές του δήμου να περνά, ουσιαστικά, η δική τους γραμμή», λέει συνομιλητής του από τον χώρο της αυτοδιοίκησης.
Η πρόσφατη παρέμβασή του για πιθανή μετεκλογική συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα τάραξε και πάλι τα νερά και επανέφερε τη συζήτηση για το εύρος των πολιτικών του φιλοδοξιών. Στο ΠΑΣΟΚ υπάρχει η εκτίμηση ότι ο Χ. Δούκας, με τις δημόσιες τοποθετήσεις του, δεν απευθύνεται πλέον αποκλειστικά στο κόμμα αλλά επιχειρεί να διεκδικήσει διακριτό ρόλο στον ευρύτερο χώρο που αναδιατάσσεται γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα, από την κεντροαριστερά έως την αριστερά. Παρότι το πρόσφατο συνέδριο έδειξε ότι δεν διαθέτει καμία δύναμη μέσα στο ΠΑΣΟΚ, δεν φαίνεται να έχει εγκαταλείψει τη φιλοδοξία να εμφανιστεί ως ένας από τους παράγοντες που μπορούν να συμβάλουν στην ενοποίηση αυτού του κατακερματισμένου χώρου. Για κάποιους, ενισχύεται η εκτίμηση ότι χαράζει ήδη μια στρατηγική εξόδου προς τον χώρο του Τσίπρα, «επιχειρώντας με τις δημόσιες παρεμβάσεις του να ανεβάσει τις πολιτικές του μετοχές και να καλλιεργήσει την εικόνα ότι δεν μιλά μόνο εξ ονόματός του, αλλά εκφράζει και ένα ευρύτερο τμήμα του ΠΑΣΟΚ».
Στο ίδιο συνέδριο πέτυχε, πάντως, να περάσει μια σημαντική πολιτική θέση: τη δέσμευση ότι το ΠΑΣΟΚ δεν θα συμμετάσχει μετά τις εκλογές σε κυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία. Η πρόταση αρχικά δεν είχε ευρεία αποδοχή. Ακόμη και στελέχη της αριστερής πτέρυγας του κόμματος θεωρούσαν λάθος να κλείσει το ΠΑΣΟΚ προκαταβολικά μία από τις μετεκλογικές επιλογές του. Το επιχείρημά τους ήταν ότι μια τέτοια δέσμευση μπορεί να εκληφθεί ως προαναγγελία συνεργασίας προς τα αριστερά και να στρέψει προς τη ΝΔ ψηφοφόρους που δεν επιθυμούν συμπόρευση με την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Οι συνεργασίες, έλεγαν, κρίνονται μετά την κάλπη, ανάλογα με το αποτέλεσμα, τους συσχετισμούς, τη συγκυρία και τα διακυβεύματα που προκύπτουν από αυτές.
Ούτε ο Νίκος Ανδρουλάκης επιθυμούσε αρχικά μια τόσο απόλυτη δέσμευση. Ο Χ. Δούκας, όμως, άσκησε έντονη δημόσια πίεση και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποχώρησε, αποδεχόμενος τελικά να περάσει η πρότασή του. Ήταν μια πολιτική νίκη για τον δήμαρχο, η οποία όμως δεν έκρυψε την οργανωτική του αδυναμία. Λέγεται ότι και ο Μανώλης Χριστοδουλάκης, που τον είχε στηρίξει στην προηγούμενη εσωκομματική αναμέτρηση και διέθετε μηχανισμό που τον είχε βοηθήσει, έχει πλέον απομακρυνθεί και κινείται αυτόνομα. Έτσι, ο Χ. Δούκας εμφανίζεται σήμερα χωρίς το δίκτυο συμμαχιών που είχε τότε, και με πολύ περιορισμένη επιρροή στα κομματικά όργανα.
Η εικόνα αυτή επηρεάζει, σύμφωνα με συνομιλητές που παρακολουθούν τις διεργασίες στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο, και τον τρόπο με τον οποίο τον αντιμετωπίζει η πλευρά Τσίπρα. Η συζήτηση που άνοιξε για συνεργασία αντιμετωπίστηκε με ειρωνικό σκεπτικισμό από το περιβάλλον Τσίπρα, ακριβώς επειδή ο Δούκας δεν κατάφερε να εκλέξει στην Κεντρική Επιτροπή ούτε καν «το δεξί του χέρι», τον Χρήστο Πρωτόπαπα. Κατά την ίδια ανάγνωση, ο Αλέξης Τσίπρας τον υπολογίζει ως αυτοτελή πολιτική παρουσία, λόγω του αξιώματος και του κύρους που συνοδεύει τον δήμο Αθηναίων, όχι όμως ως ισότιμο συνομιλητή που εκπροσωπεί ένα οργανωμένο και συμπαγές κομμάτι του ΠΑΣΟΚ.
Το δάνειο των 75 εκατομμυρίων ευρώ
Η κριτική για τις πολιτικές φιλοδοξίες του Χ. Δούκα επανήλθε στο προσκήνιο, και την αφορμή γι’ αυτό έδωσε ένα δάνειο 75 εκατ. ευρώ. Τον περασμένο Ιούνιο εγκρίθηκε από το δημοτικό συμβούλιο δάνειο 75 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την ενεργειακή αναβάθμιση των σχολείων της Αθήνας.
Ο Κώστας Μπακογιάννης συνέδεσε ευθέως την απόφαση με την πολιτική στρατηγική του δημάρχου, υποστηρίζοντας ότι η αναβάθμιση των σχολείων χρησιμοποιείται ως άλλοθι για έναν υπερδανεισμό που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί: «Τα 75 εκατομμύρια ευρώ προορίζονται πραγματικά για τα σχολεία ή αντλούνται για να καλύψουν την ανικανότητα, τη διοικητική ανεπάρκεια και τις αστείρευτες πολιτικές φιλοδοξίες του κ. Δούκα; Και γιατί να πληρώσουν τον λογαριασμό οι δημότες της Αθήνας;» είχε πει. Ο Κ. Μπακογιάννης χαρακτήρισε το δάνειο θηριώδες και ισχυρίστηκε ότι υπερβαίνει το σημερινό ανεξόφλητο χρέος του δήμου, το οποίο υπολόγισε στα 65 εκατ. ευρώ περίπου. Υποστήριξε ότι με μία απόφαση ο συνολικός δανεισμός της πόλης υπερδιπλασιάζεται, αναφέροντας ότι η αποπληρωμή θα εκτείνεται έως το 2046, μεταφέροντας την υποχρέωση στις επόμενες δημοτικές αρχές και, τελικά, στους δημότες.
Ο Κ. Μπακογιάννης κατηγόρησε επίσης τη διοίκηση Δούκα ότι δεν έχει εξηγήσει επαρκώς γιατί δεν αξιοποιήθηκαν πρώτα ευρωπαϊκοί πόροι ή άλλα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία. Ο Χ. Δούκας απάντησε ότι πρόκειται για μια «ιστορική παρέμβαση» με σαφή προορισμό, που είναι η ριζική ενεργειακή αναβάθμιση των σχολείων της Αθήνας. Επικαλέστηκε την παλαιότητα και την κακή κατάσταση εκατοντάδων σχολικών κτιρίων και υποστήριξε ότι δεν υπήρχε άλλο εργαλείο ικανό να χρηματοδοτήσει παρεμβάσεις τέτοιας κλίμακας: «Για πρώτη φορά ο δήμος Αθηναίων παίρνει δάνειο που έχει ονοματεπώνυμο: είναι τα σχολεία και είναι η ενεργειακή τους αναβάθμιση. Προβλέπεται περίοδος χάριτος 5 χρόνια, 25 αποπληρωμή και ειδικό επιτόκιο, το χαμηλότερο που έχει δοθεί από όσα δάνεια έχει πάρει ο δήμος Αθήνας», ανέφερε. Τα χρήματα που θα δαπανηθούν για τα σχολεία, όπως είπε, θα προέρχονται κατά 75% από το δάνειο και κατά 25% από ίδιους πόρους: «Θα φτιάξουμε ξανά κουφώματα, υαλοπίνακες, δώματα, προσόψεις, συστήματα θέρμανσης, βάζουμε κλιματιστικά, που είναι πάγιο αίτημα όλων, βάζουμε αντλίες θερμότητας και φωτοβολταϊκά για να δημιουργήσουμε ενεργειακές αυτονομίες». Ο δήμαρχος Αθηναίων ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρχε άλλο διαθέσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο αντίστοιχης κλίμακας: «Πήγαμε στο υπουργείο Οικονομικών, στο υπουργείο Παιδείας. Υπάρχει μόνο ένα πολύ μικρό πρόγραμμα, το “Μαριέττα Γιαννάκου”, που κάνει κάποια βαψίματα, πολύ μικρές επιδιορθώσεις».
Η καθαριότητα της πόλης και τα προβλήματα
Αν στο ζήτημα των σχολείων ο Χ. Δούκας επιλέγει τη μεγάλη παρέμβαση και αναλαμβάνει το πολιτικό κόστος ενός πολυετούς δανεισμού, στην καθαριότητα απαντά στην κριτική επικαλούμενος αφενός την έλλειψη προσωπικού και αφετέρου τα στοιχεία που έχει δώσει ο δήμος για τις νέες υποδομές. Σύμφωνα με αυτά, έχουν εγκατασταθεί 125 υπόγεια συστήματα κάδων και 329 οικίσκοι, ενώ περίπου 1.300 καφέ κάδοι εξυπηρετούν περισσότερα από 12.000 νοικοκυριά που έχουν ενταχθεί στη συλλογή βιοαποβλήτων. Η ανάπτυξη του καφέ κάδου είναι σημαντική, καθώς τα υπολείμματα τροφών και τα υπόλοιπα οργανικά υλικά αποτελούν μεγάλο μέρος των καθημερινών σκουπιδιών που εξακολουθούν να καταλήγουν στους πράσινους κάδους.
Το κρίσιμο, όμως, όπως μας επισημαίνουν ειδικοί στη διαχείριση απορριμμάτων, «δεν είναι μόνο πόσοι κάδοι τοποθετούνται στον δρόμο». Υποστηρίζουν ότι χωρίς διαλογή στην πηγή, η Αθήνα δεν θα λύσει ποτέ το πρόβλημα των σκουπιδιών. Διαλογή στην πηγή σημαίνει ότι τα απορρίμματα χωρίζονται εκεί όπου παράγονται, στο σπίτι, στην πολυκατοικία, στο κατάστημα, και δεν πετιούνται όλα μαζί με την προσδοκία ότι θα ξεχωρίσουν αργότερα. Τα υπολείμματα της κουζίνας πρέπει να συλλέγονται χωριστά από το χαρτί, το γυαλί, το μέταλλο, τα πλαστικά και τα κοινά σκουπίδια, με σταθερό πρόγραμμα αποκομιδής και έλεγχο της ποιότητας κάθε «ρεύματος». Οι κοινόχρηστοι καφέ κάδοι είναι ένα βήμα, δεν είναι όμως από μόνοι τους ένα ολοκληρωμένο σύστημα. Όταν σε αυτούς καταλήγουν πλαστικές σακούλες και σύμμεικτα απορρίμματα, το οργανικό υλικό επιμολύνεται και μπορεί να καταστεί ακατάλληλο για κομποστοποίηση.
Η υποστελέχωση της υπηρεσίας είναι ένα υπαρκτό πρόβλημα, αλλά δεν εξηγεί τα πάντα. Ο δήμαρχος επικαλείται ακόμη τον παλιό μνημονιακό κανόνα «μία πρόσληψη για πέντε αποχωρήσεις», παρότι σήμερα ισχύει διαφορετικό πλαίσιο προσλήψεων. Παράλληλα, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, εργαζόμενοι που ανήκουν οργανικά στην καθαριότητα υπηρετούν σε διοικητικές θέσεις και όχι στον δρόμο. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την Αθήνα αλλά εμφανίζεται και σε πολλούς άλλους δήμους. Οι δημοτικές αρχές, όμως, συνήθως αποφεύγουν να ανοίξουν αυτό το μέτωπο, καθώς η επιστροφή προσωπικού στην αποκομιδή σημαίνει μετακινήσεις, ανατροπή παγιωμένων καταστάσεων και σύγκρουση με ισορροπίες ετών. «Χρειάζεται, με άλλα λόγια, να σπάσουν αυγά και μέχρι στιγμής πολλοί δήμαρχοι, όπως και ο Χάρης Δούκας, δεν δείχνουν ιδιαίτερη διάθεση να το κάνουν», μας λέει ένας έμπειρος αυτοδιοικητικός.
#CoolAthens: Πόσο cool είναι, τελικά, η Αθήνα
Ένας από τους πιο φιλόδοξους στόχους που είχε θέσει ο δήμαρχος Αθηναίων προεκλογικά ήταν η μείωση της αισθητής θερμοκρασίας της Αθήνας το καλοκαίρι έως και κατά πέντε βαθμούς. Αυτό θα γινόταν, όπως έλεγε τότε, μέσα από εκτεταμένες φυτεύσεις στην πόλη, με τη χρήση ψυχρών υλικών στην κατασκευή των υποδομών και άλλες παρεμβάσεις πράσινων λύσεων στο αστικό περιβάλλον. Καθώς η θητεία του πλησιάζει στη συμπλήρωση τριών ετών, ο στόχος αυτός δεν έχει ακόμη συνοδευτεί από έναν σαφή και μετρήσιμο απολογισμό για το σε ποιες περιοχές θα επιτευχθεί σε σχέση με ποια αρχική μέτρηση, ενώ από την αρχή δεν υπήρχε ένα βασικό χρονοδιάγραμμα.
Για το φετινό καλοκαίρι ο δήμος παρουσιάζει ανανεωμένο και διευρυμένο το προϋπάρχον #CoolAthens, έναν κεντρικό ψηφιακό κόμβο ενημέρωσης και διαχείρισης του κινδύνου από την ακραία ζέστη. Το σύστημα συνδέεται με την εφαρμογή EXTREMA GLOBAL, η οποία υπολογίζει σε πραγματικό χρόνο τον θερμικό κίνδυνο ανάλογα με τη θέση του χρήστη και τον κατευθύνει στα κοντινότερα «δροσερά σημεία», σε συνεργασία με τα μετεωρολογικά μοντέλα του Meteo.gr και με την Πολιτική Προστασία, ώστε να ενεργοποιούνται εγκαίρως κλιματιζόμενες αίθουσες και δομές στήριξης ευάλωτων πολιτών. Πρόκειται για χρήσιμα εργαλεία πρόληψης και προστασίας της δημόσιας υγείας. Άλλο, όμως, η έγκαιρη προειδοποίηση για τον καύσωνα και άλλο η πραγματική ψύξη της πόλης. Το #CoolAthens μπορεί να βοηθήσει τον πολίτη να προστατευθεί από τη ζέστη. Δεν κάνει όμως το αστικό περιβάλλον της πόλης πιο δροσερό: «Η ουσιαστική διαφορά βρίσκεται στις μόνιμες παρεμβάσεις στο έδαφος. Στη σκιά που δημιουργούν τα δέντρα, στους νέους ελεύθερους χώρους, στα διαπερατά και ψυχρά υλικά και στη δυνατότητα των κατοίκων να βρίσκουν ένα πάρκο κοντά στο σπίτι τους», λένε στη LiFO άνθρωποι που γνωρίζουν αυτά τα ζητήματα.
Ο Χ. Δούκας προβάλλει ως βασικό απολογιστικό στοιχείο τις 12.412 καταγεγραμμένες φυτεύσεις δέντρων από την αρχή της θητείας του. Ο αριθμός είναι σημαντικός και δείχνει έντονο ρυθμό παρεμβάσεων σε δρόμους, πλατείες, λόφους και άλση. Στα έργα που ξεχωρίζουν περιλαμβάνονται το μικροδάσος της Αλεπότρυπας, το γραμμικό πάρκο στους Αμπελοκήπους, το πάρκο στη Ριζούπολη και ο λεμονόκηπος στο Κουκάκι.
«Ο σημερινός απολογισμός, ωστόσο, κρίνεται κυρίως στις πολλές διάσπαρτες παρεμβάσεις και λιγότερο στη δημιουργία νέου, ώριμου και αυτοτελούς αστικού πρασίνου. Οι φυτεύσεις δεν ταυτίζονται αυτομάτως με καθαρή αύξηση ισάριθμων δέντρων, καθώς μέρος τους αφορά αντικαταστάσεις, ενώ ο συνολικός αριθμός δεν έχει ακόμη συνοδευτεί από μια δημόσια αποτίμηση για το ποσοστό επιβίωσης των νέων δέντρων, την ανάπτυξή τους και την πραγματική αύξηση της σκίασης. Το κρίσιμο δεν είναι μόνο πόσα δέντρα μπήκαν στο χώμα, αλλά πόσα θα βρίσκονται εκεί ύστερα από πέντε ή δέκα χρόνια και πόσο θα έχουν αλλάξει το μικροκλίμα της γειτονιάς», λένε οι ίδιοι άνθρωποι.
Ένα μεγάλο περιβαλλοντικό και πολιτικό στοίχημα παραμένει ο Βοτανικός. Όταν ανέλαβε η σημερινή διοίκηση, το ποδοσφαιρικό γήπεδο ήταν ήδη δημοπρατημένο, με υπογεγραμμένη σύμβαση και εγκεκριμένο χρηματοδοτικό πλαίσιο, ενώ η μελέτη του πάρκου των 215 στρεμμάτων είχε εγκριθεί τον Αύγουστο του 2023 και η διαγωνιστική διαδικασία είχε ξεκινήσει πριν από την αλλαγή της δημοτικής αρχής.
Στη διοίκηση Δούκα μπορεί, πάντως, να πιστωθεί ότι πέρασε το έργο από τις πρόδρομες εργασίες στη θεμελίωση, ολοκλήρωσε την απαλλοτρίωση περίπου 86 στρεμμάτων και έφτασε στην επιλογή αναδόχου για τις εγκαταστάσεις του Ερασιτέχνη Παναθηναϊκού. Μέχρι να παραδοθεί όμως το πάρκο, υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος. Οι πράσινες διαδρομές στην πόλη παραμένουν ζητούμενο.