ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΟ ΔΕΙ ΚΑΝΕΙΣ, τα ογδόντα είναι ένα φοβερό όριο. Το τελευταίο όριο. Το αληθινό γήρας. Η αρχή του ακαταλόγιστου. Όσο κι αν ανέβει το προσδόκιμο, μετά τα ογδόντα όλα είναι έξτρα. Κανείς πλέον δεν θα πει ότι έφυγες «πρόωρα» ή «νέος», όπως θα μπορούσε να πει αν αποχαιρετούσες στα 79. Τα εβδομήντα είναι ακόμα -ήντα. Τα ογδόντα είναι κάτι άλλο.
Ο Σι Τζινπίνγκ είναι 72 και ο Πούτιν 73, αλλά όσο και να κοντεύουν μοιάζουν ακόμα μακριά από το «μεγάλο κατώφλι», το οποίο πέρασε πριν από μερικές μέρες ο πολυχρονεμένος «Πλανητάρχης» (ο όρος μπορεί να μη μοιάζει και τόσο δόκιμος πλέον, σίγουρα όμως ο νυν Πρόεδρος των ΗΠΑ αντιλαμβάνεται απολύτως τον εαυτό του ως τέτοιον), συνδέοντας (εξισώνοντας) μάλιστα τα ογδοηκοστά γενέθλιά του με τους εορτασμούς για τα 250 χρόνια από τη Διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Ποιος ξέρει, ο Τραμπ μπορεί να μας θάψει όλους, μεταφορικά ή κυριολεκτικά, μπορεί να πάει διακόσια, μπορεί και να ζήσει για πάντα, σε κάποια οργανική ή συνθετική μορφή, εδώ, στον Άρη ή οπουδήποτε. «Είναι τρελό», είπε τον περασμένο μήνα σχετικά με την προοπτική των ογδόντα ετών. «Νιώθω το ίδιο όπως και πριν από πενήντα χρόνια».
«Το καλύτερο στα 80», δήλωσε ο Ντίλαν, «είναι ότι έζησες παραπάνω από τα ρολόγια που σε κυνηγούσαν. Είναι η απελευθέρωση από το ψέμα ότι είχες τον έλεγχο οποιουδήποτε πράγματος. Δεν τρέχεις πια πίσω από την παρέλαση. Είσαι o γέρος βασιλιάς μιας χαμένης χώρας».
Με αφορμή την περίσταση, οι «New York Times» ζήτησαν από κάποιους/-ες επιφανείς ογδοντάρηδες και ογδοντάρισσες (και βάλε) να καταθέσουν το καλύτερο και το χειρότερο πράγμα που συμβαίνει αφότου πατήσεις –ή αφότου σε πατήσουν– τα 80. Ανάμεσά τους και ο 85χρονος πλέον Μπομπ Ντίλαν, ο οποίος έδωσε με διαφορά τις πιο αξιοσημείωτες απαντήσεις, παίζοντας με τις λέξεις και με τις αμφισημίες όπως μόνο εκείνος ξέρει να κάνει.
«Το καλύτερο στα 80», δήλωσε, «είναι ότι έζησες παραπάνω από τα ρολόγια που σε κυνηγούσαν. Είναι η απελευθέρωση από το ψέμα ότι είχες τον έλεγχο οποιουδήποτε πράγματος. Δεν τρέχεις πια πίσω από την παρέλαση. Είσαι o γέρος βασιλιάς μιας χαμένης χώρας. Είναι πιο δύσκολο να μπεις σε πρόγραμμα. Δεν βιάζεσαι να γίνεις κάτι και δεν σε στοιχειώνουν τα πράγματα που έκανες. Εκείνο που σε στοιχειώνει είναι το πόσο λίγα από αυτά είχαν τη σημασία που πίστευες ότι θα είχαν».
Αυτά για τα «καλύτερα» της προχωρημένης ηλικίας (θα μπορούσε, πάντως, να ψελλίσει κανείς ότι σε στοιχειώνουν μάλλον αυτά που δεν έκανες). Όπως όμως θα περίμενε κανείς, τα πιο ωραία τα κράτησε για τα «χειρότερα»:
«Το χειρότερο μετά τα 80 είναι ότι εξακολουθείς να θέλεις να λες ναι σε όλα, αλλά ο κόσμος προσπερνά χωρίς να σε ρωτήσει. Η παλιά φλόγα στην καρδιά σου εξακολουθεί να σου λέει να κάνεις αυτό και εκείνο, αλλά το σώμα σου λέει ότι τα έχεις ήδη κάνει. Επίσης, τίποτα δεν σε εκπλήσσει. Ακούγεται σαν πολυτέλεια, αλλά δεν είναι, και επιπλέον έχεις στερέψει από ψευδαισθήσεις. Οι άνθρωποι σου φέρονται είτε σαν να έχεις επιλύσει κάτι είτε σαν να έχεις χάσει κάτι, ενώ τίποτα από τα δύο δεν ισχύει. Βλέπεις τη ζωή να επαναλαμβάνεται παντού. Το πραγματικά χειρότερο όμως είναι ότι διαπιστώνεις, εν τέλει, πως έχεις κατανοήσει κάτι που θα μπορούσε να έχει αλλάξει τα πάντα στο παρελθόν, αν είχε συμβεί σε μια εποχή που τα πράγματα μπορούσαν ακόμα να αλλάξουν. Όταν είσαι νέος, νομίζεις ότι ο χρόνος προχωράει. Στα 80 ξέρεις ότι δεν προχωράει, μένει ακίνητος. Εμείς είμαστε αυτοί που προχωράμε».
