Οι πρώτοι αγώνες για αθλητές με αναπηρία διεξήχθησαν το 1948 στο Στοκ Μάντεβιλ. Στο νοσοκομείο αυτής της αγγλικής κωμόπολης ο νευροχειρουργός Λούντβιχ Γκούτμαν είχε δημιουργήσει από το 1944 κέντρο αποκατάστασης αναπήρων πολέμου και είχε παρατηρήσει πως οι αθλητικές δραστηριότητες λειτουργούν επιτυχώς ως μέσο αποκατάστασης των στρατιωτών με αναπηρία. Αν και οι συγκεκριμένοι αγώνες αφορούσαν λιγοστούς αθλητές με αμαξίδιο, ως επί το πλείστον βετεράνους του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, έχουν καταγραφεί ως η κοιτίδα του παραολυμπιακού κινήματος.

 

{❖}

 

Οι πρώτοι επίσημα οργανωμένοι αγώνες ολυμπιακού χαρακτήρα για αθλητές με αναπηρία έγιναν το 1960 στη Ρώμη, αμέσως μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Περίπου τετρακόσιοι αθλητές από 23 χώρες συμμετείχαν σε οκτώ αθλήματα, έξι από τα οποία εξακολουθούν να περιλαμβάνονται στο αγωνιστικό πρόγραμμα των Παραολυμπιακών Αγώνων (τοξοβολία, κολύμβηση, ξιφασκία, καλαθοσφαίριση, επιτραπέζια αντισφαίριση, στίβος). Από τότε, οι Παραολυμπιακοί Αγώνες διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια, πάντα την ίδια χρονιά με τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

 

Φωτογραφία από την τελετή έναρξης των Παραολυμπιακών Αγώνων στη Ρώμη το 1960.
Φωτογραφία από την τελετή έναρξης των Παραολυμπιακών Αγώνων στη Ρώμη το 1960.

 

{❖}

 

Το 1976, στο Τορόντο, προστέθηκαν κι άλλες κατηγορίες αναπηρίας και για πρώτη φορά συμμετείχαν αθλητές που δεν χρησιμοποιούν αμαξίδιο. Την ίδια χρονιά έγιναν και οι πρώτοι Παραολυμπιακοί Χειμερινοί Αγώνες στη Σουηδία. Το 1988, στη Σεούλ, οι Παραολυμπιακοί Αγώνες διοργανώθηκαν για πρώτη φορά αμέσως μετά τους Ολυμπιακούς, στις ίδιες εγκαταστάσεις, κάτι που έκτοτε συμβαίνει σε κάθε διοργάνωση.

 

{❖}

 

Αυτήν τη στιγμή στο πρόγραμμα των Παραολυμπιακών Αγώνων βρίσκουμε τα εξής 22 αθλήματα: αντισφαίριση με αμαξίδιο, άρση βαρών σε πάγκο, γκόλμπολ, επιτραπέζια αντισφαίριση, ιππασία, ιστιοπλοΐα, καλαθοσφαίριση με αμαξίδιο, κολύμβηση, κωπηλασία, μπότσια, ξιφασκία με αμαξίδιο, πετοσφαίριση (καθιστών), ποδόσφαιρο 7x7, ποδόσφαιρο 5x5, ποδηλασία, ράγκμπι με αμαξίδιο, σκοποβολή, στίβος, τζούντο, τοξοβολία, τρίαθλο, κανό. Από αυτά, τα αθλήματα μπότσια, γκόλμπολ, άρση βαρών σε πάγκο και ράγκμπι με αμαξίδιο είναι αποκλειστικά παραολυμπιακά.

 

{❖}

 

Δεν είναι ασυνήθιστο στους Παραολυμπιακούς Αγώνες να σημειώνονται μεγάλες επιδόσεις που ενίοτε ξεπερνούν και τα ρεκόρ των αρτιμελών αθλητών, όπως γίνεται για παράδειγμα συχνά στην άρση βαρών (σε πάγκο). Στο συγκεκριμένο αγώνισμα οι αθλητές ή οι αθλήτριες αγωνίζονται από ύπτια θέση πάνω σε ειδικά διαμορφωμένο πάγκο. Οι επίσημοι βοηθοί δίνουν την μπάρα στον αγωνιζόμενο, στο ύψος των τεντωμένων χεριών του. O αθλητής θα πρέπει μέσα σε δύο λεπτά να ολοκληρώσει την προσπάθειά του, κάνοντας τις εξής κινήσεις: κατεβάζει την μπάρα στο στήθος, την κρατάει για ένα μικρό χρονικό διάστημα ακίνητη και στη συνέχεια την ωθεί προς τα πάνω, μέχρι την πλήρη έκταση των χεριών.

 

{❖}

 

Συνολικά επτά αθλήτριες και τρεις αθλητές έχουν λάβει μέρος σε Ολυμπιακούς και Παραολυμπιακούς Αγώνες. Η πρώτη εξ αυτών είναι η Νέρολι Φέρχολ (παραπληγία), η οποία το 1980 συμμετείχε στην τοξοβολία των Παραολυμπιακών Αγώνων και τέσσερα χρόνια αργότερα στο ίδιο άθλημα των Ολυμπιακών. Ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί ο Ούγγρος ξιφομάχος Παλ Ζέκερες, ο οποίος είναι ο μοναδικός αθλητής που έχει καταφέρει να κατακτήσει μετάλλιο και στις δύο διοργανώσεις. Ο Ζέκερες είχε κερδίσει χάλκινο μετάλλιο στους Ολυμπιακούς της Σεούλ, αλλά το 1991 ένα αυτοκινητικό ατύχημα τον καθήλωσε σε αμαξίδιο. Αρνούμενος να συμβιβαστεί, δήλωσε συμμετοχή τον επόμενο χρόνο στους Παραολυμπιακούς της Βαρκελώνης και κέρδισε το χρυσό. Ως το 2008 ακολούθησε η κατάκτηση άλλων πέντε μεταλλίων. Ο πιο πολυσυζητημένος αθλητής που έλαβε μέρος τόσο σε Ολυμπιακούς όσο και σε Παραολυμπιακούς Αγώνες είναι ο Όσκαρ Πιστόριους. Μετά από σκληρή διαμάχη με την IAAF κατάφερε να συμμετάσχει στους Ολυμπιακούς του Λονδίνου στα προημιτελικά και στα ημιτελικά των 400 μέτρων, ενώ με την ομάδα σκυταλοδρομίας 4x400 μ. της Νοτίου Αφρικής συμμετείχε στον ημιτελικό αλλά και στον τελικό. Με επίδοση 3:03.46 κατέκτησε την 8η θέση του τελικού.

 

Ο Richard Whitehead από τη Μ. Βρετανία κατέκτησε φέτος το χρυσό μετάλλιο στα 200μ.
Ο Richard Whitehead από τη Μ. Βρετανία κατέκτησε φέτος το χρυσό μετάλλιο στα 200μ.

 

{❖}

 

Η πρώτη συμμετοχή Έλληνα αθλητή σε Παραολυμπιακούς ήταν το 1976. Από το 1988 η Ελλάδα συμμετέχει στους Αγώνες με επίσημες εθνικές αποστολές. Τότε, στους Παραολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ, οι Έλληνες αθλητές κέρδισαν τα πρώτα μετάλλια, ένα αργυρό και τρία χάλκινα. Το 1992, στη Βαρκελώνη, κέρδισαν δύο αργυρά και ένα χάλκινο μετάλλιο. Το 1996, στην Ατλάντα, κέρδισαν ένα χρυσό, ένα αργυρό και τρία χάλκινα. Το 2000, στο Σίδνεϊ, η ελληνική ομάδα συμμετείχε με 42 αθλητές οι οποίοι αγωνίστηκαν στον στίβο, στην κολύμβηση, στην άρση βαρών, στην καλαθοσφαίριση και στο τζούντο, κερδίζοντας τέσσερα χρυσά, τέσσερα ασημένια και τρία χάλκινα. Το 2004, στους Παραολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, η Ελλάδα συμμετείχε με την πολυπληθέστερη μέχρι στιγμής ομάδα, με 137 αθλητές, κερδίζοντας τρία χρυσά, δεκατρία αργυρά και τέσσερα χάλκινα. Οι Παραολυμπιακοί Αγώνες του Πεκίνου ήταν και οι πιο επιτυχημένοι για την Ελλάδα ως τώρα. Συμμετέχοντας σε έντεκα αθλήματα (τοξοβολία, στίβος, μπότσια, ποδηλασία, τζούντο, άρση βαρών σε πάγκο, ιστιοπλοΐα, σκοποβολή, κολύμβηση, ξιφασκία με αμαξίδιο, τένις με αμαξίδιο), οι 53 αθλητές και οι 16 αθλήτριες της εθνικής ομάδας κατάφεραν να κατακτήσουν 24 μετάλλια (πέντε χρυσά, εννέα αργυρά, δέκα χάλκινα), με αποτέλεσμα να βρεθούν στην 20ή θέση της παγκόσμιας κατάταξης μεταξύ 146 κρατών. Στους Παραολυμπιακούς του Λονδίνου η Ελλάδα κατάφερε να κατακτήσει 12 μετάλλια, συμμετέχοντας σε εννέα αθλήματα (τοξοβολία, στίβος, μπότσια, ποδηλασία, άρση βαρών σε πάγκο, ιστιοπλοΐα, σκοποβολή, κολύμβηση, ξιφασκία με αμαξίδιο) με συνολικά 61 αθλητές και αθλήτριες. Ξεχώρισε το χρυσό μετάλλιο στο μπότσια στην κατηγορία ζευγαριών BC-3, ενώ κατέκτησε τρία ακόμη ασημένια και οκτώ χάλκινα μετάλλια. Βρέθηκε, δε, στην 44η θέση των μεταλλίων μεταξύ 165 χωρών που έλαβαν μέρος.

 

{❖}

 

Στους φετινούς αγώνες του Ρίο η ελληνική αποστολή περιλαμβάνει 54 αθλητές και αθλήτριες. Τα αθλήματα που θα έχουν ελληνική εκπροσώπηση είναι τα εξής: αντισφαίριση με αμαξίδιο, άρση βαρών σε πάγκο, ιστιοπλοΐα, κολύμβηση, μπότσια, ξιφασκία με αμαξίδιο, ποδηλασία, σκοποβολή, στίβος, τζούντο και τοξοβολία. Ως τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές η ελληνική αποστολή έχει συγκεντρώσει οκτώ μετάλλια (δύο χρυσά, δύο αργυρά και τέσσερα χάλκινα). Η σφαιροβολία μας έχει χαρίσει τα τέσσερα εξ αυτών: ο Θανάσης Κωνσταντινίδης κατέκτησε χρυσό, ο Δημήτρης Σενικίδης αργυρό, ο Δημήτρης Ζησίδης και η Δήμητρα Κοροκίδα χάλκινο. Επίσης, ο Δημήτρης Μπακοχρήστος κατέκτησε χάλκινο στην άρση βαρών, ο Μανώλης Στεφανουδάκης χρυσό στο ακόντιο, ο Παναγιώτης Τριανταφύλλου αργυρό στην ξιφασκία και χάλκινο η ομάδα του μπότσια (Άννα Ντέντα, Νίκος Πανανός, Γρηγόρης Πολυχρονίδης).

 

O χρυσός Παραολυμπιονίκης στον ακοντισμό, Μανώλης Στεφανουδάκης.
O χρυσός Παραολυμπιονίκης στον ακοντισμό, Μανώλης Στεφανουδάκης.