Στα κλαδιά των δέντρων της πλατείας φωλιάζουν κορυδαλλοί. Στα στριμωγμένα διαμερίσματα των πολυκατοικιών ζουν φοιτητές, νοικοκυρές με μπικουτί, απόστρατοι στρατηγοί με τις οικιακές βοηθούς, συνταξιούχοι του Δημοσίου (δάσκαλοι, στρατηγοί, εφοριακοί), υπάλληλοι του ΟΤΕ, της ΔΕΗ, του ΗΣΑΠ. Στα σοκάκια, Αφρικανοί αστρολόγοι διαφημίζουν την πολυετή τους εμπειρία. Τα πολλαπλά ενοικιαστήρια διαταράσσουν τις ισορροπίες στην περιοχή, το κλίμα για τους αλλοδαπούς έχει γίνει βαρύ, οδοί φανερώνουν πως τριγυρνάμε σε μία από τις πλέον πολύβουες και πολυεθνικές γωνιές της Αθήνας.

Είναι άνοιξη, οι γλάστρες στα μπαλκόνια έχουν ανθίσει, αλλά στην Πατησίων η κίνηση είναι μεγάλη και οι ασυνήθιστοι επισκέπτες στη γειτονιά (αστυνομικοί, ιατροδικαστές, φωτογράφοι, ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Πάνος Σόμπολος και μερικοί ακόμα δημοσιογράφοι) μαρτυρούν το αιματηρό σκηνικό. Αυτό είναι το αστικό πλαίσιο στο οποίο ξετυλίγεται η υπόθεση των Κορυδαλλών της πλατείας Αμερικής του Φίλιππου Φιλίππου, που σκηνοθετεί ο Δημήτρης Καταλειφός.

Πρωταγωνιστής, ο δημοσιογράφος Τηλέμαχος Λεοντάρης, κεντρικός ήρωας σε πολλά μυθιστορήματα του συγγραφέα (Η κόρη του εφοπλιστή, Το χαμόγελο της Τζοκόντας, Αντίο, Θεσσαλονίκη, Ο άντρας που αγαπούσαν οι γυναίκες). Ο Λεοντάρης ξυπνάει ένα πρωί μαθαίνοντας πως η γειτόνισσά του Μάρθα Λύτρα έχει βρεθεί δολοφονημένη στο διαμέρισμά της. Σπρωγμένος από το ανεκπλήρωτο ερωτικό του ενδιαφέρον για τη Μάρθα και από το δημοσιογραφικό του δαιμόνιο, αποφασίζει να διαλευκάνει τον φόνο της.

Στην αναζήτησή του συνεισφέρουν οι γείτονες της πολυκατοικίας, που με κάθε πληροφορία συμπληρώνουν το ψηφιδωτό του εγκλήματος, όπως και διάφοροι ύποπτοι από το ευρύτερο περιβάλλον του θύματος. Φαίνεται, όμως, πως είναι πολλοί εκείνoι που αναζητούν την αλήθεια. Κι όταν τελικά αυτή αποκαλυφθεί, θα επαναφέρει το κελάηδισμα των κορυδαλλών στην πλατεία του κέντρου της Αθήνας.

«Βρισκόμαστε στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, σε μια γειτονιά του κέντρου της Αθήνας, σε μια εποχή που, αν θυμάστε, υπήρχαν αυτές οι ομάδες των Ρομπέν των Δασών που έμπαιναν στα σούπερ μάρκετ και απαλλοτρίωναν προϊόντα που στη συνέχεια μοίραζαν. Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα, σε μια πυκνοκατοικημένη περιοχή, συμβαίνει ένα διπλό έγκλημα. Ο δημοσιογράφος (Δημήτρης Καταλειφός) που έτυχε να είναι γείτονας και γνωριζόταν με το θύμα κινητοποιείται, για προσωπικούς λόγους, και ερευνά την υπόθεση, καθώς δεν πείστηκε από το βιαστικό πόρισμα της αστυνομίας που απέδωσε τη δολοφονία σε ληστεία. Οι υποψίες του, καθώς προχωράει η έρευνα, επιβεβαιώνονται, σχέσεις και πρόσωπα προστίθενται στην πλοκή με τρόπο τέτοιον που ο θάνατος δίνει τη θέση του σε νέα πράγματα που γεννιούνται. Να, όπως αυτή η νέα ραδιοφωνική πρωτοβουλία που γεννιέται εν μέσω πανδημίας» εξηγεί ο Δημήτρης Ήμελλος, που σε αυτό το ραδιοφωνικό μυστήριο υποδύεται τον αδερφό του θύματος, έναν μικροαστό πνιγμένο στα χρέη, που προσπαθεί να γλιτώσει με μικροαπατεωνιές. Συγχρόνως, εμπλέκεται στην ιστορία και μαζί με τους υπόλοιπους γείτονες προσπαθεί να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα.

«Ο κοινός παρονομαστής στα έργα των Radio Plays είναι το αίνιγμα και η πρωτότυπη τζαζ μουσική. Στους Κορυδαλλούς, όμως, είναι ιδιαιτέρως τονισμένο το λυρικό στοιχείο, καθώς η υπόθεση εμπεριέχει ρομαντισμό, ερωτισμό και μεγάλες δόσεις αναμνήσεων» λέει ο Δημήτρης Τσάκας, που έντυσε μουσικά τόσο το διήγημα του Φίλιππου Φιλίππου όσο και τον Ξένο της Αθηνάς Κακούρη, που σκηνοθετεί η Μαρία Μαγκανάρη.

«Παρότι δεν έχω μεγάλη εμπειρία στο είδος, η έλλειψη εικόνας δεν λειτούργησε περιοριστικά για μένα αλλά απελευθερωτικά, γιατί η απουσία σε αναγκάζει να βάλεις το μυαλό και τη φαντασία να δουλέψουν, να σκεφτείς διαφορετικά μια κατάσταση, να δεις με τον δικό σου τρόπο μια εικόνα, να δώσεις έμφαση στο κείμενο και να μεταφράσεις την ατμόσφαιρα του διηγήματος με νότες. Άλλωστε, για εμάς, τους μουσικούς, το ραδιόφωνο συνδέεται άμεσα με τη δουλειά μας.

Στους Κορυδαλλούς της πλατείας Αμερικής κάθε ηθοποιός ερμηνεύει δύο ή και τρεις ρόλους. Έτσι, οι φωνές μοιράζονται σε πρόσωπα με τρόπο τέτοιον ώστε να καλυφθεί η πολυπλοκότητα της υπόθεσης αλλά και οι ετερόκλητοι χαρακτήρες που παρελαύνουν από το διήγημα.

Έχοντας μια σχετική εμπειρία από σπικάζ, ντουμπλάζ αλλά και εκφωνήσεις σε ντοκιμαντέρ, ο Δημήτρης Ήμελλος παραδέχεται πως η ραδιοφωνική εμπειρία θυμίζει πολύ κινηματογραφικό γύρισμα, με τη διαφορά ότι η αφήγηση και το χτίσιμο του χαρακτήρα δεν γίνονται κοιτώντας την κάμερα αλλά μιλώντας σε ένα μικρόφωνο.

«Έχω τρομερές αναμνήσεις ως ακροατής από το θέατρο στο ραδιόφωνο. Μικρός περίμενα ανυπόμονα να έρθει η στιγμή για την επόμενη μετάδοση. Ήταν όμως άλλες εποχές και ο ήχος σημαίνει πολύ περισσότερα πράγματα. Ως παλιότερος, δεν έζησα την έξαρση της εικόνας και των κινουμένων σχεδίων. Ανήκω στη γενιά της ηχητικής εικόνας, που το παραμύθι ερχόταν μέσα από δίσκους, μπομπίνες, ηχητικές αφηγήσεις και το ραδιοφωνικό θέατρο θύμιζε pop-up βιβλία που τα ανοίγεις και από τις σελίδες ξεδιπλώνεται ένας ολόκληρος κόσμος από σχήματα και τρισδιάστατες εικόνες. Γενικά, νιώθω λίγο σαν να μεταφέρομαι πίσω στον χρόνο, γιατί όλοι αφηγηθήκαμε κάποτε ένα παραμύθι σε κάποιον».

— Ματούλα Κουστένη

 

Ο Δημήτρης Καταλειφός. Φωτο: Πηνελόπη Γερασίμου

 

Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου - Radio Plays

Οι κορυδαλλοί της πλατείας Αμερικής

Του Φίλιππου Φιλίππου

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καταλειφός

Με τους: Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Δημήτρη Ήμελλο, Μαρία Καλλιμάνη, Στέλλα Κρούσκα, Γιάννη Νταλιάνη, Γιάννη Τσορτέκη

Μουσική σύνθεση: Δημήτρης Τσάκας

Παίζουν οι μουσικοί: Δημήτρης Βερδίνογλου (πιάνο), Κίμωνας Καρούτζος (κοντραμπάσο), Παναγιώτης Κωστόπουλος (ντραμς), Δημήτρης Τσάκας (σαξόφωνο)

Πρεμιέρα: Τρίτη 8/12