Έρευνα σε βάρος του Ραχμί Κοτζ, επίτιμου προέδρου του ομίλου Koç Holding και μίας από τις πλέον εμβληματικές μορφές του τουρκικού επιχειρηματικού κόσμου, ξεκίνησαν οι εισαγγελικές αρχές στην Τουρκία μετά από σχόλιο που φέρεται να έκανε κατά τη διάρκεια δημόσιας εκδήλωσης στη Σμύρνη.
Ο 95χρονος επιχειρηματίας προκάλεσε αντιδράσεις όταν, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στη Σμύρνη, αφηγήθηκε ένα ανέκδοτο για μια Κούρδισσα γυναίκα που επισκέπτεται γιατρό. Στο ανέκδοτο, όταν ο γιατρός της ζήτησε να γδυθεί πίσω από ένα παραβάν για να την εξετάσει, εκείνη απάντησε: «Γιατρέ, γδυθείτε πρώτα εσείς».
Η εισαγγελία της Σμύρνης ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε αυτεπάγγελτη έρευνα για πιθανό αδίκημα «δημόσιας προσβολής κοινωνικής ομάδας», ενώ κυβερνητικά στελέχη παρενέβησαν δημόσια στην υπόθεση.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ δήλωσε ότι «η ζυγαριά της δικαιοσύνης δεν σταθμίζει με βάση τον πλούτο, τον τίτλο ή την κοινωνική θέση κανενός», ενώ ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), Ομέρ Τσελίκ, υποστήριξε ότι η χρήση του όρου «Κούρδισσα γυναίκα» σε υποτιμητικό πλαίσιο έρχεται σε αντίθεση με τις αξίες της χώρας.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη πολιτική συζήτηση στην Τουρκία, καθώς αφορά τον επίτιμο πρόεδρο του μεγαλύτερου βιομηχανικού και επιχειρηματικού ομίλου της χώρας, ο οποίος εδώ και δεκαετίες αποτελεί κεντρικό πυλώνα της τουρκικής οικονομίας.
Ο όμιλος Koç δραστηριοποιείται σε τομείς όπως η ενέργεια, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η αυτοκινητοβιομηχανία και η υγεία, ενώ παραδοσιακά θεωρείται μέρος της κοσμικής επιχειρηματικής ελίτ της Τουρκίας, η οποία κατά καιρούς έχει βρεθεί σε πολιτική απόσταση από τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η εξέλιξη έχει πυροδοτήσει αντιδράσεις από την αντιπολίτευση και από κύκλους της επιχειρηματικής κοινότητας, οι οποίοι εκφράζουν ανησυχία για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην εικόνα της χώρας απέναντι στους επενδυτές.
Ο βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) Μπιλάλ Μπιλιτσί παρομοίασε την υπόθεση με ένα υποθετικό σενάριο στο οποίο οι αμερικανικές αρχές θα ξεκινούσαν έρευνα εναντίον προσωπικοτήτων όπως ο Γουόρεν Μπάφετ ή ο Έλον Μασκ εξαιτίας ενός αμφιλεγόμενου αστείου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η υπόθεση αναδεικνύει τις ανησυχίες που εκφράζονται εδώ και χρόνια για τη λειτουργία του κράτους δικαίου στην Τουρκία.
Η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς η τουρκική κυβέρνηση προσπαθεί να προσελκύσει νέα ξένα κεφάλαια και επενδύσεις, παρουσιάζοντας τη χώρα ως ελκυστικό προορισμό για επιχειρήσεις και εύπορους ιδιώτες.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε πρόσφατα σειρά φορολογικών κινήτρων για όσους μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η χώρα προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης και επενδύσεων.
Ωστόσο, αρκετοί οικονομολόγοι και επενδυτές εξακολουθούν να θεωρούν ότι η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και η προβλεψιμότητα του θεσμικού πλαισίου αποτελούν κρίσιμα ζητήματα για το επενδυτικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με τον Δείκτη Κράτους Δικαίου του World Justice Project για το 2025, η Τουρκία κατατάσσεται στην 118η θέση μεταξύ 143 χωρών, επίδοση που συχνά επικαλούνται επικριτές της κυβέρνησης όταν αναφέρονται στην κατάσταση των θεσμών στη χώρα.
Η υπόθεση Κοτζ έρχεται να προστεθεί σε μια περίοδο αυξημένης πολιτικής έντασης, κατά την οποία η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι χρησιμοποιεί τη δικαιοσύνη ως μέσο πολιτικής πίεσης, κατηγορία που η Άγκυρα απορρίπτει, επιμένοντας ότι τα δικαστήρια λειτουργούν ανεξάρτητα.
