Σχεδόν 3 εκατ. δολάρια, περίπου 2,6 εκατ. ευρώ, κατέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε ανθρώπους που εμφάνισαν συμπτώματα του λεγόμενου «συνδρόμου της Αβάνας», μιας υπόθεσης που εδώ και χρόνια απασχολεί την αμερικανική διπλωματία και τις υπηρεσίες πληροφοριών.
Οι αποζημιώσεις αφορούν εργαζομένους αμερικανικών υπηρεσιών και είναι οι πρώτες που δίνονται για τη συγκεκριμένη ασθένεια. Οι αρχικές αναφορές είχαν γίνει από στελέχη της CIA στην Αβάνα, πριν από περίπου μία δεκαετία, ενώ στη συνέχεια παρόμοια περιστατικά καταγράφηκαν και σε άλλες χώρες, ανάμεσά τους η Κίνα.
Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι θα συνεχίσει να στηρίζει το προσωπικό που επηρεάστηκε. Οι πληρωμές έγιναν με βάση τον νόμο Havana Act, ο οποίος εγκρίθηκε το 2021 για την οικονομική στήριξη όσων παρουσίασαν τέτοια περιστατικά υγείας.
Τα συμπτώματα του «συνδρόμου της Αβάνας»
Όσοι έχουν μιλήσει δημόσια για την εμπειρία τους περιγράφουν παράξενους ήχους, όπως βουητό και μεταλλικούς θορύβους, αλλά και έντονη πίεση στο κεφάλι, ζάλη και ναυτία. Για χρόνια, οι αναφορές αυτές τροφοδότησαν υποψίες ότι ξένη δύναμη μπορεί να είχε χρησιμοποιήσει άγνωστο όπλο εναντίον Αμερικανών αξιωματούχων στο εξωτερικό, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί κάτι τέτοιο.
Το «σύνδρομο της Αβάνας» έγινε γνωστό το 2016, όταν Αμερικανοί διπλωμάτες στην Κούβα ανέφεραν ότι αρρώστησαν ξαφνικά και άκουγαν διαπεραστικούς ήχους τη νύχτα. Οι αναφορές οδήγησαν το 2017 τις ΗΠΑ να απομακρύνουν πάνω από το μισό προσωπικό τους από την πρεσβεία στην Αβάνα.
Παρόμοια συμπτώματα ανέφεραν αργότερα και Καναδοί διπλωμάτες στην Κούβα, με αποτέλεσμα ο Καναδάς να μειώσει σημαντικά το προσωπικό της πρεσβείας του το 2019.
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει τι προκάλεσε τα περιστατικά. Για χρόνια, ένα από τα σενάρια που συζητήθηκαν ήταν η πιθανή χρήση μικροκυμάτων ή άλλης άγνωστης συσκευής από ξένη δύναμη εναντίον Αμερικανών αξιωματούχων.
Ωστόσο, οι περισσότερες αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτίμησαν πέρυσι ότι είναι «πολύ απίθανο» να χρησιμοποιήθηκε νέο όπλο ή πειραματική συσκευή για να πληγούν Αμερικανοί υπάλληλοι και οι οικογένειές τους. Ένα μικρό τμήμα της κοινότητας πληροφοριών δεν απέκλεισε εντελώς αυτό το ενδεχόμενο.
Παρά την αβεβαιότητα γύρω από την αιτία, οι αμερικανικές υπηρεσίες δεν αμφισβητούν ότι οι άνθρωποι που ανέφεραν τα περιστατικά παρουσίασαν πραγματικά και, σε αρκετές περιπτώσεις, επώδυνα συμπτώματα.
Με πληροφορίες από BBC
