Η αποτυχημένη απόπειρα επίθεσης με drones στο αεροδρόμιο της Λειψίας, αποτελεί μέρος ενός επικίνδυνου μοτίβου κλιμάκωσης. Όπως προειδοποιούν ειδικοί και αξιωματούχοι, οι ενέργειες αυτές κινδυνεύουν να πυροδοτήσουν μια ανοιχτή αναμέτρηση με το ΝΑΤΟ είτε το επιδιώκει η Ρωσία είτε όχι.
Οι γερμανικές αρχές δήλωσαν αυτή την εβδομάδα ότι το ρωσικό κράτος βρισκόταν πίσω από την επίθεση. Στο στόχαστρο βρέθηκαν ένα καθηλωμένο ουκρανικό εμπορικό αεροσκάφος, το οποίο χτυπήθηκε από drone με εκρηκτικά, ενώ ένα δεύτερο drone φαίνεται πως συγκρούστηκε με αεροπλάνο κατά την απογείωσή του. Κανένα από τα δύο δεν εξερράγη. Αν η επίθεση πετύχαινε, θα μπορούσε να είχε προκαλέσει θύματα και αστάθμητες συνέπειες, ανέφεραν αξιωματούχοι.
Επρόκειτο για το πιο σοβαρό περιστατικό σε μια σειρά παρόμοιων επιθέσεων, οι οποίες περιλαμβάνουν σχέδια για τοποθέτηση εμπρηστικών μηχανισμών σε εμπορικά αεροσκάφη της DHL, ανατινάξεις σιδηροδρομικών γραμμών στην Πολωνία, καθώς και εμπρησμούς αποθηκών και εμπορικών κέντρων σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Τα χτυπήματα ξεκίνησαν μετά την εισβολή στην Ουκρανία
Αυτού του είδους τα χτυπήματα ξεκίνησαν λίγο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, στο πλαίσιο της προσπάθειας του Βλαντίμιρ Πούτιν να μεταφέρει τον πόλεμο στη Δύση. Ωστόσο, δυτικοί αξιωματούχοι ασφαλείας επισημαίνουν ότι τελευταία έχουν αυξηθεί τόσο σε συχνότητα όσο και σε ένταση. Σε συνδυασμό με πρόσφατες αναφορές δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών που δείχνουν ότι η Μόσχα ενδέχεται να σχεδιάζει στρατιωτική εισβολή ή προκλήσεις στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, το κλίμα στην Ευρώπη είναι έκρυθμο και οι ηγέτες αναζητούν εσπευσμένα λύσεις.
«Οι Ευρωπαίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με τη σκληρή πραγματικότητα: αυτή είναι η νέα κανονικότητα», δήλωσε την Τετάρτη η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. «Πρέπει να αναλάβουμε δράση. Αυτό σημαίνει ότι οφείλουμε να είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε στην ανευθυνότητα της Ρωσίας καλύτερα και ταχύτερα».
Ο εκνευρισμός του Πούτιν πυροδοτεί τα χτυπήματα
Σύμφωνα με αναλυτές, η έξαρση των επιθέσεων οφείλεται εν μέρει στην εκνευρισμό του Πούτιν για την κατάσταση στο μέτωπο. Η προέλαση είναι αργή, οι απώλειες τεράστιες, ενώ η ρωσική οικονομία δοκιμάζεται από τις ουκρανικές επιθέσεις μακράς εμβέλειας σε αποθήκες ηλεκτρονικού εμπορίου, διυλιστήρια και στρατιωτικά κέντρα εφοδιασμού. Για τον Ρώσο πρόεδρο, η χώρα του δεν βρίσκεται σε πόλεμο μόνο με την Ουκρανία, αλλά μάχεται τη λεγόμενη «συλλογική Δύση», την οποία κατηγορεί ότι συντηρεί την ουκρανική αντίσταση παρέχοντας όπλα, πληροφορίες και τεχνολογία.
Ο Πούτιν αρνείται σταθερά οποιαδήποτε εμπλοκή της Ρωσίας στα σαμποτάζ και άφησε αιχμές ότι οι γερμανικές αρχές κατασκεύασαν στοιχεία για την επίθεση στη Λειψία. Παράλληλα, χαρακτήρισε τη Δύση «καρχαρίες του ιμπεριαλισμού» και προειδοποίησε ότι οι εχθροί της Ρωσίας θα λάβουν αυτό που τους αξίζει.
«Αν κάποιος προσπαθήσει να μας σύρει πιο κάτω στη διατροφική αλυσίδα και να μας κατασπαράξει, μπορεί να φάει μια γροθιά στα δόντια», δήλωσε ο Πούτιν σε συνέντευξη Τύπου. «Η Ρωσία είναι έτοιμη για αυτό, παρά τη λαιμαργία και τα κοφτερά δόντια αυτών των καρχαριών».
Μεγαλώνει η ανησυχία στην Ευρώπη
Την ίδια στιγμή, οι γερμανικές αρχές ξεκίνησαν έρευνες για πιθανά σαμποτάζ σε αμυντική βιομηχανία στο Μόναχο και σε δύο υποσταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, ξέσπασε πυρκαγιά σε εργοστάσιο παραγωγής drones στην Πολωνία, η οποία κατά τις αρχές προκλήθηκε πιθανότατα από δολιοφθορά, ενώ η μυστική υπηρεσία της Δανίας αποκάλυψε ότι η Ρωσία στρατολογεί Δανούς για επιθέσεις σε αμυντικές εταιρείες.
Και όλα αυτά, μέσα σε μία μόλις εβδομάδα.
«Η Ρωσία σχεδιάζει και εκτελεί ενέργειες σαμποτάζ εναντίον αμυντικών επιχειρήσεων και της πολεμικής βιομηχανίας στην Ευρώπη», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η υπηρεσία πληροφοριών της Δανίας (PET). «Οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες προετοιμάζουν ενεργά χτυπήματα που στόχο έχουν την αμυντική βιομηχανία της Δανίας».
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν νεκροί ή σοβαρά τραυματίες. Ωστόσο, τυχόν αιματοχυσία θα προκαλούσε βαθιά κρίση στο ΝΑΤΟ. Η Συμμαχία, που δημιουργήθηκε για να αποτρέψει και να αντιμετωπίσει μια χερσαία εισβολή, στερείται τα εργαλεία για να απαντήσει σε μια σταδιακά κλιμακούμενη σύγκρουση, ενώ ήδη δυσκολεύεται να βρει την κατάλληλη αντίδραση απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα.
«Η Ρωσία στάθηκε τυχερή ως τώρα», σημειώνει η Τζούλιαν Σμιθ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ επί διακυβέρνησης Μπάιντεν. «Κάποια στιγμή το πράγμα θα ξεφύγει, κάποιος θα χτυπήσει και τότε η Συμμαχία θα βρεθεί μπροστά σε ένα εντελώς διαφορετικό δίλημμα».
Πόσο μακριά θα φτάσει ο Πούτιν ;
Η αντιμετώπιση αυτών των επιθέσεων αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολη για το ΝΑΤΟ, το οποίο σχεδιάστηκε ως μέσο αποτροπής μιας σοβιετικής εισβολής. Μέχρι στιγμής, οι ενέργειες της Ρωσίας δεν φτάνουν σε αυτό το επίπεδο.
Το ερώτημα είναι ως πού θα φτάσει ο Πούτιν και αν θα δοκιμάσει στην πράξη το Άρθρο 5, τον θεμέλιο λίθο του ΝΑΤO, που ορίζει ότι η επίθεση εναντίον ενός μέλους συνιστά επίθεση εναντίον όλων.
Ελάχιστοι δυτικοί αναλυτές θεωρούν πιθανή μια άμεση επίθεση σε χώρα του ΝΑΤΟ, ειδικά με εμπλοκή ρωσικών χερσαίων δυνάμεων, οι οποίες παραμένουν εγκλωβισμένες στην Ουκρανία. Ωστόσο, βλέποντας την εμπλοκή της Δύσης στον πόλεμο, ο Πούτιν ενδέχεται να νιώθει ότι δεν έχει άλλη επιλογή από το να μεταφέρει τη διαμάχη σε ευρωπαϊκό έδαφος, έστω και περιορισμένα.
«Δεν πιστεύω ότι θέλουν έναν Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά πρέπει να δείξουν σε όλους ότι δεν είναι ώρα για παιχνίδια μαζί τους», δηλώνει ο Πιότρ Κράβτσικ, πρώην διευθυντής των μυστικών υπηρεσιών της Πολωνίας.
Τα περιθώρια φανερής αντίδρασης των χωρών του ΝΑΤΟ για τις δολιοφθορές είναι περιορισμένα, πέρα από την επιβολή κυρώσεων και τις απελάσεις διπλωματών. Ωστόσο, υπάρχουν μυστικές επιλογές, όπως η ενίσχυση της παροχής πληροφοριών στην Ουκρανία, οι κυβερνοεπιθέσεις και η υπονόμευση των ρωσικών συμφερόντων σε άλλα μέρη του κόσμου.
Τον Αύγουστο, η γερμανική κυβέρνηση ενέκρινε νομοσχέδιο που επιτρέπει στις μυστικές υπηρεσίες της να προβαίνουν σε ενεργές ενέργειες, όπως σαμποτάζ και κυβερνοεπιθέσεις. Αν εγκριθεί από το κοινοβούλιο, οι υπηρεσίες θα αποκτήσουν αυτή την εξουσία για πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας.Ο μυστικός χαρακτήρας αυτών των απαντήσεων καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους.
Ωστόσο, η έξαρση των ρωσικών επιθέσεων δείχνει ότι τα μέτρα της Δύσης δεν επαρκούν.«Επειδή δεν έχουν δεχθεί επαρκή αποτροπή και η Μόσχα δεν έχει πληρώσει τίμημα, ο Πούτιν το εκλαμβάνει ως πράσινο φως για να συνεχίσει», τονίζει η Σμιθ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ.
Είναι πράγματι ενωμένο το ΝΑΤΟ κατά της Ρωσίας;
Μια επιπλέον πρόκληση για το ΝΑΤΟ είναι η διατήρηση της συνοχής μεταξύ των 32 κρατών-μελών του. Μετά τις ανακοινώσεις της Γερμανίας, σειρά συμμάχων εξέφρασε την υποστήριξη και την αλληλεγγύη της, ανάμεσά τους και ο Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ. Ωστόσο, η δήλωσή του δεν ανέφερε ούτε μία φορά τη Ρωσία. Αντίθετα, στην ανακοίνωση του Βρετανού πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ, η Ρωσία κατονομαζόταν τρεις φορές.
Σύμφωνα με τους New York Times, αυτή η παράλειψη ήταν ένα ακόμα δείγμα της αποτυχίας της κυβέρνησης Τραμπ να εγκαλέσει το Κρεμλίνο. Από την ανάληψη των καθηκόντων του πέρυσι, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει κατά καιρούς να εννοηθεί ότι θα επιβάλει κυρώσεις στον Πούτιν για τις παραβάσεις του, σπάνια όμως κάνει τις απειλές του πράξη.
Την περασμένη εβδομάδα, από την έδρα του ΝΑΤΟ, ο Έλμπριτζ Κόλμπι, ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου, απέφυγε επίσης κάθε αναφορά στη Ρωσία, ενώ πίεζε τις ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στη στήριξη της Ουκρανίας — στο πλαίσιο της προσπάθειας μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Επιπλέον, την Τετάρτη, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ κατηγόρησε την Ουκρανία για τις υψηλές τιμές ενέργειας που επιβαρύνουν την παγκόσμια οικονομία, επικαλούμενος τις επιθέσεις της στη ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία. Παρέλειψε φυσικά να αναφέρει ότι η Ρωσία ήταν εκείνη που ξεκίνησε τον πόλεμο και στοχεύει ανελέητα τις πολιτικές υποδομές της Ουκρανίας.
Δυτικοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι αυτό που κρατά το Κρεμλίνο υπό έλεγχο είναι η απειλή μιας ενιαίας απάντησης. Και αυτή ακριβώς τη ενότητα φαίνεται να δοκιμάζει ο Πούτιν με κάθε νέα επίθεση. Προς το παρόν, οι δυτικοί αξιωματούχοι επιμένουν ότι το ΝΑΤΟ διατηρεί την αποτρεπτική του ισχύ, αν και η αμφιταλάντευση της κυβέρνησης Τραμπ έχει προκαλέσει αβεβαιότητα για το πόσο θα διαρκέσει αυτό.
«Η εκτίμησή μας είναι ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν κατανοεί αυτή τη στιγμή τι σημαίνει το Άρθρο 5 και ποιες θα ήταν οι πραγματικές συνέπειές του», δήλωσε αυτή την εβδομάδα σε τοπικό μέσο ο Κάουπο Ρόσιν, επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Εσθονίας.
«Αυτό που μας ανησυχεί όμως είναι το μέλλον», πρόσθεσε. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι σε έξι μήνες, σε έναν χρόνο ή σε πέντε χρόνια από τώρα, η Ρωσία θα συνεχίσει να αντιλαμβάνεται ότι η αποτροπή του ΝΑΤΟ λειτουργεί».
Με πληροφορίες από New York Times
