Ο Τζόρνταν Νταν εγκατέλειψε τη δουλειά του ως αναλυτής δεδομένων σε δικηγορικό γραφείο του Τσέστερ το 2025, όταν το χόμπι του με τις αγοραπωλησίες καρτών Pokémon αποδείχθηκε πολύ πιο κερδοφόρο από τον μισθό του.
«Από εκεί που έβγαζα 70.000 λίρες τον χρόνο, βρέθηκα να διευθύνω μια επιχείρηση εκατομμυρίων», δηλώνει ο 34χρονος. «Η απόφαση ήταν αυτονόητη».
Ο Νταν, που ζει στο Λίβερπουλ, ταξιδεύει σε εκθέσεις συλλεκτών σε όλο τον κόσμο αναζητώντας σπάνιες, παλιές κάρτες Pokémon για να τις μεταπωλήσει στο διαδίκτυο. Οι Financial Times τον παρακολούθησαν να πουλάει μεμονωμένες κάρτες για περισσότερες από 2.000 λίρες σε ζωντανές μεταδόσεις στο eBay, οι οποίες όπως λέει ο ίδιος μπορούν να αποφέρουν έως και 60.000 λίρες μέσα σε λίγες μόλις ώρες.
Ως μικρή επιχείρηση, η εταιρεία του, Big Box Gaming, δεν υποχρεούται να δημοσιοποιεί τα έσοδά της. Ωστόσο, ο ίδιος αναφέρει ότι ο τζίρος της οδεύει φέτος προς τα 4 εκατ. λίρες, καταγράφοντας αλματώδη άνοδο από το 1,2 εκατ. λίρες του 2025.
«Τους τελευταίους 12 μήνες, η αγορά έχει ξεφύγει εντελώς», λέει ο Νταν. «Μαζεύτηκαν πολλοί τραπεζίτες, επενδυτές, δικηγόροι και λάτρεις των κρυπτονομισμάτων, οι οποίοι προσπαθούν να αγοράσουν τα πάντα, ανεξαρτήτως τιμής».
30 χρόνια μετά η φρενίτιδα για τα Pokémon παραμένει
Τριάντα χρόνια αφότου οι χρωματιστές κάρτες έγιναν μανία στις σχολικές αυλές, ο συνδυασμός νοσταλγίας και αυξημένης αγοραστικής δύναμης έχει μετατρέψει το παιχνίδι σε μια σοβαρή επενδυτική δραστηριότητα.
«Πρόκειται για έναν συνδυασμό δύο παραγόντων», εξηγεί ο Άνταμ Άιρλαντ, παγκόσμιος επικεφαλής του τομέα συλλεκτικών ειδών στο eBay. «Από τη μία, ο κόσμος βλέπει αντικείμενα που του θυμίζουν τα νιάτα του. Από την αλλη, διαθέτει πλέον το διαθέσιμο εισόδημα για να αποκτήσει ορισμένες από αυτές τις εμβληματικές κάρτες του παρελθόντος».
Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, η λέξη «Pokémon» ήταν ο όρος με τις περισσότερες αναζητήσεις στην κατηγορία συλλεκτικών ειδών του eBay. Τον Φεβρουάριο, ο οίκος δημοπρασιών Goldin, που ανήκει στο eBay, πούλησε μια σπάνια κάρτα Pikachu Illustrator του 1998 για το ποσό-ρέκορ των 16,5 εκατ. δολαρίων, ενώ ακολούθησαν πολλές ακόμα πωλήσεις μεμονωμένων καρτών που ξεπέρασαν το 1 εκατ. δολάρια.
«Είναι προφανές ότι τέτοια ποσά δεν τα ξοδεύει κάποιος που απλώς θέλει να παίξει με τους φίλους του. Πρόκειται για επενδυτές που βλέπουν τις κάρτες ως μια αξιόλογη κατηγορία επενδυτικών στοιχείων», προσθέτει ο Άιρλαντ.
Δεν είναι ασυνήθιστο για σπάνιες αθλητικές κάρτες να πιάνουν εξαψήφιες ή επταψήφιες τιμές. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές και εμπόρους, τα Pokémon πλησιάζουν όλο και περισσότερο την εδραιωμένη αγορά αθλητικών καρτών, κινούμενα από μια παγκόσμια βάση οπαδών.
Οι κάρτες Pokémon που έχουν πιστοποιηθεί και αξιολογηθεί επαγγελματικά για την κατάστασή τους έχουν συνολική εκτιμώμενη χρηματιστηριακή αξία που αγγίζει τα 9 δισ. δολάρια, σύμφωνα με την πλατφόρμα δεδομένων Chase Society.
Η πανδημία εκτόξευσε το ενδιαφέρον
Το εμπόριο εκτείνεται από την Ιαπωνία, τη γενέτειρα των Pokémon, έως την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Η Βρετανία έχει εξελιχθεί σε σημαντική αγορά για τις αγγλόφωνες κάρτες, αν και οι έμποροι επισημαίνουν ότι η μεγαλύτερη ρευστότητα παραμένει στην Αμερική.
Το ενδιαφέρον εκτοξεύτηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καθώς τα lockdown ώθησαν μια νέα γενιά αγοραστών, που βαριόταν στο σπίτι, να ασχοληθεί με τα συλλεκτικά είδη. Η μανία υποχώρησε στη συνέχεια, όταν ο κόσμος επέστρεψε στην κανονικότητα και η αξία πολλών καρτών υποχώρησε. Παρ' όλα αυτά, οι υποδομές και το κοινό που δημιουργήθηκαν γύρω από το χόμπι παρέμειναν.
Το 2023, η Pokémon Company κυκλοφόρησε τη σειρά «151», βασισμένη στους αρχικούς χαρακτήρες όπως ο Bulbasaur, ο Snorlax και ο Charizard, που είναι οικείοι στην πρώτη γενιά φίλων του παιχνιδιού. Την επόμενη χρονιά λανσάρισε μια εφαρμογή για κινητά, επαναφέροντας ακόμα περισσότερους παίκτες στη συλλογή καρτών, ενώ οι έμποροι αναμένουν ότι η συμπλήρωση 30 ετών τον επόμενο μήνα θα πυροδοτήσει νέο κύμα ενδιαφέροντος.
Μέσα σε τρεις εβδομάδες τον Αύγουστο, ο Νταν ανέφερε ότι πούλησε τρεις κάρτες από την προσωπική του συλλογή για περίπου 300.000 λίρες, ενώ τις είχε αγοράσει για το μισό ποσό έναν χρόνο νωρίτερα. Ο Τομ Λέικ, ένας άλλος έμπορος, δήλωσε ότι πούλησε πρόσφατα μια κάρτα Mario Pikachu για περίπου 20.000 λίρες, την οποία είχε αγοράσει μόλις για 30 λίρες πριν από οκτώ χρόνια.
Οι Vintage κάρτες έχουν τη μεγαλύτερη αξία
Η νέα αυτή άνθηση συμπίπτει με τη στιγμή που το αρχικό κοινό των Pokémon διανύει τη δεκαετία των 30 και των 40, διαθέτοντας πλέον μεγαλύτερο εισόδημα.
«Η νοσταλγία αυτής της γενιάς συμπυκνώνεται στα Pokémon», εξηγεί ο Έλιοτ Καμπρόλ από το Κάντερμπερι του Κεντ, ο οποίος εμπορεύεται κάρτες για πάνω από 20 χρόνια. «Όλοι επενδύουν στα Pokémon προσπαθώντας να ξαναζήσουν τα παιδικά τους χρόνια. Όλοι περιμένουν μια κατάρρευση της αγοράς, αλλά οι τιμές συνεχίζουν να ανεβαίνουν».
Το μεγαλύτερο κέρδος βρίσκεται στις παλιές, κλασικές κάρτες. Παρόλο που η Pokémon Company συνεχίζει να παράγει δισεκατομμύρια νέες κάρτες κάθε χρόνο, ο αριθμός εκείνων που τυπώθηκαν πριν από δύο δεκαετίες είναι περιορισμένος, ενώ ελάχιστες έχουν διατηρηθεί σε σχεδόν άριστη κατάσταση.
«Η αγορά είναι ουσιαστικά χωρισμένη στα δύο», αναφέρει ο Οζ Καρά, συνιδρυτής της εφαρμογής Cardfolio, που παρακολουθεί τη βρετανική αγορά Pokémon. «Για τις σύγχρονες κάρτες δεν υπάρχει κανένας νόμος που να εμποδίζει την εταιρεία να προχωρήσει σε επανεκτυπώσεις. Οι παλιές κάρτες, όμως, είναι πραγματικά σπάνιες».
Οι συλλέκτες χρησιμοποιούν εξειδικευμένους οίκους αξιολόγησης, όπως η αμερικανική PSA, που βαθμολογεί την κατάσταση των καρτών από το 1 έως το 10, με βάση ατέλειες όπως γρατζουνιές, φθαρμένες άκρες ή την ακρίβεια στο κεντράρισμα της εικόνας.
Μόλις 35 αντιτυπα μιας συγκεκριμένης έκδοσης του Pikachu από τη σειρά Legendary Collection του 2002 έχουν λάβει την περιζήτητη βαθμολογία PSA 10. Ακόμα και ένα ανεπαίσθητο ελάττωμα, που δεν εντοπίζεται από ένα ανεκπαίδευτο μάτι, μπορεί να αλλάξει θεαματικά την αξία. Ένας έμπορος έφερε ως παράδειγμα μια σπάνια κάρτα Pikachu που πουλήθηκε πρόσφατα για περίπου 250.000 λίρες με βαθμολογία PSA 10, ενώ η αντίστοιχη με βαθμό PSA 9 κυμαίνεται γύρω στις 15.000 λίρες.
Ωστόσο, η ανάπτυξη ήταν τόσο ραγδαία που ξεπέρασε ακόμα και τις δυνατότητες των εταιρειών αξιολόγησης.
Η PSA αξιολόγησε περισσότερες από 1,3 εκατ. κάρτες Pokémon τον Αύγουστο, δεκαπλάσιος αριθμός σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2021, σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων GemRate, αλλά τον Μάιο αναγκάστηκε να αναστείλει την παραλαβή για τις «φθηνότερες κάρτες» λόγω έλλειψης χωρητικότητας.
Αντίστοιχα, η The Grading Club, μια βρετανική εταιρεία διαμεσολάβησης που στέλνει κάρτες πελατών για επαγγελματική αξιολόγηση σε οίκους όπως η PSA, ενημέρωσε τους πελάτες της τον περασμένο μήνα ότι η «πρωτοφανής αύξηση της ζήτησης» την υποχρέωσε να αναστείλει τις νέες παραλαβές.
Φόβοι για κλοπές
Στο συνέδριο Card Con στο Φάρνμπορο του Χαμσάιρ, μια τεράστια διήμερη έκθεση καρτών τον Σεπτέμβριο, όπου η προσέλευση διπλασιάστηκε φτάνοντας τα 10.000 άτομα, οι ενδείξεις για το πόσο σοβαρή έχει γίνει η αγορά ήταν εμφανείς.
Αγοραστές κυκλοφορούσαν με κλειδωμένες κασετίνες με προσωπικούς κωδικούς ασφαλείας, οι οποίες περιείχαν χιλιάδες λίρες σε μετρητά, ενώ αρκετοί έμποροι αρνήθηκαν να δώσουν τα ονόματά τους, φοβούμενοι ότι θα γίνουν στόχος κλοπής.
Αυτοί οι φόβοι δεν είναι αβάσιμοι. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, διαρρήκτες εισέβαλαν στο κεντρικό κατάστημα της Fanatics Collectibles στη Regent Street του Λονδίνου, αφαιρώντας κάρτες μεγάλης αξίας και άλλο εμπόρευμα. Πέρυσι, ένας άνδρας συνελήφθη στο Μάντσεστερ όταν οι αρχές εντόπισαν στην κατοχή του κλεμμένες κάρτες Pokémon εκτιμώμενης αξίας 250.000 λιρών.
Ο Νταν διατηρεί το δικό του αποθεματικό σε υπόγεια θυρίδα ασφαλείας και συχνά ταξιδεύει στο εξωτερικό για να παραδώσει προσωπικά τις κάρτες στους αγοραστές.
Ωστόσο, πολλοί από τους μεγαλύτερους συλλέκτες προτιμούν να κρατούν χαμηλό προφίλ.
Ο Λέικ, με έδρα το Σάτον στο νότιο Λονδίνο, ο οποίος συνεργάζεται με πελάτες υψηλής οικονομικής επιφάνειας, ανέφερε ότι ένα ζευγάρι από το Μάντσεστερ έχει ήδη πουλήσει μέσω αυτού κάρτες αξίας 250.000 λιρών, τις οποίες περιέγραφαν απλώς ως «δευτερεύουσες» για τη συλλογή τους.
Άλλοι πελάτες, όπως λέει, ρευστοποιούν συλλογές ετών για να συγκεντρώσουν το ποσό που χρειάζεται για την αγορά κατοικίας χωρίς δάνειο. Παράλληλα, ένας έμπορος τέχνης που ζει στο Νάιτσμπριτζ ξεκίνησε να συλλέγει πέρυσι και αγοράζει κάρτες με βαθμολογία PSA 10 «σχεδόν καθημερινά».
Πάντως, η επενδυτική νοοτροπία έχει εξαπλωθεί πολύ πέρα από τους πολυεκατομμυριούχους συλλέκτες.
Ο 25χρονος Ίθαν Λίντγκαρντ, ξυλουργός από το Χαμσάιρ, ο οποίος είχε «μια στοίβα» κάρτες Pokémon όταν ήταν μικρός, άρχισε πρόσφατα να συλλέγει ξανά.
«Το κάνω για πλάκα, αλλά μαζεύω όλες τις παλιές σειρές σε άριστη κατάσταση και τις αποθηκεύω», λέει. «Όταν κάνω παιδιά, θα μπορώ να τις μεταβιβάσω σε αυτά. Ίσως τα βοηθήσει στο μέλλον τους».
Με πληροφορίες από Financial Times
