Ιστορική τομή για τα δημόσια μέσα ενημέρωσης της Ουγγαρίας αποτέλεσε η αιφνίδια διακοπή των ενημερωτικών εκπομπών τους, με τη νέα διοίκηση να ζητά συγγνώμη από τους πολίτες για «πολλά χρόνια» ψευδών ειδήσεων και κυβερνητικής προπαγάνδας.
Στις 16:00 της Τρίτης 7 Ιουλίου, η εικόνα στο δημόσιο τηλεοπτικό κανάλι M1 μαύρισε, ενώ το ενημερωτικό πρόγραμμα του ραδιοφωνικού σταθμού Kossuth διακόπηκε και αντικαταστάθηκε προσωρινά από την κλασική μουσική του κρατικού Bartók Rádió.
«Τα δημόσια μέσα δεν πρέπει να λένε ψέματα. Ζητούμε συγγνώμη επειδή κάναμε ακριβώς αυτό επί πολλά χρόνια», ανέφερε το μήνυμα που εμφανίστηκε στις οθόνες. Η νέα διοίκηση ανακοίνωσε ότι οι ειδήσεις αναστέλλονται προσωρινά, μέχρι να αναδιοργανωθεί ο φορέας και να λειτουργήσει ως ανεξάρτητη και αξιόπιστη πηγή ενημέρωσης.
Το μαύρο στην οθόνη του M1 είχε έντονο συμβολισμό, καθώς ανάλογες διακοπές έχουν καταγραφεί ελάχιστες φορές από την έναρξη λειτουργίας της ουγγρικής τηλεόρασης το 1957 και συνδέονται συνήθως με σοβαρές τεχνικές βλάβες ή γεγονότα εθνικής σημασίας.
Η μετάδοση επανήλθε στις 19:56, ώρα που παρέπεμπε στην ουγγρική εξέγερση του 1956 κατά της σοβιετικής κυριαρχίας. Ωστόσο, το M1 δεν επέστρεψε στα δελτία ειδήσεων. Πρόβαλε μόνο ταινίες, αρχίζοντας με τη σατιρική ταινία «Ο Μάρτυρας» του Πέτερ Μπάτσο, η οποία είχε απαγορευτεί επί μία δεκαετία από το κομμουνιστικό καθεστώς εξαιτίας της σκληρής κριτικής της στις σταλινικές δίκες.
Η διακοπή ακολούθησε την αντικατάσταση της ηγεσίας του MTVA, του κρατικά χρηματοδοτούμενου οργανισμού που ελέγχει τη δημόσια τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τις διαδικτυακές υπηρεσίες της χώρας. Η νέα κυβέρνηση του Πέτερ Μαγιάρ έχει δεσμευτεί να αναμορφώσει το σύστημα που δημιουργήθηκε κατά τη μακρά διακυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν.
Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μαγιάρ χαρακτήρισε τη διακοπή «ιστορική ημέρα» και υποστήριξε ότι σηματοδοτεί το τέλος της προπαγάνδας στα δημόσια μέσα ενημέρωσης.
Ουγγαρία: Η δήλωση του Πέτερ Μαγιάρ για τη δημόσια τηλεόραση
«Έλεγαν ψέματα τη νύχτα, έλεγαν ψέματα την ημέρα, έλεγαν ψέματα σε κάθε συχνότητα. Αυτό τελείωσε», έγραψε στο Facebook, παραπέμποντας σε γνωστή φράση του Ούγγρου ποιητή και συγγραφέα Ιστβάν Έρσι. Η μεταρρύθμιση των κρατικών μέσων αποτέλεσε μία από τις βασικές προεκλογικές δεσμεύσεις του κόμματος Tisza, το οποίο επικράτησε στις εκλογές του Απριλίου, βάζοντας τέλος στη 16ετή διακυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν.
Ο πρώην πρωθυπουργός και νυν ηγέτης της αντιπολίτευσης αντέδρασε έντονα, κάνοντας λόγο για «ένα ακόμη βήμα προς την απολυταρχία του Tisza». Κάλεσε όσους αναζητούν ενημέρωση να στραφούν στο HírTV, ιδιωτικό ειδησεογραφικό κανάλι που παραμένει προσκείμενο στο Fidesz.
Η διακοπή των δελτίων ακολούθησε την ανάληψη του ελέγχου του MTVA από νέα διοίκηση. Πρόκειται για τον κρατικά χρηματοδοτούμενο όμιλο που διαχειρίζεται τα δημόσια τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά δίκτυα, καθώς και τις διαδικτυακές υπηρεσίες ενημέρωσης της Ουγγαρίας.
Η νέα ηγεσία ανακοίνωσε ότι θα ελέγξει τον τρόπο λειτουργίας του οργανισμού, θα διακόψει την προπαγανδιστική ενημέρωση και θα αναδιοργανώσει τις δημοσιογραφικές υπηρεσίες, με στόχο τη δημιουργία ενός «αξιόπιστου, αντικειμενικού και ανεξάρτητου» δημόσιου φορέα. Στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης απομακρύνθηκαν στελέχη των ειδήσεων, ενώ η επανέναρξη των ενημερωτικών προγραμμάτων θα γίνει σταδιακά.
Η προσπάθεια, πάντως, αναμένεται να είναι δύσκολη. Κατά την περίοδο Όρμπαν, η Ουγγαρία υποχώρησε σημαντικά στις διεθνείς κατατάξεις για την ελευθερία του Τύπου, ενώ μεγάλο μέρος του εγχώριου μιντιακού τοπίου πέρασε υπό τον έλεγχο του κράτους ή επιχειρηματιών που συνδέονταν με το Fidesz.
Με πληροφορίες από Euractiv