Μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο απεικονίζεται ο κόσμος στους χάρτες προωθεί πλέον επίσημα ο ΟΗΕ, έπειτα από ψηφοφορία αφρικανικών κρατών για την εγκατάλειψη χαρτογραφικών προβολών που παραμορφώνουν σημαντικά το πραγματικό μέγεθος της Αφρικής.
Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Αφρική (UNECA), με τις αφρικανικές χώρες να στηρίζουν τη χρήση χαρτών «ίσης επιφάνειας», οι οποίοι παρουσιάζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια το πραγματικό μέγεθος χωρών και ηπείρων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η περίφημη προβολή Μερκατόρ, που δημιουργήθηκε το 1569 από τον Φλαμανδό χαρτογράφο Γεράρδο Μερκατόρ και χρησιμοποιείται ευρέως μέχρι σήμερα. Ο συγκεκριμένος χάρτης σχεδιάστηκε πρωτίστως για να εξυπηρετήσει τη ναυσιπλοΐα και όχι για να συγκρίνει με ακρίβεια τις επιφάνειες διαφορετικών περιοχών του πλανήτη.
Το αποτέλεσμα είναι ότι περιοχές που βρίσκονται κοντά στους πόλους εμφανίζονται πολύ μεγαλύτερες από ό,τι είναι στην πραγματικότητα, ενώ η Αφρική παρουσιάζεται αισθητά μικρότερη.
Ο χάρτης Μερκατόρ και τι αλλαγές αναμένονται
Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί η σύγκριση με τη Γροιλανδία. Στην προβολή Μερκατόρ οι δύο περιοχές μπορεί να φαίνονται σχεδόν αντίστοιχου μεγέθους. Στην πραγματικότητα, όμως, η Αφρική είναι περίπου 14 φορές μεγαλύτερη από τη Γροιλανδία.
Η απόφαση συνδέεται με την εκστρατεία «Correct The Map», η οποία ζητά την αντικατάσταση της προβολής Μερκατόρ από χάρτες που διατηρούν τις πραγματικές αναλογίες των επιφανειών. Μεταξύ των λύσεων που προτείνονται βρίσκεται η Equal Earth, μια χαρτογραφική προβολή που παρουσιάστηκε το 2018.
Οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας τονίζουν ότι δεν πρόκειται μόνο για ένα ζήτημα γεωγραφικής ακρίβειας. Θεωρούν ότι η επί αιώνες υποβάθμιση του πραγματικού μεγέθους της Αφρικής έχει συμβάλει στη δημιουργία μιας στρεβλής εικόνας για τη θέση και τη βαρύτητα της ηπείρου στον κόσμο.
Η ψηφοφορία, πάντως, δεν σημαίνει ότι ο χάρτης Μερκατόρ απαγορεύεται ή καταργείται αυτομάτως σε ολόκληρο τον κόσμο.
Αποτελεί πολιτική και θεσμική ώθηση προς κυβερνήσεις, εκπαιδευτικούς οργανισμούς και διεθνείς φορείς ώστε να χρησιμοποιούν ακριβέστερες προβολές, ανοίγοντας παράλληλα μια ευρύτερη συζήτηση για τον χάρτη με τον οποίο γενιές ανθρώπων έμαθαν να βλέπουν τον πλανήτη.
Με πληροφορίες από ΟΗΕ, NPR
