Ήταν οι τελευταίες ημέρες του Σεπτεμβρίου του 2023. Τρομοκρατικές επιθέσεις είχαν φουντώσει την κατάσταση στη Δυτική Όχθη, πλήθη κατοίκων της Γάζας διαδήλωναν τακτικά στο συνοριακό φράχτη, ενώ η χώρα βρισκόταν σε αναταραχή λόγω των εσωτερικών συγκρούσεων σχετικά με τους νόμους για το δικαστικό πραξικόπημα.
Όποιος παρακολουθούσε τα γεγονότα μπορούσε να διαπιστώσει ότι η κλιμάκωση της έντασης παραμόνευε σε κάθε γωνιά.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ – γνωστός ως MBZ – ανησυχούσε ιδιαίτερα. «Μιλούσε συχνά μαζί μου γι’ αυτό τους μήνες που προηγήθηκαν του πολέμου», θυμάται ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, ο οποίος διατηρεί φιλικές σχέσεις με τον μπιν Ζαγέντ.
«Μου μετέφερε διαρκώς μηνύματα ότι η κατάσταση έπρεπε να εκτονωθεί. Έστειλε μάλιστα ειδικό απεσταλμένο στο Ισραήλ, ο οποίος συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό. Ο εμίρης φαινόταν να αντιλαμβάνεται ότι η περιοχή βρισκόταν στα πρόθυρα μιας έκρηξης».
Η συνομιλία του μπιν Ζαγέντ με τον Νετανιάχου μιάμιση εβδομάδα πριν την επίθεση της Χαμάς
Ο μπιν Ζαγέντ επικοινωνούσε επίσης απευθείας με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Οι συνομιλίες αυτές ακολουθούσαν μια τυπική διαδικασία: εκπρόσωπος της πρεσβείας των Εμιράτων πήγαινε στο γραφείο του πρωθυπουργού, έχοντας μαζί του μια ειδική τηλεφωνική συσκευή που διασφάλιζε το απόρρητο της κλήσης. Αυτή τη φορά, όμως, η επικοινωνία που ξεκίνησε ο μπιν Ζαγέντ ήταν ασυνήθιστη.
Περίπου μιάμιση εβδομάδα πριν από την 7η Οκτωβρίου του 2023, ο ηγέτης των Εμιράτων τηλεφώνησε στον Νετανιάχου από το Προεδρικό Μέγαρο στο Αμπού Ντάμπι και μίλησε μαζί του για 45 λεπτά.
Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο μπιν Ζαγέντ προειδοποίησε ότι ο ηγέτης της Χαμάς στη Γάζα, Γιαχία Σινουάρ, σχεδίαζε μια μεγάλη επιχείρηση εναντίον του Ισραήλ. Ο μπιν Ζαγέντ εξέφρασε την ανησυχία του ότι το γεγονός αυτό δεν θα οδηγούσε μόνο σε αιματοχυσία, αλλά θα αποσταθεροποιούσε ολόκληρη την περιοχή και θα υπονόμευε τις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Τρεις ανώτατες ξένες πηγές, οι οποίες γνωρίζουν το περιεχόμενο της συνομιλίας, επιβεβαιώνουν την ύπαρξή της, η οποία αποκαλύπτεται από τη Haaretz για πρώτη φορά. Η αποκάλυψή της προέκυψε έπειτα από εκτενή έρευνα, βασισμένη σε δεκάδες πηγές στο Ισραήλ και σε ολόκληρο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και πολύ υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι, καθώς και σε ηχογραφήσεις, εσωτερικά έγγραφα και αλληλογραφία. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε για τις ανάγκες του νέου βιβλίου «Hostages: 843 Days of Abandonment» («Όμηροι: 843 ημέρες εγκατάλειψης»), που κυκλοφορεί στα εβραϊκά από τις εκδόσεις Kinneret Zmora και υπογράφεται από τους συγγραφείς Shlomi Eldar και Ruth Yuval.
Στη συνομιλία συμμετείχε επίσης στενός σύμβουλος του μπιν Ζαγέντ, Παλαιστίνιος που είχε μεταναστεύσει χρόνια νωρίτερα από τη Γάζα στο Αμπού Ντάμπι και διατηρούσε ισχυρούς δεσμούς με τη Λωρίδα. Σύμφωνα με τον σύμβουλο, ο ηγέτης των Εμιράτων τόνισε στον Νετανιάχου την ανάγκη να προετοιμαστεί για την απειλή.
«Ο εμίρης εξήγησε ότι, κατά την εκτίμησή του, ο Σινουάρ προετοίμαζε ένα μεγάλο γεγονός», αναφέρει ο σύμβουλος. «Είπε στον Νετανιάχου ότι το Ισραήλ θα έπρεπε να είναι προετοιμασμένο. Παράλληλα, συνέστησε να επιχειρηθεί η εξεύρεση μιας οικονομικής λύσης για τη Λωρίδα και να εκτονωθεί η κατάσταση στη Δυτική Όχθη, ώστε να αποτραπεί η κλιμάκωση».
Η ψυχραιμία του Νετανιάχου και η ενημέρωση της CIA
Ο μπιν Ζαγέντ παρότρυνε τον Νετανιάχου να λάβει σοβαρά υπόψη του την κατάσταση. Προς έκπληξή του, ωστόσο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αντέδρασε με σχετική ψυχραιμία. Ο Νετανιάχου είπε ότι, κατά την εκτίμησή του, η Χαμάς σκόπευε να αναλάβει δράση στην περιοχή της Δυτικής Όχθης και διαβεβαίωσε ότι το Ισραήλ ήταν προετοιμασμένο για κάθε ενδεχόμενο.
Ο ηγέτης των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων θα αναφερόταν αργότερα στη συνομιλία που είχε με τον Νετανιάχου, καθώς και στην προειδοποίηση που μετέφερε και στον διευθυντή της CIA, Γουίλιαμ Τζ. Μπερνς. Ο μπιν Ζαγέντ μοιράστηκε με τον Μπερνς την αίσθηση που προσπάθησε να μεταφέρει στον Νετανιάχου, ότι «κάτι εκεί είναι έτοιμο να εκραγεί», και του είπε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός θεωρούσε πως η περιοχή που βρισκόταν σε αναβρασμό ήταν στην πραγματικότητα η Δυτική Όχθη.
«Ο εμίρης ήλπιζε ότι, παρά τη συγκρατημένη αντίδρασή του, ο Νετανιάχου θα έπαιρνε στα σοβαρά το μήνυμα και θα αναλάμβανε δράση», λέει ο σύμβουλος. Κανείς τους δεν φανταζόταν ότι ο Νετανιάχου θα άκουγε το μήνυμα, αλλά δεν θα ενημέρωνε τους επικεφαλής του αμυντικού μηχανισμού. Ο επικεφαλής της Σιν Μπετ, ο επικεφαλής της Μοσάντ, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων – κανείς από αυτούς δεν γνώριζε για την προειδοποίηση του μπιν Ζαγέντ.
Με πληροφορίες από Haaretz
