Η απόφαση του Ισραήλ να προχωρήσει σε διαγωνισμούς για την κατασκευή περίπου 1.200 κατοικιών εποίκων σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περιοχή της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης προκάλεσε νέες αντιδράσεις από μεγάλες δυτικές χώρες.
Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Καναδάς χαρακτήρισαν τα σχέδια «απαράδεκτα» και κάλεσαν την ισραηλινή κυβέρνηση να τα αποσύρει αμέσως.
Η υπόθεση αφορά την περιοχή E1, ανατολικά της Ιερουσαλήμ, ανάμεσα στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και τον ισραηλινό οικισμό Μααλέ Αντουμίμ. Η θέση της θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η οικοδόμησή της θα μπορούσε να διακόψει τη γεωγραφική συνέχεια της Δυτικής Όχθης και να απομονώσει ακόμη περισσότερο την Ανατολική Ιερουσαλήμ από τις υπόλοιπες παλαιστινιακές περιοχές.
Για τον λόγο αυτό, το Ισραήλ είχε παγώσει επί δεκαετίες τα σχέδια οικοδόμησης στην E1, έπειτα από έντονες διεθνείς πιέσεις. Οι Παλαιστίνιοι και πολλές χώρες που υποστηρίζουν τη λύση των δύο κρατών προειδοποιούν ότι η ανάπτυξη της περιοχής θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τη δημιουργία ενός ενιαίου και βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους.
«Απαράδεκτα» τα σχέδια, λένε πέντε δυτικές χώρες
Στην κοινή ανακοίνωσή τους, οι πέντε χώρες σημειώνουν ότι η απόφαση προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία σε μια περίοδο κατά την οποία έχει αυξηθεί η βία εποίκων εναντίον Παλαιστινίων και η παλαιστινιακή οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρούς περιορισμούς.
«Τα σχέδια αυτά όχι μόνο μας απομακρύνουν περισσότερο από την ειρήνη, αλλά υπονομεύουν ακόμη περισσότερο τη διεθνή θέση του Ισραήλ», ανέφεραν.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ προειδοποίησε επίσης ότι το σχέδιο για την E1 αποτελεί «υπαρξιακή απειλή» για τη δυνατότητα δημιουργίας ενός εδαφικά συνεχόμενου παλαιστινιακού κράτους. Αντίστοιχη θέση εξέφρασε και ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου.
Νωρίτερα την Πέμπτη, ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ είχε επίσης καταδικάσει την απόφαση. Ο Ισραηλινός ομόλογός του απέρριψε κατηγορηματικά τη βρετανική κριτική.
Διαγωνισμός για 1.234 κατοικίες
Οι αντιδράσεις εντάθηκαν αφού το ισραηλινό υπουργείο Στέγασης προκήρυξε την Τετάρτη διαγωνισμό για 1.234 από τις συνολικά 3.401 κατοικίες που είχε εγκρίνει η κυβέρνηση τον περασμένο Αύγουστο.
Το σχέδιο καλύπτει περιοχή περίπου 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Όταν εγκρίθηκε η οικοδόμηση των 3.401 κατοικιών, ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς, ένας από τους πιο σκληροπυρηνικούς υποστηρικτές των εποικισμών, είχε δηλώσει ότι η προοπτική δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους «διαγράφεται».
Η προθεσμία για την κατάθεση προσφορών λήγει στις 19 Οκτωβρίου, λίγες ημέρες πριν από τις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Εφόσον οι διαγωνισμοί προχωρήσουν, θα είναι πολύ δυσκολότερο για μια επόμενη κυβέρνηση να τους ανατρέψει.
Τα σχέδια έχουν προσβληθεί δικαστικά τόσο από Βεδουίνους Παλαιστινίους που ζουν στην περιοχή όσο και από ισραηλινές οργανώσεις που αντιτίθενται στην επέκταση των εποικισμών.
Η επέκταση των εποικισμών
Οι ισραηλινοί οικισμοί στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου. Από το 1967, όταν το Ισραήλ κατέλαβε τις δύο περιοχές στον Πόλεμο των Έξι Ημερών, έχουν δημιουργηθεί περίπου 160 οικισμοί, στους οποίους ζουν περίπου 700.000 Ισραηλινοί Εβραίοι. Στη Δυτική Όχθη ζουν επίσης περίπου 3,3 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι.
Οι Παλαιστίνιοι διεκδικούν τη Δυτική Όχθη, την Ανατολική Ιερουσαλήμ και τη Λωρίδα της Γάζας ως εδάφη ενός μελλοντικού ανεξάρτητου κράτους.
Παρά τις επανειλημμένες διεθνείς αντιδράσεις, οι οικισμοί συνέχισαν να επεκτείνονται επί διαδοχικών ισραηλινών κυβερνήσεων. Η ανάπτυξή τους επιταχύνθηκε αισθητά μετά την επιστροφή του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην πρωθυπουργία στα τέλη του 2022, επικεφαλής ενός δεξιού κυβερνητικού συνασπισμού που στηρίζει την επέκταση των εποικισμών.
Η τάση ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, που ακολούθησε την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Γιατί η E1 θεωρείται τόσο κρίσιμη
Η σημασία της E1 δεν οφείλεται μόνο στον αριθμό των κατοικιών που σχεδιάζεται να κατασκευαστούν, αλλά κυρίως στη θέση της. Η ανάπτυξη της περιοχής θα μπορούσε να αποκόψει το βόρειο από το νότιο τμήμα της Δυτικής Όχθης και να εμποδίσει τη δημιουργία μιας συνεχόμενης παλαιστινιακής αστικής ζώνης ανάμεσα στη Ραμάλα, την Ανατολική Ιερουσαλήμ και τη Βηθλεέμ.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το σχέδιο έχει προκαλέσει τόσο έντονες αντιδράσεις από χώρες που εξακολουθούν να θεωρούν τη λύση των δύο κρατών τη βάση για μια μελλοντική πολιτική διευθέτηση της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης.
Με πληροφορίες από BBC
