Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να δώσει σε δήμους και περιφέρειες περισσότερα νομικά εργαλεία για να περιορίζουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb σε περιοχές όπου η στεγαστική κρίση έχει οξυνθεί.
Το σχέδιο προβλέπει κοινά ευρωπαϊκά κριτήρια για το πότε μια περιοχή θεωρείται ότι βρίσκεται υπό έντονη στεγαστική πίεση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι εθνικές και τοπικές αρχές θα μπορούν να επιβάλλουν στοχευμένα μέτρα για να αυξήσουν τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μόνιμους κατοίκους.
Οι νέοι κανόνες αποτελούν μέρος του Affordable Housing Act, που αναμένεται να εγκριθεί την Τετάρτη.
Ο επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γέργκενσεν ξεκαθάρισε ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις δεν ευθύνονται από μόνες τους για τη στεγαστική κρίση στην Ευρώπη. Τόνισε όμως ότι σε ορισμένες μεγάλες πόλεις και τουριστικές περιοχές επιδεινώνουν σημαντικά το πρόβλημα.
Συνολικά, οι καταγεγραμμένες βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιστοιχούν σε περίπου 1,2% του στεγαστικού αποθέματος της ΕΕ. Σε ορισμένες τουριστικές πόλεις, όμως, το ποσοστό είναι πολλαπλάσιο.
Πού οι βραχυχρόνιες μισθώσεις πιέζουν περισσότερο τη στέγαση
Στο Παρίσι υπήρχαν πέρυσι περίπου 60.000 ενεργές αγγελίες βραχυχρόνιας μίσθωσης. Στο κέντρο του Πόρτο αντιστοιχούσαν σχεδόν στο 40% των διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση, ενώ σε ορισμένες συνοικίες της Μαδρίτης έφταναν έως και το 56% του αποθέματος που προορίζεται για μακροχρόνια μίσθωση.
«Όταν χιλιάδες σπίτια βγαίνουν από την αγορά κατοικίας σε μια πόλη που ήδη πιέζεται, δεν μπορούμε να προσποιούμαστε ότι αυτό δεν επηρεάζει ούτε τις τιμές ούτε τη διαθεσιμότητα», δήλωσε ο Γέργκενσεν.
Πολλές ευρωπαϊκές πόλεις έχουν ήδη επιχειρήσει να περιορίσουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, με διαφορετικά μέτρα.
Η Βαρκελώνη σχεδιάζει να καταργήσει έως το 2028 περίπου 10.000 άδειες για τουριστικά διαμερίσματα, ενώ το Άμστερνταμ, η Φλωρεντία και το Παρίσι έχουν επιβάλει άδειες, ανώτατα όρια στις ημέρες ενοικίασης ή περιορισμούς σε νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Οι παρεμβάσεις αυτές, όμως, έχουν οδηγήσει συχνά στα δικαστήρια. Ιδιοκτήτες και επιχειρήσεις του τουριστικού κλάδου προσέφυγαν κατά των περιορισμών στη Φλωρεντία, ενώ η Airbnb αμφισβήτησε πρόστιμο 64 εκατ. ευρώ που της επέβαλαν οι ισπανικές αρχές για παράνομες αγγελίες.
Παρότι τα δικαστήρια δικαίωσαν τις τοπικές αρχές σε αυτές τις υποθέσεις, οι δικαστικές διαμάχες ήταν μακρές και δαπανηρές.
Νομική κάλυψη στους δήμους που θέλουν να παρέμβουν
Η Κομισιόν θέλει τώρα να μειώσει αυτόν τον κίνδυνο, δίνοντας σαφέστερη νομική βάση σε δήμους και περιφέρειες που επιλέγουν να επιβάλουν περιορισμούς.
Ο Γέργκενσεν απέρριψε τις ενστάσεις του κλάδου ότι τα μέτρα μπορεί να πλήξουν τον τουρισμό ή τα εισοδήματα ιδιοκτητών που βασίζονται στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
«Η στέγαση είναι δικαίωμα, όχι απλώς ένα εμπόρευμα», είπε, προσθέτοντας ότι «οι άνθρωποι πρέπει να προηγούνται του κέρδους».
Τόνισε επίσης ότι οι Βρυξέλλες δεν σκοπεύουν να επιβάλουν ενιαίες απαγορεύσεις σε όλη την Ευρώπη. Οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές θα αποφασίζουν ποιες περιοχές αντιμετωπίζουν σοβαρή στεγαστική πίεση και ποια μέτρα χρειάζονται.
«Ο στόχος δεν είναι να επιβληθούν περιορισμοί από τις Βρυξέλλες», είπε. «Αλλά η προσιτή στέγαση είναι μία από τις πιο πιεστικές προκλήσεις στην Ευρώπη».
Η παρέμβαση της Κομισιόν αγγίζει ένα πεδίο στο οποίο η ΕΕ έχει περιορισμένες άμεσες αρμοδιότητες, κάτι που έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τον κλάδο των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Ο Γέργκενσεν απάντησε ότι οι τελικές αποφάσεις θα παραμένουν στα χέρια των κρατών, των περιφερειών και των δήμων. Οι Βρυξέλλες, όπως είπε, θέλουν κυρίως να τους δώσουν σαφέστερο νομικό πλαίσιο ώστε να μπορούν να παρεμβαίνουν όπου το πρόβλημα είναι εντονότερο.
Η Κομισιόν συνδέει τη στεγαστική κρίση με την πολιτική δυσαρέσκεια
Προειδοποίησε, πάντως, ότι η στεγαστική κρίση δεν είναι μόνο οικονομικό ή κοινωνικό ζήτημα, αλλά μπορεί να έχει και πολιτικές συνέπειες.
«Αν αποτύχουμε να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση, κινδυνεύουμε να χάσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών στους δημοκρατικούς θεσμούς», είπε, συνδέοντας την απογοήτευση γύρω από τη στέγαση με την ενίσχυση ακραίων πολιτικών δυνάμεων.
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται σχεδόν έναν χρόνο αφότου η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε την έλλειψη προσιτής στέγης στην Ευρώπη «κοινωνική κρίση» και δεσμεύτηκε ότι η Κομισιόν θα αναλάβει δράση.
Ο Γέργκενσεν χαρακτήρισε το νέο πλαίσιο σημαντικό βήμα για τις πόλεις και τις περιφέρειες που θέλουν να λάβουν άμεσα μέτρα, ξεκαθάρισε όμως ότι δεν αποτελεί συνολική λύση.
Η Ευρώπη, είπε, θα χρειαστεί παράλληλα περισσότερες επενδύσεις στην κατοικία, απλούστερους κανόνες για την κατασκευή νέων σπιτιών και αύξηση της προσφοράς, καθώς και μέτρα για να περιοριστούν οι πιέσεις στο ήδη υπάρχον στεγαστικό απόθεμα.
«Η στεγαστική κρίση είναι ένα σύνθετο ζήτημα», τόνισε.
Με πληροφορίες από Politico
