Σε αποκλειστικό δημοσίευμα του Reuters, η Βρετανία φέρεται να έχει δαπανήσει σχεδόν 40 εκατ. δολάρια για τις δορυφορικές υπηρεσίες Starlink και Starshield της SpaceX, ενισχύοντας τη χρήση του δικτύου του Έλον Μασκ στις στρατιωτικές επικοινωνίες. Η γνωστοποίηση, η οποία προέκυψε ύστερα από αίτημα πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα, καθιστά το Ηνωμένο Βασίλειο την πρώτη χώρα εκτός ΗΠΑ που παραδέχεται δημοσίως ότι χρησιμοποιεί το Starshield, την ειδική υπηρεσία της SpaceX για στρατιωτικές και πληροφοριακές αποστολές.
Η Βρετανία γίνεται έτσι η πρώτη χώρα εκτός ΗΠΑ που αναγνωρίζει δημόσια ότι έχει υιοθετήσει το Starshield, την υπηρεσία της SpaceX η οποία προορίζεται για στρατιωτικές και αποστολές πληροφοριών. Το Starlink, αντίθετα, διατίθεται κυρίως σε ιδιώτες και εμπορικούς πελάτες.
Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι διαθέτει περίπου 1.000 τερματικά Starshield και 500 τερματικά Starlink. Έχει δαπανήσει περίπου 13 εκατ. λίρες (17,6 εκατ. δολάρια) για το Starshield, ποσό που περιλαμβάνει την προμήθεια τερματικών και τη χρήση της υπηρεσίας, καθώς και επιπλέον 16,5 εκατ. λίρες για το Starlink.
Η αποκάλυψη έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν να ενισχύσουν τις δικές τους αμυντικές δυνατότητες, υπό το βάρος αμφιβολιών για τη μακροπρόθεσμη δέσμευση της Ουάσιγκτον στην ασφάλεια της Ευρώπης.
Ο Έλον Μασκ είχε επανειλημμένα ασκήσει δημόσια κριτική στη βρετανική κυβέρνηση κατά την πρωθυπουργία του Κιρ Στάρμερ, ο οποίος αντικαταστάθηκε πρόσφατα από τον επίσης πολιτικό των Εργατικών, Άντι Μπέρναμ.
Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας ξεκίνησε να χρησιμοποιεί το Starlink στα μέσα του 2022. Πιο πρόσφατα, άρχισε να μεταφέρει την επιχειρησιακή στρατιωτική τηλεπικοινωνιακή κίνηση στο Starshield, όπως είχε μεταδώσει το Reuters τον Ιούνιο, επικαλούμενο πηγές με γνώση του θέματος.
Πώς το Starlink καθιερώθηκε στις στρατιωτικές επιχειρήσεις
Οι ένοπλες δυνάμεις αρκετών χωρών στράφηκαν στο Starlink μετά την εκτεταμένη χρήση του δικτύου από την Ουκρανία, αμέσως μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας το 2022. Η υπηρεσία χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, για επικοινωνίες στο πεδίο των επιχειρήσεων και για την υποστήριξη επιχειρήσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Η SpaceX επιχειρεί όλο και πιο καθαρά να διαχωρίσει το Starlink από το Starshield. Ο Μασκ έχει δηλώσει ότι το Starlink προορίζεται για μη στρατιωτική χρήση, ενώ το Starshield διατίθεται σε κυβερνητικούς πελάτες και φορείς εθνικής ασφάλειας. Η SpaceX δεν απάντησε στις ερωτήσεις του Reuters, μεταξύ άλλων για το ποιες χώρες διαθέτουν πρόσβαση στο Starshield.
Το υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε ότι προχώρησε στη χρήση του Starshield αφού η SpaceX όρισε ότι το Starlink θα μπορεί να αξιοποιείται μόνο για «σκοπούς διατήρησης ηθικού, ευημερίας προσωπικού, αναψυχής και εκπαίδευσης». Όπως υποστήριξε, το Starshield προσφέρει «ενισχυμένη κρυπτογράφηση, όρους παροχής υπηρεσιών ειδικά σχεδιασμένους για στρατιωτική χρήση, το υψηλότερο επίπεδο προτεραιοποίησης στο δίκτυο, ευέλικτες ρυθμίσεις αδειοδότησης και διευρυμένη κάλυψη».
Στην περίπτωση της Βρετανίας, το Starshield χρησιμοποιεί τον ίδιο δορυφορικό αστερισμό, τους ίδιους επίγειους σταθμούς και την ίδια επίγεια υποδομή με το Starlink. Λειτουργεί όμως με ειδικά τερματικά και με ξεχωριστές επίγειες δικτυακές πύλες, σύμφωνα με το υπουργείο.
Στην απάντησή του προς το Reuters, το βρετανικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι η Βρετανία άρχισε να χρησιμοποιεί χρόνο σύνδεσης στο Starshield με υφιστάμενα τερματικά Starlink το 2024. Τα πρώτα ειδικά τερματικά Starshield αγοράστηκαν πέρυσι.
Η Βρετανία διαθέτει παράλληλα το δικό της σύστημα στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών, Skynet, ενώ είναι και μέτοχος της γαλλικής Eutelsat. Η Eutelsat διαχειρίζεται τον μοναδικό άλλο μεγάλο, ήδη επιχειρησιακό, δορυφορικό αστερισμό ευρυζωνικών επικοινωνιών σε χαμηλή γήινη τροχιά, πέραν του Starlink.
Ακριβότερο το Starshield
Το Starshield μπορεί να είναι σημαντικά ακριβότερο από το Starlink, σύμφωνα με τα στοιχεία τιμολόγησης που δημοσιοποίησε το βρετανικό υπουργείο Άμυνας.
Στη Βρετανία διατίθενται δύο προγράμματα Starshield: το πρώτο κοστίζει 5.500 λίρες τον μήνα και περιλαμβάνει έως πέντε terabyte δεδομένων, ενώ το δεύτερο παρέχει απεριόριστη χρήση δεδομένων με μηνιαίο κόστος 25.000 λιρών. Αντίστοιχα, επιχειρηματικοί πελάτες του Starlink στη Βρετανία μπορούν να πληρώνουν 1.830 λίρες τον μήνα για δύο terabyte δεδομένων παγκόσμιας κάλυψης. Υπάρχουν επίσης οικονομικότερα πακέτα, με χαμηλότερα όρια δεδομένων ή με κάλυψη περιορισμένη σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.
Τα τερματικά Starshield κοστίζουν από 4.000 έως 7.000 λίρες το καθένα, σύμφωνα με πηγή με γνώση του ζητήματος. Η τιμή αυτή είναι τουλάχιστον διπλάσια από την αναγραφόμενη τιμή των επαγγελματικών τερματικών Starlink.
Το Reuters είχε μεταδώσει νωρίτερα φέτος ότι η SpaceX αύξησε πέντε φορές τη χρέωση προς το Πεντάγωνο για υπηρεσίες Starlink οι οποίες χρησιμοποιούνταν για την καθοδήγηση drones-καμικάζι σε επιχειρήσεις κατά του Ιράν, εξέλιξη που προκάλεσε αντιδράσεις σε ορισμένους Αμερικανούς αξιωματούχους. Ο Μασκ είχε υποστηρίξει ότι η αύξηση συνδεόταν με τη χρήση του Starlink αντί του Starshield, το οποίο —κατά τον ίδιο— θα έπρεπε να χρησιμοποιείται για τέτοιου τύπου στρατιωτικές εφαρμογές.
Τουλάχιστον ορισμένοι ακόμη σύμμαχοι των ΗΠΑ εξετάζουν τη χρήση του Starshield. Η Νέα Ζηλανδία πραγματοποιεί δοκιμές της υπηρεσίας «για να διερευνήσει τη χρησιμότητά της» στην υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων, δήλωσε στο Reuters εκπρόσωπος των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας.
Το Starshield βασίζεται στην τεχνολογία του Starlink, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις η SpaceX αναπτύσσει ειδικούς δορυφορικούς αστερισμούς για πελάτες της αμερικανικής κυβέρνησης. Στα πιο πρόσφατα τριμηνιαία οικονομικά αποτελέσματά της, η εταιρεία ανέφερε ότι η αμερικανική κυβέρνηση είχε αναθέσει στην SpaceX πολυετείς συμβάσεις Starshield αξίας άνω των 6 δισ. δολαρίων, κυρίως μέσω δύο μεγάλων προγραμμάτων της Αμερικανικής Διαστημικής Δύναμης για δορυφορικούς αστερισμούς χαμηλής γήινης τροχιάς.
Από τότε που λάνσαρε το Starlink, το 2020, η SpaceX έχει δημιουργήσει τον μεγαλύτερο δορυφορικό αστερισμό χαμηλής γήινης τροχιάς στον κόσμο. Η δραστηριότητα αυτή έχει εξελιχθεί στη σημαντικότερη πηγή εσόδων της εταιρείας και συνέβαλε στην πρόσφατη είσοδό της στο χρηματιστήριο, η οποία χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη αρχική δημόσια προσφορά όλων των εποχών.
