Ο πρωθυπουργός του Ιράκ, Αλί αλ-Ζαΐντι, ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με κρίση αξιοπιστίας, εάν οι σιιτικές πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν δεν ανταποκριθούν στο κάλεσμά του να παραδώσουν τα όπλα τους στο κράτος.
Μετά από συνάντηση που είχε τον Ιούλιο με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Λευκό Οίκο, ο Ζαΐντι δεσμεύτηκε να αφοπλίσει τις ισχυρές αυτές ομάδες έως τις 30 Σεπτεμβρίου, την ίδια ημερομηνία που έχει προγραμματιστεί η απόσυρση των υπόλοιπων δυνάμεων της διεθνούς συμμαχίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ από το Ιράκ.
Ωστόσο, αντιμετωπίζει ισχυρή αντίσταση από τους εκπροσώπους του Ιράν στο Ιράκ, οι οποίοι έχουν υποστηρίξει την Τεχεράνη επιτιθέμενοι σε αμερικανικούς στόχους στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής.
Τα εμπόδια με τα οποία είναι αντιμέτωπος ο Ζαΐντι
Το 2025, αρκετές ισχυρές ομάδες πολιτοφυλακών στο Ιράκ που υποστηρίζονται από το Ιράν δήλωσαν ότι ήταν έτοιμες να αποστρατιωτικοποιηθούν για πρώτη φορά, προκειμένου να αποτρέψουν την απειλή κλιμάκωσης της σύγκρουσης με την κυβέρνηση Τραμπ.
Ωστόσο, οι υποσχέσεις τους δεν υλοποιήθηκαν ποτέ, αφήνοντας στον Ζαΐντι το ευαίσθητο καθήκον να προσπαθήσει να θέσει υπό έλεγχο αυτές τις ομάδες, οι οποίες υπάγονται στην ελίτ των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, μετά την ανάληψη των καθηκόντων του τον Μάιο.
Ο Ζαΐντι, ένας πολυεκατομμυριούχος, έχει λάβει πολύ μεγαλύτερη υποστήριξη από έναν πρόεδρο των ΗΠΑ σε σύγκριση με πολλούς από τους προκατόχους του. Ωστόσο, όπως όλοι οι Ιρακινοί ηγέτες, χρειάζεται επίσης την υποστήριξη του Ιράν, το οποίο έχει αποκτήσει σταθερά τεράστια επιρροή στη χώρα μέσω των δεσμών του με τις σιιτικές πολιτοφυλακές και τους πολιτικούς. Επομένως, πρέπει να κινείται με προσοχή.
Στις 17 Αυγούστου, ειδικές δυνάμεις που υπάγονται απευθείας στον πρωθυπουργό συνέλαβαν τον επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της «Χαράκατ αλ-Νουτζάμπα», μιας φατρίας που ευθυγραμμίζεται με το Ιράν και την οποία οι ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση, με την κατηγορία της συμμετοχής σε επιθέσεις με drones εναντίον αμερικανικών συμφερόντων, σύμφωνα με ένα έγγραφο ασφαλείας που εξέτασε το Reuters και τρεις κυβερνητικές πηγές.
Η κράτηση, η οποία διήρκεσε 48 ώρες, προκάλεσε απειλές για αντίποινα από την ομάδα και οδήγησε στην παρέμβαση υψηλόβαθμων σιιτών πολιτικών, οι οποίοι συνέβαλαν στην εκτόνωση των εντάσεων.
Μια εβδομάδα αργότερα, ιρακινές ειδικές δυνάμεις συνέλαβαν τέσσερα μέλη της πολιτοφυλακής, μεταξύ των οποίων και έναν τοπικό διοικητή, λόγω καταγγελιών ότι διευκόλυναν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών συμφερόντων, υπογραμμίζοντας τα πολιτικά και ασφαλιστικά εμπόδια που αντιμετωπίζει η εκστρατεία αφοπλισμού του πρωθυπουργού.
Ανώτεροι σιίτες πολιτικοί έχουν προειδοποιήσει ότι τα σκληρά μέτρα κατά των πολιτοφυλακών θα καταστήσουν αδύνατο τον αφοπλισμό και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αστάθεια. Υποστηρίζουν ότι οι ένοπλες ομάδες δεν μπορούν να παραδώσουν τα όπλα τους σε μια εποχή που υποστηρίζουν την Τεχεράνη στον πόλεμο κατά των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι πολιτοφυλακές ήταν επίσης απρόθυμες στο παρελθόν, δηλώνοντας ότι δεν μπορούσαν να παραδώσουν τα όπλα τους όσο οι δυνάμεις της συμμαχίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ παραμένουν στο Ιράκ.
Τι ζητούν οι πολιτοφυλακές
Πέντε ένοπλες ομάδες που ευθυγραμμίζονται με το Ιράν έχουν απορρίψει κατηγορηματικά την προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου που έθεσε η κυβέρνηση για την παράδοση των όπλων τους, τη διάλυση των οργανώσεών τους και την ενσωμάτωσή τους στις κρατικές δυνάμεις ασφαλείας, σύμφωνα με τέσσερις σιιτικές πολιτικές πηγές και τρεις πηγές των υπηρεσιών ασφαλείας που είναι ενήμερες για την προσπάθεια αφοπλισμού.
Τον Αύγουστο, η ισχυρότερη πολιτοφυλακή, η «Κατάεμπ Χεζμπολάχ», εξέδωσε δήλωση στην οποία επέκρινε τον Ζαΐντι και έθεσε όρους για διάλογο, συμπεριλαμβανομένων εγγυήσεων ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα επιστρέψουν ποτέ και μέτρων που θα απαλλάξουν το Ιράκ από οποιαδήποτε αμερικανική επιρροή στη λήψη πολιτικών ή οικονομικών αποφάσεων.
Οι πολιτοφυλακές αποτελούν μέρος της «Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ», μιας ομπρέλας που περιλαμβάνει περίπου 10 σκληροπυρηνικές σιιτικές ένοπλες φατρίες, οι οποίες συνολικά διαθέτουν περίπου 50.000 μαχητές και οπλοστάσια που περιλαμβάνουν πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και αντιαεροπορικά όπλα, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους ασφαλείας που παρακολουθούν τις δραστηριότητες των πολιτοφυλακών.
Η ομάδα της Αντίστασης, βασικός πυλώνας του δικτύου των περιφερειακών δυνάμεων-αντιπροσώπων του Ιράν, έχει αναλάβει την ευθύνη για δεκάδες επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον του Ισραήλ και των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράκ και τη Συρία τα τελευταία χρόνια.
Οι πολιτοφυλακές έχουν εξελιχθεί όλο και περισσότερο στην εκτέλεση επιθέσεων με drones. Οι ομάδες αυτές έχουν επίσης επιχειρηματικά συμφέροντα στους τομείς των κατασκευών, των ακινήτων και των ανταλλακτηρίων συναλλάγματος.
Με πληροφορίες από Reuters
