Πολιτική συζήτηση έχει ανοίξει στη Γερμανία γύρω από τον νόμο που προβλέπει αυστηρότερες ποινές για όσους προσβάλλουν πολιτικούς, μετά τις διώξεις πολιτών που χαρακτήρισαν τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς «Πινόκιο» και «Ψεύτη Φριτς».
Παρότι σχεδόν όλα τα κόμματα στη Γερμανία συμφωνούν ότι απαιτείται αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου, εξακολουθούν να διαφωνούν ως προς το εύρος και τον χρόνο της μεταρρύθμισης.
Το επίμαχο άρθρο 188 του γερμανικού Ποινικού Κώδικα υπάρχει από το 1951, όμως ενισχύθηκε το 2021 επί κυβέρνησης Άνγκελα Μέρκελ, στο πλαίσιο των μέτρων για την αντιμετώπιση του εξτρεμισμού και της ρητορικής μίσους, μετά τη δολοφονία του πολιτικού Βάλτερ Λίμπκε και τις αυξανόμενες επιθέσεις εναντίον τοπικών αιρετών κατά την περίοδο της πανδημίας.
Germany’s political parties have converged on an unusual point of agreement:
— POLITICOEurope (@POLITICOEurope) August 17, 2026
A law penalizing citizens for insulting politicians needs to change, following controversial investigations of people who mocked Friedrich Merz as “Pinocchio” and “Lying Fritz.”https://t.co/g5Er2H33S6
Γερμανία: Τι προβλέπει ο νόμος
Ο νόμος αφορά δημόσιες προσβολές ή αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που συνδέονται με τη δημόσια ιδιότητα ενός πολιτικού και θεωρείται ότι δυσχεραίνουν ουσιαστικά την άσκηση των καθηκόντων του.
Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης έως και τριών ετών ή χρηματικό πρόστιμο, ενώ οι περιπτώσεις δυσφήμισης τιμωρούνται ακόμη αυστηρότερα.
Ωστόσο, η εφαρμογή του νόμου είναι αυτή, που έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Ένας πολίτης τιμωρήθηκε επειδή αποκάλεσε τον Μερτς «Lügenfritz» («Ψεύτης Φριτς»), ενώ ένας 66χρονος συνταξιούχος ερευνήθηκε επειδή έγραψε σε ανάρτηση της αστυνομίας στο Facebook τη φράση «Έρχεται ο Πινόκιο», αναφερόμενος σε επίσκεψη του Γερμανού καγκελάριου.
Ο ίδιος δήλωσε ότι θεωρούσε τον χαρακτηρισμό απολύτως δικαιολογημένο λόγω των προεκλογικών υποσχέσεων του Μερτς και δεν πίστευε ότι θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με έρευνα. Η υπόθεση τελικά τέθηκε στο αρχείο, αφού προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη Γερμανία και διεθνώς.
Γιατί αντιδρούν οι πολιτικοί στη Γερμανία
Παρότι η εξύβριση οποιουδήποτε προσώπου αποτελεί ποινικό αδίκημα στη Γερμανία, ολοένα και περισσότεροι πολιτικοί εκτιμούν ότι η ειδική προστασία των πολιτικών έχει ξεπεράσει τον αρχικό της σκοπό.
Στελέχη των Χριστιανοδημοκρατών (CDU), των Πρασίνων και των Σοσιαλδημοκρατών (SPD) τάσσονται υπέρ της διατήρησης του νόμου μόνο για την προστασία των αιρετών της τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι συχνά γίνονται στόχος απειλών και επιθέσεων.
Αντίθετα, η Αριστερά και η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ζητούν την πλήρη κατάργησή του, υποστηρίζοντας ότι όσοι επιλέγουν τη δημόσια ζωή οφείλουν να αντέχουν πιο σκληρή κριτική από τους απλούς πολίτες.
Παρά τη διακομματική παραδοχή ότι το ισχύον πλαίσιο χρειάζεται αλλαγές, δεν υπάρχει προς το παρόν συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία από την κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς ή από τα μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Έτσι, η συζήτηση για την αναθεώρηση του άρθρου 188 παραμένει ανοιχτή, χωρίς όμως να έχει καθοριστεί πότε και με ποιον τρόπο θα προχωρήσει η μεταρρύθμιση.
Με πληροφορίες από Politico
